Reklama

Odpowiedzialność za przestępstwo karnoskarbowe tylko wtedy, gdy jest wina

By ponieść odpowiedzialność za przestępstwo karnoskarbowe, trzeba mieć chęć jego popełnienia.

Aktualizacja: 02.10.2015 07:40 Publikacja: 02.10.2015 07:30

Odpowiedzialność karnoskarbową ponoszą osoby fizyczne, co jest konsekwencją obowiązywania zasady winy. To główne kryterium odróżniające to postępowanie od podatkowego.

O ile w sprawie podatkowej do poniesienia odpowiedzialności wystarczy obiektywne naruszenie przepisów podatkowych, o tyle na gruncie karnoskarbowym nie popełnia przestępstwa lub wykroczenia osoba, której nie można przypisać winy w czasie czynu.

Na pociągnięcie do odpowiedzialności karnoskarbowej w pierwszej kolejności są narażeni podatnicy, płatnicy i inkasenci będący osobami fizycznymi (np. prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą).

Natomiast dla czynów karnoskarbowych, które zostałyby popełnione w związku z działalnością osób prawnych, kodeks karny skarbowy przewiduje inne rozwiązanie. Jak sprawca odpowiada ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby prawnej. W takim wypadku w rachubę wchodzić może zwłaszcza odpowiedzialność członków zarządów oraz osób, które na podstawie umów lub nawet nieformalnego przekazania woli osoby prawnej odpowiadają za jej rozliczenia podatkowe (np. prowadzą księgi rachunkowe oraz sporządzają dokumenty niezbędne do rozliczeń podatkowych) i są w tym zakresie decyzyjne – gdy przez faktyczne wykonywanie czynności lub ich zaniechanie dochodzi do wypełnienia znamion czynu zabronionego.

Z taką sytuacją mamy np. do czynienia w razie błędnego zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Podobnie w razie błędnego uznania przez płatnika zryczałtowanego podatku, że nie ma on obowiązku pobrania daniny w związku z dokonaniem wypłaty tzw. należności licencyjnych lub należności z tytułu udziału w zyskach osób prawnych albo wystąpienia o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości na skutek błędnego przyjęcia, że dany obiekt budowlany stanowi budynek, a nie budowlę.

Reklama
Reklama

Zasada winy powoduje jednak, że przestępstwa karnoskarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym, w tym wyliczone wcześniej, można popełnić tylko umyślnie.

Innymi słowy, sprawca musi mieć chęć popełnienia czynu lub akceptować możliwość, że jego zachowanie będzie skutkowało popełnieniem czynu zabronionego. Dlatego nie ma podstaw do automatycznego nakładania odpowiedzialności karnoskarbowej, nawet jeśli naruszenia prawa podatkowego zostały stwierdzone w decyzjach organów skarbowych. Oskarżyciele nie są bowiem zwolnieni z obowiązku wykazania winy osób, które uznały za sprawców.

Do takiego wniosku prowadzą również zasady prawa do obrony oraz samodzielności sądu karnego w rozstrzyganiu zagadnień faktycznych i prawnych.

Maciej Zborowski jest adwokatem i doradcą podatkowym w Kancelarii Podatkowej Irena Ożóg Sp. k.

Artykuły o k.k.s. publikujemy w każdy piątek

Nieruchomości
Ceny transakcyjne nieruchomości już jawne. Rejestr otwarty dla wszystkich
Materiał Promocyjny
AI to test dojrzałości operacyjnej firm
Prawo w Polsce
Karta wędkarska. Jak i gdzie ją wyrobić? Ile to kosztuje?
Samorząd
W kominkach można palić, ale nie wszędzie i nie we wszystkich
Praca, Emerytury i renty
13. emerytura nie dla każdego. Ci seniorzy nie otrzymają świadczenia
Materiał Promocyjny
ROP na zakręcie. Bez kompromisu się nie uda
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama