fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Muzyka

Prze這mowa p造ta Radiohead

Lider Radiohead, Thom Yorke, podczas koncertu na Best Kept Secret Festival w Hilvarenbeek, w Holandii, 18 czerwca, 2017 r.
epa/pap
OK Computer" z 1997 r. by dla obecnych 40-latk闚 tak wa積y jak dla hipis闚 dokonania Pink Floyd.

Wznowienie albumu nazwanego elektroniczno-gitarowym bluesem na po瞠gnanie XX wieku i przywitanie nowego cybertysi鉍lecia uka瞠 si 23 czerwca pod tytu貫m OKNOTOK". Pojawi si w odwie穎nej wersji, poszerzonej o niewydane dot鉅 nagrania: I Promise", Lift", Man of War" i osiem piosenek ze strony B singli. A ju 28 czerwca grupa zagra niekt鏎e kompozycje na gdy雟kim Open'erze.

OK Computer" jest wa積y, bo sta si zapisem depresji wczesnej doby komputeryzacji technologicznej rewolucji, kt鏎a uruchomi豉 neoliberalny turbokapitalizm. Z perspektywy dzisiejszej muzyki elektronicznej trudno powiedzie, 瞠 p造ta Radiohead jest komputerowa, ale portretuje samotno w wiecie opasanym komputerow i internetow sieci.

W tekstach wokalista Thom Yorke wyrazi rozziew mi璠zy analogow jeszcze wiadomocicz這wieka a rzeczywistoci rozp璠zaj鉍 si jak transmisja terabajt闚 informacji. M闚i o pr鏏ie sfotografowania wsp馧czesnego p璠u anachronicznym polaroidem. Powstaje rozmazany obraz, tak jak na ok豉dce, bo nie nad嘀amy z przetwarzeniem danych. Jednoczenie mo積a pomyle, 瞠 wiat nie jest ogl鉅any przez emocjonalne ludzkie oko, lecz przez pryzmat kamery z ch這dem typowym dla elektronicznych motyw闚.

Laboratorium nagraniowe

Grupa nie chcia豉 odcina kupon闚 od drugiego albumu The Bends" (1995) i planowa豉 nagranie piosenek b璠鉍ych jego przeciwie雟twem. Silna pozycja na rynku pozwoli豉 uzyska od EMI zaliczk 100 tysi璚y funt闚, przeznaczon na zakup sprz皻u i wynaj璚ie zabytkowego St. Catherine's Court w Bath. Obiekt ten nale蕨cy do Jane Seymour filmowej dziewczyny Bonda zamieniony zosta w eksperymentalne laboratorium nagraniowe.

Jonny Greenwood planowakomponowa w stylu awangardowej p造ty Bitches Brew" Milesa Davisa. Teksty Yorke'a okaza造 si spe軟ionymi przepowiedniami. Airbag" inspirowane Tybeta雟k ksi璕mierci" to zapowied kolejnej wiatowej wojny.

Paranoid Android" 章czy natomiast struktur Happinnes Is a Warm Gun" The Beatles i Bohemian Rhapsody" Queen. Pi皻nuje chore ambicje, kt鏎e sprawiaj 瞠 wygl鉅asz brzydko", czego nie ukryj modne gad瞠ty od Gucciego.

W obrazach Subterranean Homesick Alien" z aluzj do Boba Dylana mo積a dopatrzy si zar闚no t逝m闚 uchodc闚, jak i dron闚 u篡wanych do podgl鉅ania ludzi. Obsesj inwigilacji i kontroli wyra瘸 najpe軟iej Karma Police".

Fitter Happier", gdzie s造szymy syntetyczny g這s z komputera Macintosh, drwi z anoreksji" kapitalist闚, kt鏎zy odchudzaj swoje firmy, proponuj鉍 pracownikom samozatrudnienie. Ale szydzi te ze stosowania prozacu czy viagry, by lepiej wypa w oczach tych, kt鏎ym chcemy si sprzeda.

Climbing up the Walls" mo積a uzna za obraz komputerowych w豉ma, ale i przeladowa za pomoc sieci, kt鏎ych dopuszczaj si internauci zwani trollami. Tworz鉍 aran瘸cje, Jonny Greenwood zainspirowa si Trenem ofiarom Hiroszimy" Krzysztofa Pendereckiego, co w przysz這ci zaowocowa這 ich wsp鏊nym albumem i koncertami.

Ikona alternatywy

Pocz靖kowo trudno by這 przypuszcza, 瞠 Radiohead dokona prze這mu i stanie si dzisiejsz ikon alternatywy z dorobkiem 30 mln sprzedanych album闚. Gdy zesp馧 przyjecha na pierwszy koncert w Polsce, do Sopotu w 1994 roku, by jedn z wielu grup zaliczanych do fali britpopu. Muzycy wywozili z Polski kartony papieros闚, bo by造 ta雟ze ni w Anglii.

W filmie Meeting People Is Easy", dokumentuj鉍ym tourn嶪 z prze這mu lat 1997/1998 widzimy, jak wokalista Thome Yorke staje si globaln gwiazd, ale do modnego nowojorskiej klubu bramkarz go nie wpuszcza. Podczas wizyty w Poznaniu w 2009 roku mia ju do dyspozycji przenone pomieszczenie, gdzie oddawa si medytacji i posila wegetaria雟kim menu.

Zrealizowa przes豉nie zawarte w scenie Meeting People Is Easy", gdy umieci na oknie hotelu na Manhattanie notk: Nie jestem tutaj, a to, co si dzieje wok馧 nie dzieje si naprawd".

To idealny przyk豉d wyobcowania, ale i podr騜y do wn皻rza wiadomoci, jak odbywa zesp馧 na kolejnych p造tach. A jednoczenie tworzenia w豉snej niszy. Skutkiem tego by這 odci璚ie si od tradycyjnych form produkowania i sprzedawania muzyki: zerwanie kontraktu z EMI i rozprowadzanie muzyki w Internecie, nawet za symboliczne co 豉ska"

Paradoks jubileuszu

Ale gdy jestemy przy rocznicy, nie da si ukry, 瞠 przywilejem ludzi m這dych jest wi皻owanie urodzin lub narodzin, rocznice za to raczej domena tych, kt鏎zy czuj presj czasu i szukaj radoci we wspomnieniach. Obchodzenie 20-lecia premiery albumu przez zesp馧 uznawany za alternatywny ma w sobie co paradoksalnego, groteskowego, wr璚z sklerotycznego. Takich sytuacji obawia si Kurt Cobain z Nirvany, pope軟iaj鉍 samob鎩stwo w m這dym wieku, podkreli, 瞠 jest wybra鎍em bog闚.

Radiohead to wybra鎍y ambitnych fan闚, ich atutem za jest ci鉚豉 muzyczna zmiana, kt鏎a zacz窸a si w豉nie od OK Computer". ζtwo wszak瞠 zauwa篡, jak zmienia si r闚nie fonografia. Album The Dark Side of the Moon" Pink Floyd wydany w 1973 roku, opisuj鉍y posthipisowsk depresj, sprzeda si w 50 mln egzemplarzy. OK Komputer" kupi這 4,5 mln fan闚.

A mo瞠 to oznacza, 瞠 Radiohead nie sprzedali si tak jak Floydzi i nie stali si stadionowym molochem?

Polsk kod do p造ty stanowi teledysk I Promise" nakr璚ony przez Micha豉 Marczaka, re篡sera filmu fabularnego Wszystkie nieprzespane noce". Mamy wra瞠nie, 瞠 autobusem przez nocn Warszaw jedzie kilka przysypiaj鉍ych os鏏. Tymczasem jedna z g堯w okazuje si mask cyborga. Czy tak b璠zie wygl鉅a kres naszych ziemskich podro篡?

r鏚這: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA