Rz: Czy zmiana rozliczania wpłat składek od stycznia 2018 r. oznacza, że ZUS może wyłączyć przedsiębiorcę z ubezpieczenia chorobowego najwcześniej od stycznia 2018 r., czy może to zrobić od wcześniejszych miesięcy?

Andrzej Radzisław: Nowe zasady opłacania składek będą obowiązywały od 1 stycznia 2018 r., a więc będą miały zastosowanie już do składek za grudzień 2017 r. Gdyby więc przedsiębiorca miał zadłużenie w ZUS-ie, a składki za grudzień 2017 r. opłaci w styczniu 2018 r., to ZUS rozliczy wpłatę w pierwszej kolejności na zaległość. W konsekwencji nie zostaną pokryte w pełni składki na ubezpieczenia społeczne, w tym chorobowe, za grudzień. To będzie oznaczało, że od 1 grudnia 2017 r. ustanie dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Następstwem wyłączenia z ubezpieczenia chorobowego jest brak prawa do świadczeń chorobowych. To zaś oznacza, że nawet gdy działalność przez pewien okres w trakcie miesiąca faktycznie nie była wykonywana z uwagi na chorobę, przedsiębiorca za ten czas nie otrzyma zasiłku i będzie musiał opłacić składki od pełnej podstawy wymiaru. W ten sam sposób, jak prowadzący działalność, potraktowana zostanie osoba współpracująca.

Aby tego uniknąć, przedsiębiorca powinien uregulować zadłużenie albo zawrzeć z ZUS-em umowę o spłatę zaległości w ramach układu ratalnego.

Czy to prawda, że ubezpieczenie chorobowe nie ustaje, jeśli niedopłata za dany miesiąc nie przekracza 6,60 zł? Czy ma to znaczenie w kontekście tego, że ZUS będzie od stycznia 2018 r. rozliczał wpłatę od najstarszych zaległości?

ZUS uznaje, że zaległość w takiej wysokości nie powoduje, że ustaje ubezpieczenie chorobowe. Gdy więc za dany miesiąc przedsiębiorca dokona wpłaty zaniżonej, ale brakuje nie więcej niż 6,60 zł, to ubezpieczenie chorobowe nie ustanie. Również przedsiębiorca, który ma zaległość nieprzekraczającą tego poziomu, a opłacając składki bieżące nie ureguluje tego zadłużenia, nie zostanie wyłączony z ubezpieczenia chorobowego.

Skąd bierze się ta graniczna kwota 6,60 zł?

Pada ona w ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy w art. 6 ust. 2. Gdy przedsiębiorca ma zaległość powyżej tej wysokości, nie ma prawa m.in. do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego do czasu jej uregulowania. Przy czym roszczenie o zasiłek ulega przedawnieniu, jeżeli zadłużenie nie zostanie spłacone w ciągu 6 miesięcy od dnia wypadku lub od dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczeń z tytułu choroby zawodowej. Ta kwota odpowiadała kiedyś wysokości trzykrotnej wartości opłaty pocztowej. Gdy odsetki były niższe od tej kwoty, to nie powstawał obowiązek ich płacenia. Ta zasada w zakresie składek obowiązuje i obecnie. Z art. 21 ust. 1a ustawy systemowej wynika, że odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekraczałaby 6,60 zł.

ZUS uznał, mimo braku odpowiedniego zapisu w ustawie systemowej, że przy zadłużeniu do 6,60 zł ubezpieczenie chorobowe nie ustanie. W przypadku zaległości w takiej wysokości ZUS niejako automatycznie (bez konieczności składania stosownego wniosku) wyraża zgodę na opłacenie składki po terminie w oparciu o art. 14 ust. 2 ustawy systemowej.

Jak liczyć wysokość odsetek od zaległości – czy w stosunku do należności za okres do 13 czerwca 2017 r. można skorzystać z obowiązującej jeszcze wtedy preferencji opłacania ich w wysokości połowy stawki?

Autopromocja
Historia Uważam Rze

Teraz z darmową dostawą i e‑wydaniem gratis!

ZAMÓW

Ustawodawca, dokonując zmiany przepisów dotyczących naliczania odsetek za zwłokę od zaległości składkowych, nie wprowadził przepisów przejściowych. Oznacza to, że płatnicy składek, którzy będą regulowali zadłużenie również za okres do 13 czerwca 2017 r., powinni stosować nowe regulacje. Nie mogą więc stosować stawki preferencyjnej (w wysokości połowy pełnej stawki procentowej odsetek), bo ta do składek pobieranych przez ZUS nie ma już zastosowania. Znaczenie ma więc, kiedy zadłużenie będzie opłacane, a nie jakiego okresu dotyczy.

—not. j.kal.

Andrzej Radzisław, radca prawny, współpracuje z Kancelarią LexConsulting.pl