Osoba, która wykonuje zawód adwokata czy radcy prawnego, planując urlop w czasie wakacyjnym musi liczyć się, że w tym okresie mogą zostać wyznaczone rozprawy w prowadzonych przez nią sprawach przed sądami administracyjnymi.
Czytaj więcej
Ministerstwo Sprawiedliwości sprawdzi możliwość wpisywania planowanych wakacji pełnomocników do portalu informacyjnego, co proponują radcowie. Na s...
Taka przestroga przed wakacjami płynie dla profesjonalnych pełnomocników z jednego z niedawnych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). W sprawie zasadniczo chodziło o umorzenie postępowania administracyjnego. Jednak ważną kwestią sporną, jaka pojawiła się na etapie sądowym okazało się prawo do czynnego udziału w sprawie. Pełnomocniczka skarżących dzień po otrzymaniu zawiadomienia o terminie rozprawy wniosła o jej odroczenie. Wskazała, że od 22 lipca do 15 sierpnia 2022 r. będzie przebywać na wcześniej zaplanowanym urlopie z rodziną poza granicami kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie swoich planów jednak nie zmienił. Rozpoznał skargę mocodawców pod nieobecność ich pełnomocniczki i ją oddalił.
Czy zaplanowany urlop pełnomocnika jest podstawą do odroczenia rozprawy sądowej?
Kobieta nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem, a w skardze kasacyjnej podniosła nie tylko zarzuty odnoszące się do meritum sprawy. Podniosła również, że przed WSA doszło do niezapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Tłumaczyła, że sąd nie uwzględnił jej wniosku o odroczenie rozprawy, choć znał przeszkodę w jej stawiennictwie. Pełnomocniczka podkreśliła, że nie mogła przewidzieć, w jakim czasie od daty złożenia skargi sąd wyznaczy rozprawę. Zawiadomienie o jej terminie otrzymała zaś już po zaplanowaniu pobytu za granicą, a w tak krótkim czasie w okresie urlopów wakacyjnych nie było możliwe ustanowienie substytuta. W ocenie prawniczki nie można oczekiwać od pełnomocników, że nie będą w okresie wakacyjnym planowali urlopów i w każdym przypadku zmiana planów będzie możliwa. Zwłaszcza, że gdy chodzi o urlop za granicą, to zmiana terminu powrotu, czy też odwołanie wakacji z powodu wyznaczenia rozprawy, pociąga za sobą istotne skutki finansowe. W tym znaczeniu jest więc przeszkodą, której pełnomocnik nie może przezwyciężyć. Pełnomocniczka podkreśliła, że niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o terminie rozprawy wystąpiła o jej odroczenie. I był to jej pierwszy taki wniosek, który został należycie uzasadniony.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek odroczyć rozprawę, która koliduje z zaplanowanymi wcześniej wakacjami adwokata czy radcy prawnego?
Ta argumentacja nie przekonała jednak NSA. Odnosząc się do kwestii nieodroczenia terminu rozprawy, nie dopatrzył się w tym naruszenia, zwłaszcza w zakresie pozbawienia prawa obrony. NSA zauważył, że nieobecność pełnomocnika strony wywołana urlopem wypoczynkowym nie jest ani nadzwyczajnym wydarzeniem, ani też przeszkodą, które obligują do odroczenia rozprawy.
Czytaj więcej:
Przepisy postępowania sądowoadministracyjnego zawierają gwarancję umożliwiającą zrealizowanie prawa do przedstawienia swojego stanowiska lub prawa...
Pro
Sąd nie kwestionował, że pełnomocniczka powoływała się na niemożność ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego z uwagi na okres wakacyjny. Niemniej w ocenie NSA okolicznością powszechnie znaną jest fakt orzekania przez sądy administracyjne również w okresie wakacyjnym. W konsekwencji osoba wykonująca zawód adwokata czy radcy prawnego planująca urlop w okresie wakacyjnym musi się już wcześniej liczyć z tym, że w tym czasie mogą zostać wyznaczone rozprawy w prowadzonych przez nią sprawach. Musi też brać pod uwagę ewentualne trudności w ustanowieniu substytuta, czyli rozważyć ewentualne wcześniejsze podjęcie działań pozwalających na zapewnienie udziału ewentualnego dalszego pełnomocnika na rozprawach wyznaczonych w okresie wakacyjnym. Jak podkreślił NSA w takich sytuacjach, do pełnomocnika fachowego należy podjęcie decyzji, czy w jego ocenie zasadne jest ustanowienie pełnomocnika substytucyjnego celem reprezentowania jego mocodawców na ewentualnej rozprawie czy też złożenie dodatkowego pisma procesowego prezentującego stanowisko strony. Pełnomocnik może również uznać, że stanowisko przedstawione w dotychczasowych pismach procesowych zawiera pełną argumentację w sprawie i nie jest konieczne podejmowanie dalszych czynności. Wyrok jest prawomocny.
Sygnatura akt: I OSK 518/23
