Asesor musi być zatrudniony na etacie, nawet w kancelarii małżonka. To sedno najnowszego wyroku Sądu Najwyższego.
Na kilka lat przed ślubem przyszła żona komornika została zatrudniona na etacie w jego kancelarii najpierw jako pracownica biurowa, później aplikantka, a ostatecznie asesor. Rok po ślubie, gdy żona komornika wystąpiła o wypłatę zasiłku macierzyńskiego po urodzeniu dziecka, terenowy oddział ZUS wydał decyzję obniżającą przysługujące jej świadczenie. ZUS uznał, że od zawarcia związku nie może ona być oskładkowana jak pracownica, czyli od wysokości jej zarobków, ale jako osoba współpracująca w prowadzeniu działalności gospodarczej. Wtedy to przepisy regulują wysokość składek takiej osoby, które nie mogą być niższe niż minimalne składki płacone przez prowadzących działalność gospodarczą.
Asesorka odwołała się do sądu okręgowego i przegrała. Sędziowie uznali bowiem, że choć komornik jest funkcjonariuszem publicznym, to w zakresie, w jakim prowadzi kancelarię, należy traktować go jako przedsiębiorcę. Stosuje się więc do niego art. 8 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Mówi on, że małżonek i dzieci przedsiębiorcy pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nawet jeśli zostały zatrudnione w jego firmie na etacie, na potrzeby ubezpieczeń społecznych muszą być traktowane jako osoby współpracujące i oskładkowane jak przedsiębiorca.
Skuteczna okazała się dopiero skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego. W wyroku z 21 stycznia 2016 r. sędziowie SN uznali, że do komornika i jego żony zatrudnionej przez niego na stanowisku asesora przepisy o współpracy nie mają zastosowania.
Choć art. 28 ustawy o komornikach nakazuje stosować im przepisy podatkowe, ubezpieczeniowe dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą, to zdaniem SN nie ma wątpliwości, że komornik jako funkcjonariusz publiczny nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Na przeszkodzie interpretacji zastosowanej przez ZUS stoją jednak przepisy dotyczące statusu asesora komorniczego, który musi być zatrudniony na etacie.
