Wynika tak z [b]interpretacji Izby Skarbowej w Katowicach z 13 października 2008 r. (IBPB2/415-1262/08/BJ)[/b].

Pytanie zadał adwokat, który prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki partnerskiej. Odprowadza w ramach spółki podatki. Jednocześnie wykonuje czynności na zlecenie sądu. Sąd jest płatnikiem zaliczek na podatek dochodowy od czynności wykonywanych przez niego w związku z reprezentacją klientów z urzędu i wystawia roczne deklaracje PIT-11. Zastanawiał się, czy w tej sytuacji musi odprowadzać podatek dochodowy zarówno od działalności w ramach spółki partnerskiej, jak i od indywidualnie prowadzonej działalności gospodarczej, której przedmiot będzie dotyczył wyłącznie czynności prowadzonych na zlecenie sądów i przez sądy rozliczanych.

[srodtytul]Dwa źródła przychodów[/srodtytul]

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyróżnia dwa źródła przychodów związanych z działalnością osób fizycznych:

- działalność wykonywaną osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy) oraz

- pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy).

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym.

[b]Warunkiem uznania świadczeń otrzymanych przez osobę wykonującą czynność zleconą przez sąd za przychód z działalności wykonywanej osobiście jest zatem to, aby uprawnienie zlecającego wykonanie takiej czynności wynikało z przepisów prawa.[/b]

[srodtytul]Pomoc prawna z urzędu[/srodtytul]

Strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocnika. Pełnomocnikiem może być zwłaszcza adwokat lub radca prawny. Zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami.

Adwokat świadczy pomoc prawną z urzędu w okręgu sądu rejonowego, w którym wyznaczył swoją siedzibę zawodową. Wnioski o wyznaczenie adwokata z urzędu rozpatruje sąd i to on decyduje. Z kolei rozpatrywanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Nie ma przy tym znaczenia, czy sąd zleca świadczenie pomocy prawnej z urzędu bezpośrednio czy pośrednio (z udziałem okręgowej rady adwokackiej).

[srodtytul]Różne dochody[/srodtytul]

Pomocy prawnej z urzędu, na zlecenie sądu, udziela osobiście adwokat (a nie spółka), ewentualnie wyznaczony przez niego zastępca, po udzieleniu substytucji. Wykonywanie zawodu adwokata jest nieodłącznie związane z osobistą odpowiedzialnością (dyscyplinarną, cywilną).

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyróżnia jako osobne źródło przychodów działalność wykonywaną osobiście. Za przychody z tej działalności uważa się m.in. przychody osób, którym sąd na podstawie właściwych przepisów zlecił wykonanie określonych czynności.

[b]A zatem przychód adwokata z tytułu świadczenia pomocy prawnej z urzędu na zlecenie sądu jest przychodem z działalności wykonywanej osobiście, a nie dochodem z działalności gospodarczej.

Skutkiem takiej klasyfikacji przychodu jest spoczywający na sądzie obowiązek pobierania zaliczki na podatek dochodowy. [/b]

[ramka][b]Obowiązki płatnika[/b]

Płatnik ma obowiązek przekazania pobranej zaliczki na rachunek urzędu skarbowego. W terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnik przesyła podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania podatnika imienne informacje o wysokości dochodu na formularzu PIT-11. Podatnik osiągający takie dochody obowiązany jest wykazać je w zeznaniu rocznym. [/ramka]