Chodzi o kraje, w których obowiązują niekorzystne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, z zastosowaniem metody proporcjonalnego odliczenia (kredytu podatkowego). Dotyczy to jeszcze kilku państw UE, jak Belgia, Holandia, Finlandia, Dania i Islandia. Do końca 2008 r. ten typ umowy obowiązywał też w rozliczeniu z Austrią, ale od 2009 r. tam też uległ zmianie. Poza Europą są to m.in. takie kraje, jak USA, Kanada, Australia i Rosja.

Dotychczas rodacy pracujący w tych państwach, jeśli mają w Polsce tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy, musieli rozliczać się tu z całości swoich zarobków. Zagraniczne dochody były łączone z dochodami ze źródeł przychodów położonych na terytorium RP.

[srodtytul]Gdzie się rozliczyć[/srodtytul]

Zgodnie z metodą kredytową od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów polskich i zagranicznych można odliczyć podatek zapłacony w innym państwie. Często oznaczało to konieczność dopłaty daniny w Polsce. Było tak np., gdy w innym kraju obowiązywały wyższe niż w Polsce progi podatkowe.

Nasz kraj od jakiegoś czasu stara się o zmianę niekorzystnych umów, jednak procedury dyplomatyczne są długotrwałe. Mimo iż umowy pozostały takie same, to w rozliczeniu za 2008 r. wprowadzone zostało inne rozwiązanie, które ma dokładnie takie samo znaczenie jak zmiana umów. Chodzi o tzw. ulgę abolicyjną, przewidzianą w art. 14. ustawy o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium RP.

[srodtytul]Jak skorzystać z ulgi[/srodtytul]

Zgodnie z przepisami od podatku odliczyć można kwotę, która stanowi różnicę między podatkiem obliczonym przy zastosowaniu metody odliczenia proporcjonalnego, a kwotą podatku obliczonego przy metodzie wyłączenia z progresją. Wymaga to więc od zainteresowanych trochę wysiłku. Jak skorzystać z tej ulgi w praktyce? Należy w pierwszej kolejności obliczyć daninę zgodnie z metodą odliczenia proporcjonalnego (art. 27 ust. 9 ustawy o PIT) i wyłączenia z progresją (art 27 ust. 8 ustawy o PIT). Zainteresowani mogą zastosować korzystną dla nich różnicę podatku.

Przykład: Pan Robert zarobił w Holandii w przeliczeniu na polską walutę 40 tys. zł. Tam zapłacił od tego 4 tys. zł podatku. Najpierw powinien wyliczyć podatek na podstawie metody proporcjonalnego odliczenia (kredytu podatkowego).

Podatek należny w Polsce od kwoty 40 tys. zł wynosi 7013 zł. Pan Robert może odliczyć od niego to, co zapłacił w Holandii.

7013 zł – 4000 zł = 3013. Tyle musiałby dopłacić w kraju zgodnie z metodą kredytową.

Gdyby natomiast w rozliczeniu z Holandią obowiązywała metoda wyłączenia z progresją, pan Robert nie płaciłby w ogóle podatku w Polsce, ponieważ nie miał tu żadnych dochodów.

Pan Robert może skorzystać z ulgi abolicyjnej. Oznacza to, że jeśli zgodnie z korzystną metodą podatek do zapłaty wynosi zero, to nie powinien nic płacić polskiemu fiskusowi.

Uwaga! Osoba, która pozostaje polskim rezydentem podatkowym, nadal musi jednak składać w Polsce zeznanie, nawet gdyby nie osiągnęła tu żadnych dochodów. Do rozliczenia służy w tym przypadku druk PIT-36, do którego dołącza się PIT/ZG. Jeśli ktoś korzysta z ulgi abolicyjnej, musi też dołączyć druk PIT/O.

Z kolei osoby, które przestały być polskimi rezydentami podatkowymi, nie muszą składać żadnych dokumentów polskiemu fiskusowi.

Przykład: Pani Anna wyjechała do Belgii wraz z mężem i dziećmi na początku 2008 r. Nie miała żadnych dochodów w Polsce. Przed wyjazdem złożyła w polskim urzędzie skarbowym zgłoszenie aktualizacyjne NIP-3, w którym podała belgijski adres. Nie musi się tu rozliczać.

Warto, by osoby wyjeżdżające na stałe za granicę złożyły polskiemu fiskusowi aktualizację NIP-3. Warto też postarać się o certyfikat rezydencji danego kraju, czyli dokument potwierdzający miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, by uniknąć w przyszłości sporów z fiskusem w tej kwestii.

[ramka][b]Opinia: Marcin Grześkowiak - doradca podatkowy w TPA Horwath[/b]

Nowością w rozliczeniu dochodów z zagranicy za 2008 r. będzie ulga abolicyjna. Skutek jej wprowadzenia będzie taki sam jak zmiana niekorzystnego typu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, w której zastosowano metodę kredytu podatkowego. Osoby, które chcą skorzystać z ulgi, muszą jednak pamiętać o konieczności złożenia zeznania w Polsce na druku PIT-36. Należy do niego dołączyć PIT/ZG. Z kolei ulgę abolicyjną wykazuje się w formularzu PIT/O. Ważne jest też, że nowa ulga odnosi się m.in. do dochodów z pracy za granicą i prowadzonej tam działalności gospodarczej. Nie obejmuje natomiast np. odsetek z oprocentowania konta bankowego. [/ramka]