Skarga na egzekucję nie zastąpi zarzutów

Naczelny Sąd Administracyjny (sygnatura akt II FSK 2555-2556/10) oddalił dwie skargi kasacyjne podatnika, który próbował podważyć egzekucje należności podatkowych. Sąd zauważył, że skarga na czynności egzekucyjne to szczególny środek zaskarżenia.

Jak wyjaśniła sędzia sprawozdawca Anna Sokołowska, z piśmiennictwa oraz orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że skarga na czynności egzekucyjne jest możliwa wyłącznie na czynności faktyczne, i to takie, które nie mogą być przedmiotem innych środków zaskarżenia.

– Skarga na czynności egzekucyjne nie może być środkiem konkurencyjnym do zarzutów czy wniosku o umorzenie – tłumaczyła sędzia Sokołowska.

Podatnik kwestionował niedopuszczalność egzekucji i wskazywał na przedawnienie. NSA zwrócił uwagę, że takie kwestie powinny być podnoszone w trybie zarzutów egzekucyjnych, a nie skargi.

Kłopoty podatnika wiązały się z postępowaniem egzekucyjnym, które zostało wszczęte m.in. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez ministra finansów. W związku z tym organ egzekucyjny zajął wierzytelność należną temu podatnikowi (będącemu dłużnikiem ministra) z kolei od jego dłużnika.

Zobowiązany nie zgadzał się z zajęciem tych należności, zarzucając organowi egzekucyjnemu m.in. brak skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego. Podniósł także kilka zarzutów dotyczących podstawy prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Organy nadzorujące oddaliły jednak jego skargi na czynności egzekucyjne. Podkreślały, że skarga na te czynności może dotyczyć jedynie toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zastrzeżenia podnoszone w spornych skargach mogły się stać wyłącznie przedmiotem zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Fiasko skargi na egzekucję spowodowało, że sprawa trafiła do sądu administracyjnego. Podatnik zarzucał m.in. rażące „złamanie" prawa. Jego zdaniem nie istnieje żadna wierzytelność banku ani ministra finansów w stosunku do niego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się jednak naruszenia prawa. Oddalając skargi dłużnika, zauważył, że skarga na czynności egzekucyjne jest odpowiednia w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia. Skarga ta jest środkiem zaskarżenia czynności wykonawczych. Może być wnoszona zarówno na czynności organu egzekucyjnego, jak i egzekutora.

Z istoty skargi wynika jednak, że w tym trybie nie można wnosić zarzutów materialnoprawnych. Może ona dotyczyć wyłącznie zarzutów formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora w kontekście przepisów regulujących sposób i formę wykonywania czynności egzekucyjnych.

Do swoich racji skarżący próbował przekonać jeszcze sąd kasacyjny. Starania te okazały się jednak bezskuteczne.