To sedno wtorkowej uchwały trójki sędziów Izby Cywilnej SN.
Uchwała wypełnia lukę w procedurze cywilnej. Chodzi np. o sprawy spadkowe, w których występuje kurator dla któregoś ze spadkobierców. Kurator ten nie może złożyć skargi kasacyjnej do SN, bo do tego potrzeba już kwalifikowanego prawnika, najczęściej adwokata lub radcy prawnego, ze względu na tzw. przymus adwokacki przed SN.
Czytaj więcej
Ustanowić kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu sąd może, gdy nieskuteczne okazały się wszelkie dostępne czynności poszukiwawcze tej osoby.
Kurator ma za zadanie ustalić miejsce pobytu
Sprawa jest istotna, gdyż przypadki nieznanego miejsca pobytu uczestnika sprawy cywilnej nie należą do rzadkości, a zadaniem ustanowionego przez sąd kuratora procesowego, jak stanowi art. 144 par. 1 k.p.c., jest przede wszystkim ustalenie tego miejsca pobytu. Kurator musi podejmować także trudne decyzje procesowe, ale w razie komplikacji sprawy czy potrzeby odwołania do SN niezbędne jest zaangażowanie kwalifikowanego prawnika.
Na rozprawę stawił się radca prawny, a nie kurator
Kwestia ta wynikła w sprawie o zapłatę stosunkowo niewysokiej kwoty z powództwa spółki akcyjnej przeciwko pozwanemu mężczyźnie, kiedy sąd z powodu braku wiadomości co do miejsca jego pobytu ustanowił dla niego kuratora w osobie adwokata, aby reprezentował jego interesy w procesie. Na rozprawę stawiła się jednak radca prawny upoważniona przez tego kuratora, przedstawiając jego pełnomocnictwo do reprezentowania pozwanego. Sędzia sądu rejonowego zamknął jednak rozprawę i ogłosił wyrok uwzględniający żądanie spółki w całości, wskazując, że kurator nie mógł udzielić pełnomocnictwa. Kurator złożył więc w imieniu pozwanego apelację, zarzucając SR uchybienie przez uznanie, że kurator ustanowiony dla strony nieznanej z miejsca pobytu nie może ustanowić pełnomocnika, co spowodowało naruszenie jego prawa do obrony.
Rozpoznając apelację, Sąd Okręgowy w Warszawie (sędzia Tomasz Kamiński) powziął co do tego wątpliwości, które skierował w pytaniu prawnym do SN: czy kurator procesowy dla osoby nieznanej z miejsca pobytu (zgodnie z art. 144 par. 1 k.p.c.) może ustanowić pełnomocnika dla tej osoby?
W orzecznictwie są w tej kwestii rozbieżności, a odpowiedź twierdząca oznaczałaby w tej sprawie, że należy uchylić wyrok I instancji i postępowanie powtórzyć.
Czytaj więcej
Nawet jeśli adwokat lub radca prawny z powodu swojej wiedzy i doświadczenia zostaje ustanowiony kuratorem osoby nieznanej z miejsca pobytu, to i ta...
Kurator może skorzystać z profesjonalnego pełnomocnika
SN (sędziowie Dariusz Zawistowski, Dariusz Dończyk i Monika Koba) opowiedział się w uchwale za możliwością ustanowienia przez kuratora pełnomocnika.
– Kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu powołuje się zwykle spośród jego krewnych i zwykle wywiązuje się on z tej roli dobrze, ale tylko niektórzy mają dostateczną wiedzę prawniczą, a sprawa może jej wymagać np. do złożenia odwołania do SN i wystąpienia przed nim, a to jest zastrzeżone dla kwalifikowanych prawników. Byłoby więc niedopuszczalne uniemożliwienie kuratorowi skorzystania z takich pełnomocników – wskazał w uzasadnieniu uchwały sędzia sprawozdawca Dariusz Dończyk.
Sygnatura akt III CZP 1/26
