Dwudniową żałobę narodową (8-9 listopada) na terenie całego kraju wprowadziło zarządzenie z 7 listopada wydane przez prezydenta Karola Nawrockiego i kontrasygnowane przez premiera Donalda Tuska. Na jego mocy flagi wywieszone przed państwowymi i samorządowymi urzędami zostały opuszczone do połowy masztu.
Obowiązek uczczenia pamięci ofiar aktu terroru ciąży również na koncesjonowanych nadawcach oraz redakcjach prasowych. W praktyce stacje telewizyjne zmieniają swoją ramówkę (rezygnują z programów o charakterze rozrywkowym i kabaretowym), a portale internetowe oprawę graficzną. Przepisy nie precyzują jednak konkretnych obowiązków, pozostawiając uznaniu redakcji formę dostosowania przekazu do żałoby.
Odwołanie imprez masowych
– Samo w sobie ogłoszenie żałoby narodowej nie powoduje automatycznego obowiązku prawnego odwoływania imprez. Do wprowadzenia takiego obowiązku z powodu ogłoszenia żałoby narodowej konieczne jest odpowiednie zarządzenie premiera (ewentualnie w odniesieniu do terenu określonego województwa – zawieszenie organizowania imprez artystycznych i rozrywkowych przez danego wojewodę) – wyjaśnia Krzysztof Witek, adwokat z kancelarii Schoenherr Halwa Okoń Chyb.
Czytaj więcej
Dramat na krakowskim Rynku Głównym pokazał dwa oblicza Polski. Odwagę policjantów, którzy z narażeniem życia powstrzymali uzbrojonego napastnika, o...
Podstawę prawną do działań premiera albo wojewody daje art. 37 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Przewidziano w nim, że premier (w odniesieniu do całego kraju) albo wojewoda (w odniesieniu do części albo całości województwa) mogą z powodu żałoby narodowej zarządzić, na czas jej trwania, zawieszenie organizowania imprez artystycznych i rozrywkowych. Ani premier, ani podlegli mu wojewodowie nie skorzystali z tej możliwości.
Oznacza to, że organizujący koncert albo spektakl w czasie żałoby, nie naraża się na mandat. Pomimo tego wiele teatrów lub instytucji oraz prywatnych przedsiębiorców, z uwagi na zaistniałą sytuację, zdecydowało się na odwołanie wydarzeń zaplanowanych na niedzielę i poniedziałek.
– Jeżeli właściwy organ nie wydał osobnego aktu zawieszającego organizowanie imprez artystycznych i rozrywkowych z uwagi na żałobę narodową, to przedsiębiorcy nie muszą rezygnować z ich organizacji. Niezależnie jednak od tego, czy do odwołania koncertu, przedstawienia albo innego wydarzenia doszło z powodu aktu właściwego organu, czy własnej decyzji organizatora podjętej z szacunku do zmarłych, przedsiębiorca ma co do zasady obowiązek zwrócić konsumentowi cenę biletu – mówi Kamil Flis, radca prawny z kancelarii Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy.
Czytaj więcej
Na gmachu Sejmu i wielu innych budynkach opuszczono do połowy flagi RP w związku z żałobą narodową po tragicznym zamachu terrorystycznym w Krakowie...
Przedsiębiorca nie może odmówić zwrotu środków za zakup biletu, zasłaniając się żałobą.
– Przedsiębiorca może zaproponować przełożenie wydarzenia na inny termin i wymianę biletu, ale nie może narzucać takiego rozwiązania zamiast należnego konsumentowi zwrotu pieniędzy za niewykonaną usługę. Zgodnie ze stanowiskiem prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w przypadku odwołania wydarzenia np. koncertu, zwrot ceny biletu powinien nastąpić niezwłocznie i bezwarunkowo, bez uzależniania go od złożenia przez konsumenta formalnego wniosku – tłumaczy mec. Flis.
Co jednak z samymi organizatorami? Czy żałoba narodowa daje im podstawy do ubiegania się odszkodowanie za straty poniesione w związku z wydarzeniami, które musieli odwołać?
Czytaj więcej
Kraków trafił na ponurą listę miast, które ktoś uznał za odpowiednie miejsce do wywołania przerażenia milionów ludzi.
– Przedsiębiorcy nie mogą liczyć na automatyczny zwrot od Skarbu Państwa kosztów poniesionych w związku z organizacją odwołanego wydarzenia. Mogą jednak ubiegać się o odszkodowanie od ubezpieczyciela, o ile zawarli uprzednio umowę ubezpieczeniową obejmującą taki przypadek odwołania wydarzenia i powstałą stratę – wskazuje Kamil Flis.
– Osobną kwestię stanowią rozliczenia między organizatorem a artystami. Regulują je indywidualne umowy zawarte między obiema stronami. Sposób rozliczenia wynagrodzenia i ewentualnych kosztów przygotowań zależy od postanowień poszczególnych umów, przyczyny odwołania oraz zakresu już wykonanych świadczeń – dodaje mec. Flis.
Nawet jednak, gdyby obowiązek odwołania imprez masowych był pochodną zarządzenia premiera albo wojewody, to również wówczas przedsiębiorca nie mógłby liczyć na odszkodowanie od państwa.
– Przy prawidłowo zarządzonym przez prezesa Rady Ministrów zawieszeniu organizowania imprez artystycznych i rozrywkowych nie widzę możliwości domagania się przez organizatorów odszkodowania od Skarbu Państwa. Każdy powinien też sam ocenić, czy poza możliwością prawną, podejmowanie takich działań byłoby dla niego uzasadnione w innych aspektach (np. wizerunkowych) – zaleca Krzysztof Witek.
Czytaj więcej
Ekstraklasa S.A. wydała komunikat dotyczący zaplanowanych na 8 listopada - pierwszy dzień dwudniowej żałoby narodowej ogłoszonej po zamachu w Krako...
Dłuższa żałoba w Krakowie
„Niezależnie od żałoby narodowej Prezydent Miasta Krakowa zarządzeniem nr 2354/2026 z dnia 7 listopada 2026 r. ogłosił żałobę na terenie Miasta Krakowa od 8 do 11 listopada 2026 r. Zarządzenie przewiduje odwołanie wszystkich imprez organizowanych przez Urząd Miasta Krakowa, miejskie jednostki organizacyjne i spółki miejskie” – czytamy w stanowisku nadesłanym „Rzeczpospolitej” przez Urząd Miasta Krakowa.
W odpowiedzi na nasze pytania o obowiązek odwołania imprez, UM w Krakowie wskazuje, że „w odniesieniu do pozostałych organizatorów prezydent miasta zwrócił się jedynie z apelem o ograniczenie organizowania wydarzeń o charakterze rozrywkowym w okresie żałoby. Apel ten nie formułuje obowiązku odwołania imprez”.
„W opisanym stanie prawnym przedsiębiorcy, którzy zdecydują się na odwołanie organizowanych przez siebie imprez w związku z ogłoszoną żałobą lub apelem prezydenta miasta, podejmują taką decyzję dobrowolnie. Wobec braku obowiązku odwołania imprez ich dobrowolne odwołanie przez organizatorów nie stanowi podstawy do żądania od Skarbu Państwa odszkodowania za poniesione z tego tytułu straty” – wskazują przedstawiciele krakowskiego magistratu.
