Co wiemy o sprawcy i jego motywacjach? Czy służby mogły zapobiec tragedii? I czy po tym, co wydarzyło się w Krakowie, możemy czuć się tak bezpiecznie jak dotąd? O tym w podcaście „Rzecz w tym” Marzena Tabor-Olszewska rozmawia z Michałem Kolanką i Arturem Bartkiewiczem.
Kraków po tragedii. Świadomość o zagrożeniach pozostanie
Sobotnie wydarzenia na krakowskim rynku zmieniły poczucie bezpieczeństwa wielu Polaków. Jak zauważa Michał Kolanko, coś w tej przestrzeni zostało bezpowrotnie utracone. – Jest takie poczucie, że coś bezpowrotnie przestało istnieć, czy przestało funkcjonować – mówi dziennikarz. Rynek znów będzie pełen ludzi, ale świadomość, że w tak rozpoznawalnym i często odwiedzanym miejscu może dojść do podobnej tragedii, pozostanie.
Artur Bartkiewicz zwraca uwagę, że na ten moment wiele wskazuje na to, iż sprawca działał sam, a jego czyn nie miał jasnego podłoża ideologicznego. To odróżnia krakowską tragedię od zamachów terrorystycznych, do których Europa przyzwyczaiła się po 11 września 2001 roku. – Polska już taka sama, jak była wcześniej, pewnie nie będzie – ocenia Bartkiewicz. Eksperci będą musieli wyjaśnić, czy sprawca pozostawił wcześniej sygnały ostrzegawcze, czy ktoś mógł zauważyć jego przygotowania i czy służby miały szansę zareagować.
Czytaj więcej
Prokuratura Krajowa przekazała nowe informacje dotyczące śledztwa w sprawie zamachu w Krakowie oraz zabójstw w Ostrowcu Świętokrzyskim. Śledczy zab...
W rozmowie pojawia się również pytanie o reakcję władz i polityków. Goście analizują wypowiedź ministra Marcina Kierwińskiego, który już w pierwszych godzinach po tragedii mówił o skrajnie prawicowych poglądach sprawcy. Zdaniem Michała Kolanki była to niepotrzebna wypowiedź, która dostarczyła opozycji argumentów do politycznego sporu. – Myślę, że w takiej sytuacji, nie jest to nikomu potrzebne. Prezydent Łukasz Gibała też zwraca na to uwagę, że takie wypowiedzi, tylko pogłębiają podziały. To jest ostatnia rzecz, której dzisiaj - to już ja dopowiem - potrzebujemy – mówi dziennikarz. Goście podkreślają, że śledczy powinni mieć czas na spokojne sprawdzenie wszystkich tropów, także ewentualnego wątku rosyjskiego i możliwej inspiracji w cyberprzestrzeni.
Bohaterowie, zasada czterech U i pytanie, jak żyć po tragedii
W centrum rozmowy są także ludzie, którzy w obliczu zagrożenia wykazali się odwagą. Policjanci Artur Morański i Jakub Kulik powstrzymali napastnika, choć dysponowali znacznie słabszym uzbrojeniem. Bartkiewicz zwraca uwagę na znaczenie wojskowego przeszkolenia jednego z funkcjonariuszy i podkreśla, że samo posiadanie broni nie wystarczy, by skutecznie przeciwstawić się uzbrojonemu napastnikowi. Ważne są umiejętności i przygotowanie.
Szczególne miejsce w tej historii zajmują również lekarze, którzy bez wahania ruszyli na pomoc rannym, a także mieszkańcy, pracownicy sklepów, restauracji i instytucji kultury, którzy spontanicznie organizowali schronienie i wsparcie dla osób znajdujących się w niebezpieczeństwie. W Krakowie ruszyły zbiórki krwi, a relacje o oddolnej mobilizacji stały się jednym z ważnych obrazów miasta po tragedii.
Artur Bartkiewicz przypomina zasadę czterech „U”, którą specjaliści od bezpieczeństwa zalecają w sytuacji zagrożenia: „unikaj, uciekaj, ukryj się, a udaremnij atak tylko wtedy, gdy masz odpowiednie kompetencje i możliwości”. Ostrzega też przed odruchem nagrywania niebezpiecznych zdarzeń i publikowania niesprawdzonych informacji w mediach społecznościowych. Michał Kolanko zwraca natomiast uwagę, że po tragedii szczególnie ważne jest, by nie poddać się poczuciu beznadziei. Warto szukać konkretnych sposobów pomagania innym, rozmawiać, oddawać krew czy wspierać zbiórki.
Jak przepracować traumę, nie tracąc poczucia wspólnoty? Jak nie pozwolić, by strach przejął kontrolę nad codziennym życiem? Goście podkreślają, że nie należy wstydzić się szukania pomocy psychologicznej i wsparcia specjalistów. Rozmowę zamyka ważne przesłanie Artura Bartkiewicza: – Po prostu nie pozwólmy złu zwyciężyć.
