Teatr Telewizji odpowiedział na pismo Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, dotyczące spektaklu „Prałat”, opowiadającego o pedofilii ks. Henryka Jankowskiego. Jak stwierdził dyrektor Teatru Michał Kotański, KRRiT w głęboko niepokojący sposób rozumie misję mediów publicznych, jednocześnie wchodząc w rolę „komórki odpowiedzialnej za ochronę wizerunku Kościoła katolickiego”.
Sztuka „Prałat” o pedofilii ks. Jankowskiego krytykowana przez KRRiT. Teatr Telewizji odpowiada
Teatr wskazał na konieczność rozróżnienia pomiędzy krytyką samej religii i jej dogmatów, a krytyką osób sprawujących funkcje publiczne, w tym związane z religią. Zdaniem Kotańskiego KRRiT miesza te kwestie.
Czytaj więcej
„Prałat” Michała Kmiecika i Marcina Libera w Teatrze TV, inspirowany zarzutami pedofilii wobec ks. Henryka Jankowskiego, to prawdopodobnie najważni...
– Trudno mi również zrozumieć, w jaki sposób demaskowanie przemocy seksualnej wobec dzieci i mechanizmów jej tuszowania miałoby pozostawać w sprzeczności z chrześcijańskim systemem wartości – pisze Michał Kotański w oświadczeniu na stronie Teatru.
– Wydawałoby się, że z wartościami tymi sprzeczne są właśnie wykorzystywanie bezbronnych, nadużywanie władzy i ochrona sprawców przed odpowiedzialnością. Być może jednak KRRiT, tak biegła w interpretowaniu katolickiej doktryny, potrafi wyjaśnić tę sprzeczność – dodaje.
Dyrektor Teatru Telewizji stwierdza w oświadczeniu, że najbardziej bulwersującym z jego perspektywy argumentem przeciwko spektaklowi jest przywołany przez KRRiT udział małoletnich aktorów. Według Teatru, zdaniem KRRiT udział dzieci, ich charakteryzacja i scenografia mogą służyć „sprowadzeniu małoletnich do roli narzędzia”, wywołującego silne, negatywne emocje u odbiorców. Zdaniem dyrektora Teatru Rada nie wyjaśnia jednak, w jaki sposób scenografia albo atmosfera na scenie miałaby naruszać godność małoletnich.
– „Prałat” jest spektaklem o wykorzystywaniu seksualnym dzieci, o nadużywaniu władzy i o mechanizmach społecznego przyzwolenia, które pozwalają sprawcom unikać odpowiedzialności. Tymczasem KRRiT, deklarując szczególną troskę o dzieci, kieruje ostrze swoich zastrzeżeń przede wszystkim przeciwko artystom, którzy o tej przemocy opowiadają – komentuje Kotański.
Jego zdaniem KRRiT zamiast dostrzec „społeczną pracę, jaką wykonuje spektakl”, odwraca uwagę od tematu i przenosi ją na hipotetyczne zagrożenia wynikające z samej sztuki.
– Tym samym, skierowane do Teatru Telewizji pismo wpisuje się w mechanizm, który przez dziesięciolecia pozwalał sprawcom przemocy seksualnej pozostawać bezkarnymi – konkluduje Kotański
Piekielne kolory i jedenaście wulgaryzmów. KRRiT o „Prałacie” Teatru Telewizji
Dyrektor Teatru Telewizji odniósł się także do innych argumentów KRRiT. Rada miała skrytykować scenografię, odwołując się do „intensywnych kolorów kojarzących się z piekłem” i „przerażającego efektu artystycznego”. Kotański w odpowiedzi postawił pytanie, czy KRRiT dysponuje jakimś urzędowym katalogiem kolorów piekielnych i czy planuje cenzurować obrazy ukrzyżowania i Sądu Ostatecznego, obecne w transmisjach religijnych.
Czytaj więcej
Dwie kwietniowe premiery Teatru TV proponują dwie wizje piekła. Choć są różne, to obie z przymrużeniem oka. Każda z nich zasługuje na uwagę.
– Sztuka może posługiwać się się metaforą, groteską, grozą i wyolbrzymieniem. Nie każde przedstawienie zła jest jego pochwałą. Nie każde dzieło wywołujące lęk jest dziełem szkodliwym. Nie każda krytyka Kościoła jest atakiem na religię – stwierdza Kotański.
Dyrektor Teatru przywołał także argument KRRiT, która miała wytknąć spektaklowi w sumie jedenaście wulgaryzmów padających z ust aktorów. Kotański stwierdził, że wyemitowany o godz. 20.30 spektakl spełniał normy treści właściwych dla widzów w wieku co najmniej 16 lat, obowiązujące o tej porze dnia.
– Jedenaście wulgaryzmów zostało skrupulatnie odnotowanych – słowo „pedofilia” nie zostało tu (w piśmie KRRiT – przyp. JS) wymienione ani razu – kwituje Kotański.
Pismo KRRiT do Teatru Telewizji ws. „Prałata”, sztuki o ks. Jankowskim
Redakcja „Rzeczpospolitej” zwróciła się do KRRiT z prośbą o przesłanie pełnej treści pisma, komentowanego przez dyrektora Teatru Telewizji. W odpowiedzi otrzymaliśmy stanowisko Rzeczniczki Prasowej KRRiT Anny Ostrowskiej, z którego wynika, że Rada stoi „na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji”.
„Wolność twórczości artystycznej, chroniona konstytucyjnie, nie zwalnia jednak nadawców z obowiązku przestrzegania prawa – w szczególności przepisów dotyczących ochrony małoletnich, poszanowania przekonań religijnych odbiorców oraz realizacji misji publicznej. Społeczna waga poruszanych przez twórców problemów nie wyłącza odpowiedzialności nadawcy za sposób ich przedstawienia” – czytamy w przesłanym „Rzeczpospolitej” przez rzeczniczkę KRRiT stanowisku. – „Ochrona małoletnich jest jednym z priorytetowych zadań KRRiT. To nie tylko reakcja na naruszenia, ale także konsekwentne budowanie standardów odpowiedzialności i świadomości nadawców oraz twórców internetowych. Wykorzystanie wizerunku dzieci do stworzenia przerażającego efektu artystycznego polegającego na szokowaniu odbiorcy poprzez wprowadzenie tak kontrowersyjnych środków wyrazu może mieć negatywny wpływ na poszanowanie godności i emocji małoletnich”.
Rzeczniczka Rady podkreśla w stanowisku, że do obowiązków nadawcy należy „poszanowanie przekonań religijnych odbiorców, w szczególności chrześcijańskiego systemu wartości”.
„Przepis ten nie ogranicza prawa do krytyki osób czy instytucji religijnych, ale wymaga odpowiedzialności za sposób prezentowania treści odnoszących się do wiary i symboli religijnych” – wyjaśnia rzeczniczka KRRiT.
Czytaj więcej
Prezydent Karol Nawrocki zablokował próbę odwołania władz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Oficjalnie odmówił podpisania decyzji o wygaszeniu...
Rzeczniczka Rady stwierdza w komunikacie, że w trakcie analizy spektaklu wykazano stosowanie w nim wulgaryzmów, których nie próbowano należycie wyciszyć – negowanie takiego obowiązku przez nadawcę może zaś prowadzić do jego ukarania.
„Negowanie obowiązku wyciszania wulgaryzmów, szczególnie w audycjach emitowanych w porze chronionej - gdy z takimi treściami mogą zapoznać się również osoby małoletnie - może skutkować podjęciem kroków zmierzających do nałożenia stosownej kary” – czytamy w stanowisku.
Stanowisko, do którego odnosił się dyrektor Teatru Telewizji, wynika zaś „z analizy treści spektaklu i dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu wyjaśniającym”.
„Należy podkreślić, że wolność artystyczna i odpowiedzialność nadawcy nie wykluczają się. Zadaniem KRRiT jest egzekwowanie ustawowych standardów, niezależnie od tematyki audycji, jej formy artystycznej czy reakcji twórców. Co ważne, to właśnie media publiczne mają szczególny obowiązek łączenia swobody twórczej z odpowiedzialnością za słowo i poszanowaniem praw odbiorców” – konkluduje rzeczniczka KRRiT.