Były partyzant premierem Kosowa

Jeszcze kilka lat temu stał na czele albańskiej partyzantki w Kosowie, a w sobotę został zwycięzcą wyborów parlamentarnych w tej serbskiej prowincji. Według wstępnych wyników ugrupowanie Thaciego, Demokratyczna Partia Kosowa (PDK), zdobyło 35 procent głosów i najwięcej mandatów w liczącym 120 miejsc parlamencie.

39-letni Hashim Thaci pochodzi z Drenicy, regionu uznawanego za kolebkę albańskich powstańców. Sprzeciwiał się pacyfistycznej polityce ówczesnego przywódcy kosowskich Albańczyków Ibrahima Rugovy. Po powrocie ze studiów historycznych w Zurychu wstąpił do Wyzwoleńczej Armii Kosowa (UCK); w 1997 roku stanął na jej czele. Dowodził rebelią przeciw rządom Slobodana Miloszevicia.

Towarzysze broni nazwali go Wężem, ponieważ zawsze potrafił umknąć ścigającym go serbskim policjantom. A na świecie porównywany jest z przywódcą Irlandzkiej Armii Republikańskiej Gerrym Adamsem. Brał udział w negocjacjach pokojowych w Rambouillet i podpisał porozumienie, którego nie akceptowali Serbowie.

Zachód uznał go za jedyną osobę zdolną przekształcić UCK w legalne siły zbrojne i przywrócić stabilność w regionie. Thaci zrzucił mundur i przywdział garnitur polityka, zakładając Demokratyczną Partię Kosowa. Pokonał Ibrahima Rugovę w wyborach samorządowych w 2000 roku, ale ludność Kosowa obarczyła go odpowiedzialnością za powojenny chaos i niepokoje.

Przegrywał wszystkie kolejne wybory. Aż do soboty. – Jestem gotowy kierować państwem – oświadczył wczoraj. Będzie jednak musiał podzielić się władzą, prawdopodobnie z Demokratycznym Związkiem Kosowa (LDK), założonym jeszcze przez zmarłego przed dwoma laty prezydenta Rugovę. Partia ta zdobyła około 22 procent. Choć oba ugrupowania kosowskich Albańczyków zacięcie ze sobą rywalizują, zgadzają się w tej najważniejszej sprawie: Kosowo musi być niepodległe. I to już niebawem.

Do 10 grudnia mają się zakończyć negocjacje z udziałem mediatorów z USA, Rosji i Unii Europejskiej (tzw. trojki) o przyszłym statusie serbskiej prowincji, zamieszkanej w 90 procentach przez ludność albańską i od ośmiu lat administrowanej przez ONZ. Sytuacja jest patowa. Serbowie odrzucają wszelkie pomysły na secesję prowincji, którą uważają za kolebkę swojej państwowości. Dla Albańczyków zaś do przyjęcia jest wyłącznie niepodległość Kosowa. W przeciwnym razie znów sięgną po broń. Wybór na premiera byłego przywódcy Wyzwoleńczej Armii Kosowa tylko potwierdza te groźby. Serbowie utrzymują, że Albańczycy zupełnie nie przejmują się negocjacjami, bo po swojej stronie mają Waszyngton i część europejskich stolic, skąd słyszą obietnice niepodległości.

– To przedziwna sytuacja. Prisztina już uznała, że ma suwerenność w kieszeni – mówił niedawno na spotkaniu z grupą europejskich dziennikarzy, w tym „Rz”, serbski minister ds. Kosowa i Metohii Slobodan Samardzić. Jeśli Serbia straci część swego terytorium, do władzy mogą dojść radykałowie, a umęczony wojnami i sankcjami kraj nie podźwignie się z chaosu.

Serbska mniejszość w Kosowie posłuchała apeli Belgradu i demonstracyjnie zbojkotowała sobotnie wybory. Ale również wielu kosowskich Albańczyków nie zawraca sobie głowy polityką; frekwencja wyniosła 45 proc., najmniej od 1999 r.

Według analityków to efekt rozczarowania skorumpowaną klasą polityczną i sytuacją gospodarczą; 15 procent ludności prowincji żyje poniżej progu ubóstwa. Być może dlatego, że tak wielu wyborców zostało w domach, głosowanie przebiegło spokojnie.

Boris Tadić

, prezydent Serbii