Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie są nowe wymagania dla cudzoziemców ubiegających się o szwedzkie obywatelstwo?
- Co zmienia się w okresie zamieszkania wymaganym do uzyskania obywatelstwa w Szwecji?
- Jakie aspekty reformy wzbudziły kontrowersje w środowisku akademickim?
- Jakie są główne argumenty krytyków zaostrzenia zasad uzyskiwania obywatelstwa w Szwecji?
- Jakie zmiany w polityce migracyjnej planuje szwedzki rząd w kwestii zezwoleń na pobyt stały?
Korespondencja ze Sztokholmu
Rząd razem z nacjonalistyczną partią Szwedzcy Demokraci znacznie zaostrza warunki uzyskania szwedzkiego paszportu. Dotyczy to także wymaganego okresu zamieszkania w królestwie – z co najmniej pięciu do ośmiu lat.
– Do tej pory rozdawano obywatelstwo prawie bez wymogów w porównaniu z innymi krajami. Można je było dostać, nie znając ani słowa po szwedzku. Nie musiałeś nic wiedzieć o Szwecji – tłumaczył minister migracji Johan Forsell z głównego ugrupowania rządzącego, Umiarkowanej Partii Koalicyjnej (UPK). Obywatelstwo mógł otrzymać nawet siedzący w areszcie gangster podejrzany o zabójstwo. – Czy to racjonalne? – pytał minister, którego zdaniem reforma ma charakter historyczny.
Czytaj więcej
Rządząca w Szwecji Umiarkowana Partia Koalicyjna nagle postanowiła zrewidować jedną z najbardziej kontrowersyjnych ustaw ostatnich lat – o zmianie...
– Stawanie się obywatelem Szwecji będzie rezultatem procesu integracji, który w znacznej części opiera się na własnym wysiłku i własnej pracy – podkreślił Johan Forsell.
Otrzymanie szwedzkiego obywatelstwa uzależnione zostało także od zarabiania na swoje utrzymanie 20 tys. koron miesięcznie (równowartość około 8 tys. zł) i zdania egzaminu, nie tylko ze znajomości języka szwedzkiego, ale i wiedzy o społeczeństwie.
Opóźnienia z testami na obywatelstwo. Zaprotestowały uniwersytety, które mają je opracować. „Czysto polityczny projekt”
Nowe reguły zaczną obowiązywać 6 czerwca, czyli w dniu święta narodowego Szwecji, ale okazało się, że testy na obywatelstwo jeszcze nie są gotowe. Opracowanie testów ze znajomości szwedzkiego i społeczeństwa rząd zlecił dwóm uniwersytetom – w Sztokholmie i Göteborgu.
Te jednak ostro zaprotestowały, twierdząc, że uczelnie mają się zajmować badaniami i edukacją, a nie czysto politycznymi projektami. Minister migracji musiał przekonywać uniwersytety, że jako państwowe organy podlegają rządowi i mają wykonywać jego decyzje. W każdym razie test na znajomość języka będzie aż o rok opóźniony.
Czytaj więcej
Sztuka inżynierii społecznej wkracza do szwedzkiego królestwa. Opozycyjna Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza chce radykalnie wymieszać ludność k...
Reforma oznacza też spore zmiany dla przestępców, bo wydłuża okres karencji dla nich, zanim będą się mogli ubiegać o obywatelstwo. Według projektu maksymalny okres, który musi upłynąć od wyroku, przedłuża się do 17 lat.
Enna Gerin, zastępczyni szefa Instytutu Idei Związków Zawodowych Katalys, nie sądzi, by dotychczas zbyt łatwo zostawało się szwedzkim obywatelem.
– Generalnie obecne wymogi są dobrze wyważone – mówi Gerin „Rzeczpospolitej”. W jej opinii zaostrzenie przepisów wobec osób, które ubiegają się o obywatelstwo, tylko utrudni i przedłuży proces integracji.
– W integracji chodzi o to, by imigranci z czasem zbliżyli się do poziomu płac i standardu życia autochtonów. Integracja służy temu, by zostać szybciej objętym wspólnym systemem, takim jak obywatelstwo, ubezpieczenia społeczne i system dobrobytu – ocenia Enna Gerin.
– Reforma jest zła, ponieważ stanowi ryzyko zabetonowania dużego, nieformalnego sektora niskich płac, który mogą wykorzystać pracodawcy – podkreśla. – To pogłębia problemy z podziałem na „lepszą i gorszą drużynę” na rynku pracy. A to jest niekorzystne dla wszystkich szwedzkich pracowników – argumentuje wiceszefowa Instytutu Idei Związków Zawodowych.
Krytycznie też odnosi się do zmiany paradygmatu w strategii migracyjnej kraju za rządów Ulfa Kristerssona z UPK. – Podczas tych rządów polityka migracyjna polegała najpierw na tym, by sprawić, aby do Szwecji przybywało mniej osób. A teraz chodzi jedynie o to, by spowodować, by ludzie, którzy tu są, opuścili kraj. Przeszliśmy od rygorystycznej polityki imigracyjnej do brutalnej polityki deportacji, która budzi coraz większy opór ludności kraju – twierdzi Enna Gerin.
Gerin potępia także pomysł wycofania stałego pobytu cudzoziemcom i zamiany go na wizy tymczasowe. Chodzi tu o uchodźców i osoby objęte ochroną i ich rodziny, które osiedliły się w Szwecji na stałe i którym przyznano zezwolenie na permanentny pobyt ze względu na szczególnie wrażliwe okoliczności lub ze względu na przeszkody w przeprowadzeniu deportacji.
– Unieważnienie ponad 180 tys. stałych pobytów sprzeciwia się wszelkiej praktyce prawnej Szwecji i powinno być traktowane jako rzecz niewyobrażalna – uważa Gerin.
39 tys. nowych obywateli Szwecji w 2025 r. Syryjczycy, Afgańczycy, Polacy
Kwestia likwidacji zezwoleń na pobyt stały, na której realizacji szczególnie zależy Szwedzkim Demokratom (popierającym rząd w zamian za restrykcje w polityce migracyjnej kraju) wywołała konflikt w centroprawicowej koalicji. Zresztą przedstawiony kilka miesięcy temu raport o projekcie reformy zamiany stałego pobytu na tymczasowy ostro skrytykowało wiele instytucji.
W końcu politycy koalicji stwierdzili, że projekt ma luki. Brak jest w nim realnych rozwiązań tego, jak w sytuacji wycofywania wiz bez ograniczeń czasowych nakłonić cudzoziemców do ubiegania się o szwedzkie obywatelstwo. Ma się pojawić nowe rozwiązanie tego problemu.
Tymczasem zdecydowanie mniejsza hojność w przyznawaniu szwedzkiego obywatelstwa przynosi już efekty. W ubiegłym roku otrzymało je ponad 38 tys. osób (spośród ponad 59 tys. o to występujących), co świadczy o radykalnym zmniejszeniu pozytywnego załatwiania wniosków. Otrzymały je osoby przybyłe najczęściej z Syrii, Afganistanu, Polski, Erytrei i Indii.
Czytaj więcej
Szwedzka Komisja ds. Adopcji opisała afery z oszustwami i handlem dziećmi. Szwecja może teraz odejść od międzynarodowych adopcji. Mowa też o przepr...
W 2022 r. (wtedy jesienią do władzy doszedł centroprawicowy gabinet Ulfa Kristerssona) szwedzki paszport otrzymały 89 354 osoby, z czego około 15 tys. z krajów nordyckich, których obywatele są objęci innymi procedurami niż pozostali przybysze. Jeżeli mieszkali w Szwecji co najmniej pięć lat, to nie muszą składać wniosku o szwedzkie obywatelstwo, tylko zgłosić sprawę do Urzędu Migracji. Natomiast jeśli przebywali w Szwecji dwa lata, to zobligowani są aplikować o obywatelstwo.
