Reklama

Nie żyje Jesse Jackson, jeden z liderów ruchu praw obywatelskich w USA

W wieku 84 lat w USA zmarł Jesse Jackson – amerykański działacz na rzecz praw obywatelskich, współpracownik Martina Luthera Kinga, duchowny baptystyczny, dwukrotny kandydat w prawyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych.

Publikacja: 17.02.2026 14:40

Jesse Jackson nie żyje

Jesse Jackson nie żyje

Foto: REUTERS/Adam Bettcher

O śmierci Jessego Jacksona poinformował jego syn. „Nasz ojciec był przywódcą, który służył innym – nie tylko naszej rodzinie, ale także uciśnionym, pozbawionym głosu i pomijanym na całym świecie” – czytamy w oświadczeniu wydanym przez rodzinę zmarłego.

W ostatnim czasie Jackson, który od lat zmagał się z chorobą Parkinsona, był hospitalizowany – zdiagnozowano u niego postępujące porażenie nadjądrowe, chorobę neurodegeneracyjną. Organizacja Rainbow PUSH, powstała z połączenia dwóch pozarządowych organizacji założonych przez Jacksona, podała, że zmarł on we wtorek rano, w otoczeniu bliskich.

Czytaj więcej

Ambasador USA dla „Rzeczpospolitej”: Nasze wojska zostaną w Polsce

Kim był Jesse Jackson, współpracownik Martina Luthera Kinga?

W wydanym oświadczeniu Rainbow PUSH podkreśliła „niezłomne zaangażowanie” Jessego Jacksona na rzecz sprawiedliwości, równości i praw człowieka, które „pomogło ukształtować globalny ruch na rzecz wolności i godności”. W tekście zaznaczono, że opowiadający się za zmianami Jackson wzmacniał głos pozbawionych głosu, a jego kampanie prezydenckie w latach 80. zachęciły miliony mieszkańców USA do zarejestrowania się jako wyborcy.

Jesse Jackson urodził się 8 października 1941 r. w Greenville w Karolinie Południowej, jego matką była 16-letnia licealistka, ojcem 33-letni żonaty sąsiad. Jego matka później wyszła za mąż za mężczyznę, który adoptował Jacksona.

Reklama
Reklama

Późniejszy polityk dorastał w czasach segregacji rasowej i praw Jima Crowa, ograniczających prawa obywatelskie czarnoskórych. Jackson uczył się w Szkole Rolniczej i Technicznej Karoliny Północnej, gdzie po raz pierwszy zajął się aktywizmem. Gdy próbował wejść do biblioteki tylko dla białych w Karolinie Południowej, został aresztowany.

Jesse Jackson podczas demonstracji przed Kapitolem, sierpień 2021 r.

Jesse Jackson podczas demonstracji przed Kapitolem, sierpień 2021 r.

Foto: REUTERS/Evelyn Hockstein

Uczęszczał do seminarium teologicznego w Chicago, w 1968 r. został wyświęcony na pastora baptystycznego, choć nie ukończył nauki. Jackson został współpracownikiem znanego działacza na rzecz praw obywatelskich Martina Luthera Kinga, który później zginął w zamachu. W ciągu dekad aktywności stał się jednym z najbardziej znanych działaczy ruchu obywatelskiego w Stanach Zjednoczonych.

Jesse Jackson chciał zostać prezydentem Stanów Zjednoczonych

Jesse Jackson miał ambicje prezydenckie. W 1984 i 1988 r. ubiegał się o nominację Partii Demokratycznej w wyborach, ale za każdym razem przegrywał: najpierw z późniejszym nominatem Walterem Mondale'em oraz z Garym Hartem (sam uzyskał 3,2 mln, czyli 18,1 proc. głosów), później z Michaelem Dukakisem (uzyskał blisko 7 mln głosów i zapewnił sobie głosy 1023 delegatów, o 769 mniej niż Dukakis). Na konwencji Partii Demokratycznej w Atlancie w 1988 r. wzywał Amerykanów do znalezienia wspólnego języka.

– Ameryka nie jest kocem utkanym z jednej nici, jednego koloru, jednego materiału – mówił. – Gdziekolwiek dziś jesteście, dacie radę. Trzymajcie głowę wysoko, wypnijcie pierś. Dacie radę. Czasami robi się ciemno, ale przychodzi poranek. Nie poddawajcie się. Cierpienie kształtuje charakter, charakter rodzi wiarę, a ostatecznie wiara nie zawiedzie – kontynuował.

Jesse Jackson z Billem Clintonem, wówczas prezydentem-elektem, w 1992 r.

Jesse Jackson z Billem Clintonem, wówczas prezydentem-elektem, w 1992 r.

Foto: REUTERS/Mark Cardwell

Reklama
Reklama

Jackson nigdy nie objął żadnego stanowiska, obsadzanego w wyniku wyborów. Założył działające w Chicago organizacje walczące o prawa obywatelskie: na początku lat 70. Operation PUSH, a w 1984 r. National Rainbow Coalition, która zajmowała się m.in. aktywizmem na rzecz praw osób homoseksualnych. Obie organizacje połączyły się w 1996 r., Jackson zrezygnował z kierowania Rainbow PUSH w 2023 r.

W latach 90. Jesse Jackson pełnił funkcję specjalnego wysłannika prezydenta Billa Clintona do Afryki, odegrał również ważną rolę w doprowadzeniu do uwolnienia wielu osób przetrzymywanych m.in. w Syrii, na Kubie, w Iraku i Serbii. Prezydent Ronald Reagan dziękował mu w 1984 r. za pomoc w doprowadzeniu do zwolnienia przetrzymywanego w Syrii amerykańskiego nawigatora wojskowego Roberta Goodmana Jr., zestrzelonego podczas misji nad Libanem.

Czytaj więcej

Minnesota: Nowe rozkazy dla funkcjonariuszy ICE. „Nie dyskutujcie, nikogo nie przekonacie”

Jesse Jackson w 1962 r. wziął ślub z Jacqueline Brown, z którą miał pięcioro dzieci. Jego syn Jesse Jackson Jr. zasiadał w Izbie Reprezentantów, ale w 2012 r. po kolejnych wygranych wyborach zrezygnował – FBI badało wówczas sprawę defraudacji pieniędzy na kampanię. Okazało się, że syn Jessego Jacksona wydał na cele prywatne ok. 750 tys. dol. ze środków na kampanię. Polityk odsiedział wyrok za oszustwo, do więzienia trafiła też jego żona.

Społeczeństwo
Anonimowy darczyńca przekazał miastu fortunę w złocie. Burmistrz: Odebrało mi mowę
Społeczeństwo
Na szwedzki paszport trzeba zasłużyć
Społeczeństwo
Barack Obama wywołał poruszenie słowami o kosmitach. Teraz wyjaśnia
Społeczeństwo
Rosjanie sięgają po antydepresanty jak nigdy wcześniej. Wojna silniejsza niż pandemia
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama