Przyszliśmy na sprint, a to był maraton. Badanie: co naprawdę Ukraińcy myślą o Polakach?

Centrum Mieroszewskiego opublikowało raporty za rok 2025: „Polacy o Ukrainie i stosunkach polsko-ukraińskich” oraz „Polska i Polacy oczami Ukraińców”. W czwartek „Rzeczpospolita” omówiła pierwszy z nich. Teraz przybliżamy wnioski, które płyną z drugiego. 

Foto: Paweł Krupecki

Badanie na zlecenie Centrum Mieroszewskiego zrealizowała w Ukrainie pracownia Info Sapiens (próba 1010; wywiady telefoniczne wspomagane komputerowo – CATI). Dodatkowo przeprowadziła wywiady fokusowe. Dane zebrała w listopadzie zeszłego roku. Co więc Ukraińcy myślą o Polsce i Polakach?

Czego Polska powinna nauczyć się od Niemiec i Wielkiej Brytanii?

Które z państw europejskich najbardziej pomaga Ukrainie w sferze wojskowej? 32 proc. uczestników badania wskazało na Wielką Brytanię. Zdaniem 29 proc. Ukraińców to Niemcy. Polska znalazła się na trzecim miejscu – tej odpowiedzi udzieliło 14 proc. ankietowanych. Dla porównania: kolejna jest Francja z 4-proc. wynikiem; opcję „trudno powiedzieć” wybrało 13 proc. osób.

Czytaj więcej

Polityka

Zauroczenie minęło, ale związek jest poważny. Centrum Mieroszewskiego zbadało, jak Polacy widzą Ukraińców

Polacy traktują wschodnich sąsiadów bez taryfy ulgowej, czyli poważnie. Jesteśmy wobec nich coraz...

W grudniu 2024 r. kolejność była ta sama: zapytano wówczas, które z europejskich państw najbardziej pomogło Ukrainie w obu obszarach (wojskowym i humanitarnym). Na pierwszym miejscu znalazła się Wielka Brytania (34 proc.), na drugim Niemcy (29 proc.), a na trzecim Polska (23 proc.).

A który europejski kraj zapewnia największą pomoc humanitarną? 25 proc. zapytanych o zdanie Ukraińców odpowiedziało, że Niemcy, zaś 23 proc. uważa, że Polska. Na Wielką Brytanię wskazało 11 proc. ankietowanych. Opcję „trudno powiedzieć” wybrało 26 proc. osób biorących udział w badaniu. 

– Niemcy są mistrzami świata w autopromocji. Brytyjczycy zaś mocno zaznaczają swoją obecność na Ukrainie – są lepsi w maratony, podczas gdy my wyspecjalizowaliśmy się w sprincie. Polskie władze pomagają, ale wraz ze wzrostem postaw sceptycznych niekoniecznie się tym chwalą. Poza tym nasze zasoby są na wyczerpaniu: nasz przemysł obronny nie jest w stanie produkować tyle, co niemiecki – mówi „Rzeczpospolitej” Bartosz Cichocki, do 2023 r. ambasador RP w Kijowie.

Foto: Paweł Krupecki

– Społeczeństwo ukraińskie jest propolskie, ale miejscowe elity są nie tyle sceptyczne, co w niewielkim stopniu zainteresowane Polską. Kijów przyzwyczaił się do tego, że jest obiektem globalnego zainteresowania. Po 2022 r. nastąpiło odkrycie Polski – choćby w tym podstawowym, dosłownym wymiarze: skoro nie można nad nią przelecieć do Paryża czy Londynu, trzeba pokonać drogę pociągiem lub autem – i nad tym trzeba pracować – konkluduje. 

Polacy to dla Ukraińców przede wszystkim sąsiedzi i sojusznicy

Polacy są szczególnie bliscy Ukraińcom pod względem kulturowym (44 proc.; dla porównania – na Mołdawian, którzy zajęli drugą pozycję, wskazało 8 proc. badanych). 34 proc. ankietowanych często lub „niekiedy” kupiło polski produkt (lub skorzystało z polskiej usługi) w ciągu ostatnich 12 miesięcy (rzadko robi to 23 proc. zapytanych o zdanie Ukraińców, wcale – 38 proc.). 

Czytaj więcej

Komentarze

Marek Kozubal: Dlaczego prezydent Karol Nawrocki właśnie dziś powinien ruszyć do Kijowa?

Chociaż zakończył się miesiąc miodowy w relacjach z sąsiadem, badania Centrum Mieroszewskiego pok...

43 proc. uczestników badania wyraża pozytywną opinię o Polakach: to suma odpowiedzi „bardzo dobra” – 6 proc. i „dobra” – 37 proc. Neutralną opinię – 49 proc. Złą (6 proc.) lub bardzo złą (2 proc.) opinię o Polakach ma łącznie 9 proc. ankietowanych. W porównaniu do 2024 r. liczba negatywnych opinii spadła (różnica wynosi 4 pkt proc.). 

Biorący udział w badaniu Ukraińcy zostali poproszeni o to, by ocenili, jak trafnie Polaków opisują poszczególne pojęcia. I tak, zdaniem 47 proc. ankietowanych całkowicie trafne jest określenie „sąsiedzi”. Na drugim miejscu znaleźli się „sojusznicy” – to bardzo trafna definicja wzajemnych relacji w ocenie 28 proc. zapytanych o zdanie Ukraińców. Dalej są „partnerzy” (24 proc.), „przyjaciele” (18 proc.) oraz „konkurenci” (16 proc.), a także „bracia i siostry” (bardzo trafne określenie w opinii 11 proc. badanych).

88 proc. respondentów jest przekonanych, że Polska nadal będzie wspierać Ukrainę w walce z rosyjskim agresorem (to suma odpowiedzi „tak, z pewnością –  30 proc. i „raczej tak”). Przeciwnego zdania jest 10 proc. badanych (suma odpowiedzi „raczej nie” – 9 proc. i „zdecydowanie nie” – 2 proc.). Dla porównania: w 2023 r. pewnych wsparcia Polski w walce z Rosją było 91 proc. pytanych o zdanie Ukraińców, a w 2024 – 86 proc. 78 proc. uważa, że Polska – na pewno lub raczej – będzie wspierać integrację ich ojczyzny z Unią Europejską. Przeciwnego zdania jest 17 proc. badanych. 

Czytaj więcej

Plus Minus

Estera Flieger: Nie oddajmy niepodległości Polski inteligenckim smutasom

Przez ostatnie 36 lat w głównym nurcie debaty publicznej jako największe zagrożenie dla demokracj...

Których pośród polskich polityków uczestnicy badania oceniają najwyżej? „Bardzo pozytywny” lub „raczej pozytywny” (łącznie 47 proc.) stosunek badani mają do premiera Donalda Tuska. Dalej plasują się minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski (37 proc.) i prezes PiS Jarosław Kaczyński (25 proc.). Prezydent Karol Nawrocki ma „bardzo pozytywny” lub „raczej pozytywny” obraz w oczach 20 proc. badanych, zaś „raczej negatywny” lub „całkowicie negatywny” wizerunek u 18 proc. zapytanych o zdanie Ukraińców (w przypadku wcześniej wymienionych polityków to 6-7 proc. wskazań). 

Problemem w relacjach z Ukrainą jest historia. I konkurencja w rolnictwie

33 proc. badanych nie dostrzega istotnych sporów w relacjach polsko-ukraińskich. Ale 23 proc. Ukraińców wskazuje na Rzeź Wołyńską (to o 4 pkt proc. więcej niż w 2024 r.), 16 proc. zaś na blokadę granicy i kryzys zbożowy (to o 10 pkt proc. mniej niż w 2024 r.). „Inne spory historyczne” to problem zdaniem 12 proc. uczestników badania (wzrost o połowę w porównaniu do 2024 r.). 

Jak zdaniem badanych Ukraina powinna reagować na to, że Polska oczekuje od niej zmiany stanowiska w sprawie Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA)? 54 proc. badanych uważa, że Ukraina wraz z Polską powinny stworzyć komisję historyczną do zbadania zbrodni na Wołyniu i w Galicji. 24 proc. respondentów wyraziło opinię, że Ukraina powinna wyjaśniać Polakom, skąd bierze się stosunek Ukraińców do UPA. 19 proc. uczestników badania zajęło stanowisko, że to wewnętrzna sprawa ich kraju, więc nie powinien on odpowiadać na polskie oczekiwania w tej sprawie. Za odrzuceniem polskich postulatów opowiedziało się 5 proc. ankietowanych, zmianę stosunku do UPA poparło 4 proc. Zdania na ten temat nie ma 9 proc. osób. 

Z badania zleconego przez Centrum Mieroszewskiego w Polsce wynika, że doprowadzenie do pochowania wszystkich ofiar ludobójstwa na Wołyniu powinno być w ocenie Polaków priorytetem dla władz w Warszawie.

Foto: Tomasz Sitarski