Minimalny nadzór gmin nad firmami śmieciowymi

Firmy odbierające odpady komunalne nie są należycie kontrolowane przez gminy. Samorządy nie sprawdzają, czy przedsiębiorcy spełniają określone prawem wymagania. A ich nadzór ogranicza się do zakresu podpisanej umowy.

Konieczne są zmiany prawa, by wzmocnić nadzór gmin nad firmami odbierającymi śmieci. Zgodzili się z tym zarówno posłowie, jak i eksperci podczas posiedzenia podkomisji stałej do spraw monitorowania gospodarki odpadami 6 lutego 2014 r.

Za małe możliwości

Andrzej Porawski ze Związku Miast Polskich uważa, że straże gminne należy wyposażyć w dodatkowe instrumenty prawne, które umożliwiłyby kontrolowanie firm zajmujących się wywozem odpadów.

300 tys. zł trafia miesięcznie do kasy niektórych miast z kar nałożonych na firmy odbierające śmieci

– W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy też wprost zapisać, że gmina może pokryć koszty kontroli firm z pieniędzy pochodzących z opłat za zagospodarowanie odpadów – wskazuje Andrzej Porawski. Tłumaczy, że dziś gmina musi najpierw zapytać regionalną izbę obrachunkową o to, czy może tak postąpić. I o ile w Krakowie RIO się na to zgodziła, o tyle – jego zdaniem – w innych częściach kraju stanowiska RIO mogą być odmienne. Dlatego konieczne jest ustawowe przesądzenie tej kwestii.

Nie wiedzą, co mają

Okazuje się, że samorządy nie korzystają z możliwości, jakie daje im ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

2 tys. zł za nieopróżnienie pojemnika płaci jedna z firm odbierających odpady komunalne

– Rejestr działalności regulowanej w gminach nie działa. Samorządy nie sprawdzają, czy firmy wpisane do tego rejestru spełniają określone prawem wymagania – zwraca uwagę Dariusz Matlak z Polskiej Izby Gospodarki Odpadami.

Tymczasem ustawa pozwala wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta wykreślić z rejestru firmę nieposiadającą np. odpowiedniego sprzętu. A to oznacza brak możliwości świadczenia usług na terenie danej gminy.

Gminy potrafią jednak wytknąć firmom wyłonionym w przetargach nienależyte wywiązywanie się z umów. I wtedy sięgają po kary umowne. Mogą miesięcznie wynieść nawet kilkaset tysięcy złotych. A zarzuty są różne – od wskazujących rzeczywiste uciążliwości dla mieszkańców, po niemające dla nich większego znaczenia.

– Są zarzuty opóźnienia w wywozie odpadów lub na nieprawidłowe oznakowanie pojemników, polegające np. na braku nalepki z adresem nieruchomości – mówi Jadwiga Sołtysek, radca prawny w kancelarii KSP Legal & Tax Advice. A kary umowne wobec firm zastosowano w Krakowie, Wrocławiu, Bytomiu, Lubinie.