17 stycznia 2020 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poprosił Krajową Radę Sądownictwa o kopię uchwały w sprawie wyboru sędziego Piotra Schaba na Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych.  Miał wątpliwości, czy taka uchwała została podjęta, choć wymagały jej przepisy.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt. 4 ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. 2019 poz. 84 ze zm.), Rada w szczególności m.in. "wybiera rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych". Dopiero na podstawie uchwały KRS Minister Sprawiedliwości mógł powołać rzecznika dyscyplinarnego. Art. 112 § 3 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych ( Dz.U. 2019 poz. 52 ze zm.) stanowi: "Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych oraz dwóch Zastępców Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych powołuje Minister Sprawiedliwości na czteroletnią kadencję".

- Mimo zmiany art. 112 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (sposobu powoływania rzecznika dyscyplinarnego) dokonanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym - w ustawie z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa nie dokonano żadnych zmian w zakresie wyboru rzecznika przez Radę. Trzeba zatem uznać, że do prawidłowego powołania rzecznika dyscyplinarnego w dalszym ciągu wymagana jest stosowna uchwała KRS - napisał zastępca RPO Stanisław Trociuk do Szefa Biura KRS.

W odpowiedzi Krajowa Rada Sądownictwa przyznała, że nie podejmowała w 2018 r. uchwały w przedmiocie wyboru rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych i jego zastępców. Dzisiaj jednak stwierdziła, że mimo to "nie zachodzą zatem żadne podstawy do kwestionowania umocowania Zastępców Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych do wykonywania czynności w postępowaniu dyscyplinarnym."

Czytaj też:

RPO do KRS: pokażcie uchwałę ws. wyboru sędziego Schaba

KRS nie wydała uchwały o powołaniu rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych

KRS wskazuje w swym stanowisku, że zgodnie z art. 112 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w brzmieniu nadanym ustawą z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, obowiązującym od 3 kwietnia 2018 r. Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych oraz dwóch Zastępców Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych powołuje Minister Sprawiedliwości na czteroletnią kadencję.

- W procedurze wyboru Rzecznika Dyscyplinarnego i jego dwóch Zastępców nie znajduje zaś zastosowania przepis art. 3 ust. 2 pkt 4 i art. 6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, zgodnie z którym Rada wykonywała inne zadania określone w ustawach, a w szczególności wybierała rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych - uważa KRS.

Powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2003 r. P 31/02 OTK-A 2003/6/58) i sądów wyjaśnia, że  akt późniejszy uchylił moc obowiązującą aktu wcześniejszego.

- O mocy obowiązującej przepisu nie decyduje okoliczność, w jakim akcie prawnym przepis ten został zamieszczony, lecz jego treść i istota. Zniesienie obowiązywania określonej regulacji prawnej może nastąpić zarówno przez jej wyraźne uchylenie jak też i wskutek wydania aktu późniejszego, który – jako późniejszy – wyłącza stosowanie aktu wcześniejszego. Zgodnie z ogólną zasadą prawa intertemporalnego w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa - twierdzi KRS.

Dodaje, że wskazana zasada jest związana z regułą kolizyjną zawartą w paremii – lex posterior derogat legi priori, która  tłumaczona jest domniemaniem, że ustawa nowa jest  wyrazem woli ustawodawcy powziętej później niż wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny. Dlatego  nowe brzmienie art. 112 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, którego treść i istota dotyczy wyboru Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych,  deroguje, w ocenie KRS, przepis art. 3 ust. 2 pkt 4 i art. 6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, jako stanowiące wcześniejszą regulację wyboru Rzecznika Dyscyplinarnego.

- Wprowadzenie zatem nowego brzmienia art. 112 § 3 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, którego treść i istota dotyczy wyboru Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych deroguje zatem przepis art. 3 ust. 2 pkt 4 i art. 6 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, jako stanowiące wcześniejszą regulację wyboru Rzecznika Dyscyplinarnego - wskazuje KRS w wydanym dziś stanowisku.