Sąd Najwyższy: Gdy w sądzie są moce, nie potrzeba wyłączeń

Nawet wadliwa ocena odmowy odsunięcia sędziego od sprawy nie może być podstawą przekazania jej innemu sądowi, jeśli na miejscu są inne osoby, które mogą przeprowadzić postępowanie - to sedno orzeczenia Sądu Najwyższego.

Publikacja: 07.09.2023 07:35

Sąd Najwyższy: Gdy w sądzie są moce, nie potrzeba wyłączeń

Foto: Fotorzepa / Jerzy Dudek

Wnioski o wyłączenie sędziego, także sporządzane przez samych sędziów, w ostatnich latach stały się częstsze, choć takie prawo od dawna przewidują kodeksy, w szczególności kodeks postępowania cywilnego.

Jego art. 49 stanowi, że niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy, gdy np. miałby rozpatrywać sprawę bliskiego krewnego albo wcześniej wydawał wyrok w sądzie niższej instancji, którą teraz ma kontrolować, natomiast art. 48 k.p.c. stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony. Sąd robi tak, jeżeli mogłaby powstać uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Takie wnioski od strony albo też od samych sędziów są składane nieraz niejako na wszelki wypadek, aby nie można było sędziemu zarzucić stronniczości.

W tym trybie sędzia wyznaczony w warszawskim sądzie do sprawy gospodarczej między dwiema spółkami wniósł o wyłączenie go ze sprawy. Uzasadnił to relacjami łączącymi go z pełnomocnikiem jednej ze stron – znają się z uczelni wyższej, z którą obydwaj są związani. Sąd rejonowy wniosek oddalił i wtedy sąd w osobie sędziego żądającego wyłączenia wystąpił o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Na podstawie art. 441 k.p.c. nakazuje przekazać sprawę do innego sądu, jeżeli ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości nie może ona się toczyć w danym sądzie lub danym okręgu sądowym, bez względu na to, którym sędziom sprawa zostanie przydzielona. Jednak w tym wniosku sędzia wskazał te same przyczyny przekazania sprawy co we wniosku pierwotnym.

Czytaj więcej

Jak wyłączenie sędziego, to całkowite

Sąd Najwyższy w osobie Dariusza Pawłyszcze wniosku tego nie uwzględnił.

– Przyczyny wyłączenia sędziego lub nawet grupy sędziów są rozpatrywane w trybie art. 52 k.p.c. i takie postępowanie zostało przeprowadzone: sąd uznał żądanie wyłączenia za bezpodstawne. Rozpoznając wniosek o przekazanie na podstawie 441 k.p.c., SN nie jest zaś uprawniony do kontroli prawidłowości orzeczenia w sprawie żądania wyłączenia sędziego. Nawet negatywna ocena odmowy wyłączenia sędziego nie mogłaby być podstawą przekazania sprawy innemu sądowi, gdyż w świetle przytoczonych w uzasadnieniu wniosku okoliczności każdy inny sędzia SR dla m.st. Warszawy może rozpoznać tę sprawę – wskazał SN. Zaznaczył nadto, że z postanowienia, w którym odmówiono wyłączenia sędziego, strony znały relacje łączące tego sędziego z jednym z pełnomocników – i mimo to nie wniosły o jego wyłączenie.

Dodajmy, że w innej sprawie (III CO 594/22) SN wyjaśnił, że art. 481 k.p.c. należy rozumieć tak, że jeśli stroną w konkretnej sprawie jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, to na wniosek tego sądu sąd nad nim przełożony wyznacza do jej rozpoznania inny sąd różnorzędny i bez znaczenia jest, w jakim wydziale sędzia orzeka, ilu sędziów liczy dany sąd.

Sygnatura akt: I CO 425/23

Wnioski o wyłączenie sędziego, także sporządzane przez samych sędziów, w ostatnich latach stały się częstsze, choć takie prawo od dawna przewidują kodeksy, w szczególności kodeks postępowania cywilnego.

Jego art. 49 stanowi, że niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy, gdy np. miałby rozpatrywać sprawę bliskiego krewnego albo wcześniej wydawał wyrok w sądzie niższej instancji, którą teraz ma kontrolować, natomiast art. 48 k.p.c. stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony. Sąd robi tak, jeżeli mogłaby powstać uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Pozostało 80% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Nieruchomości
Co można wybudować bez pozwolenia na własnej posesji? Garaż? A może oczko wodne?
Materiał Promocyjny
Naszą siłą jest różnorodność
Zawody prawnicze
Prokuratorzy zaniepokojeni poleceniem prokuratora krajowego ws. Andrija K.
Zawody prawnicze
Nieoczekiwana zmiana miejsc na podium rankingu kancelarii prawniczych
Prawo dla Ciebie
Trybunał: ustawa przyjęta bez Kamińskiego i Wąsika jest niezgodna z konstytucją
Akcje Specjalne
Dekarbonizacja gospodarki bez wodoru będzie bardzo trudna
Sądy i trybunały
Andrzej Duda powołał Mikołaja Pawlaka na sędziego
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży