Chodzi o propozycję nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego, a konkretnie jego art. 783 § 3 i 4.

– Chcemy zmniejszyć biurokrację w sądach obciążającą nadawanie wyrokom klauzul wykonalności – wyjaśnia Borys Budka, poseł PO,  współautor tego projektu.

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 listopada 2010 r. (sygn. akt P 28/8) sądy muszą bowiem  wydawać w każdej sprawie kierowanej do komornika dodatkowe postanowienie i napisać uzasadnienie. Wcześniej posługiwały się uproszczoną formą nadawania wyrokom klauzuli wykonalności. Polegało to na umieszczeniu na wyroku pieczęci i podpisu sędziego.

– To prawda, mamy o wiele więcej pracy –  przyznaje sędzia  Waldemar Żurek, rzecznik prasowy Sądu Okręgowego w Krakowie. –  Czasami z trudem mieścimy się w wyznaczonych przez przepisy terminach. Spokojnie zaś – dodaje – można by  uniknąć wydawania tych postanowień.

Zgodnie więc z projektem posłów PO postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności  (orzeczeniom  sądu lub referendarza sądowego)  oraz ugodom zawartym przed sądem, będzie wydawane bez spisywania odrębnej sentencji. Wystarczy na tytule egzekucyjnym umieścić   klauzulę wykonalności  i opatrzyć    ją podpisem    składu sądu albo referendarza.

Dzięki pieczęci z klauzulą sądy mają mieć mniej  biurokratycznej pracy

– Oznacza to, że postanowienie o nadaniu klauzuli  będzie mogło mieć formę pieczęci  – ocenia Jarosław Świeczkowski, komornik. – To bardzo dobry pomysł. TK nie kwestionował przecież uproszczonej formy  nadawania klauzul,   jedynie to, że wprowadzał ją regulamin, czyli  nie ten akt prawny, który powinien, tzn. ustawa.   Jest to – mówi komornik – sprawdzona metoda stosowana przez długie lata. Sądy będą musiały tylko uważać, by taka pieczęć spełniała wymagania przepisów. Ważne będzie także prawidłowe pouczenie stron o przysługującym im środku odwoławczym.

Dzięki tej zmianie krócej będzie się czekało   na nadanie  klauzuli wykonalności. Poza tym zniknie niebezpieczeństwo, że nawet  drobne uchybienie w postanowieniu  pozwoli stronie   skutecznie się odwoływać, a tym samym przeciągać wykonanie wyroku w czasie.

– Takie pieczęcie  stosują  już niektóre sądy – dodaje poseł Budka.  – Robią to jednak bez podstawy prawnej.

Przepis będzie przewidywał wyjątki. Dotyczą one klauzul wykonalności w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

– W takim wypadku  klauzula będzie funkcjonowała co do zasady w systemie teleinformatycznym – mówi poseł Budka.

Przypomnijmy, taka klauzula jest   bardzo ważna. Bez niej komornik  nie rozpocznie egzekucji wyroku sądu cywilnego, np. o zapłatę za dostarczony towar, ani nawet ściągania grzywny lub kosztów sądowych w sprawie karnej, bo i tam stosuje się procedurę cywilną.

etap legislacyjny: przed pierwszym czytaniem