Tak orzeł w ubiegły czwartek Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Kuldip Singh i in / Minister for Justicie and Equality (C-218/14).
Sprawa dotyczyła trzech mężczyzn pochodzących z Indii, Kamerunu i Egiptu, którzy poślubili obywatelki Unii Europejskiej pochodzące z Łotwy, Niemiec i Litwy. Przez ponad cztery lata trzy pary zamieszkiwały wspólnie w Irlandii. Kobiety odeszły od swoich mężów i wyjechały z Irlandii, a następnie wszczęły w swoich państwach postępowania rozwodowe (z wyjątkiem Niemki, która wszczęła postępowanie w Wielkiej Brytanii).
Urzędnicy z Irlandii uznały, że skoro w chwili wystąpienia o rozwód obywatelki Unii nie zamieszkiwały już w ich kraju, to ich małżonkowie będący obywatelami tzw. państw trzecich utracili prawo pobytu. Organy stanęły na stanowisko, że prawo pobytu tych małżonków straciło ważność z chwilą, gdy ich żony przestały korzystać z prawa pobytu w Irlandii, niezależnie od okoliczności, że ich małżeństwa trwały co najmniej trzy lata.
Obcokrajowcy nie zgodzili się z decyzjami odmawiającymi im prawa pobytu. Rozpatrujący ich sprawy High Court of Ireland (irlandzki sąd wyższej instancji) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości o wyjaśnienie, czy trzej mężczyźni mogą zachować prawo pobytu, pomimo że wyroki rozwiązujące małżeństwa zapadły dopiero po wyjeździe tych małżonek.
W czwartkowym wyroku Trybunał Sprawiedliwości UE, przypomniał, że aby uzyskać prawo pobytu w państwie członkowskim, w którym obywatel Unii korzysta z prawa do swobodnego przemieszczania się, obywatele państw trzecich będący członkami rodziny muszą towarzyszyć mu lub dołączyć d niego w tym państwie. – Wynika stąd, że jeżeli obywatel Unii wyjeżdża z przyjmującego państwa trzeciego i osiedla się w innym państwo, będący obywatelem państwa trzeciego małżonek takiego obywatela Unii przestaje spełniać wymogi warunkujące posiadanie przez niego prawa pobytu w przyjmującym państwie członkowskim – wyjaśnił Trybunał.
Jak zauważono, w opisywanych sprawach małżonki wyjechały z Irlandii jeszcze przed wszczęciem postępowań rozwodowych, dlatego z chwilą wyjazdu ich małżonkowie utracili prawo pobytu, a prawo to nie mogło zostać im „przywrócone" w momencie wszczęcia postępowań rozwodowych po wyjeździe z Irlandii.
W wyroku Trybunał przypomniał także, że w takich przypadkach przepisy prawa krajowego mogą przyznawać obywatelom państw trzecich szerszą ochronę, tak aby mimo wszystko mieli oni możliwość pozostania w państwie członkowskim. Taka sytuacja miała miejsce w opisywanej sprawie, gdyż organy irlandzkie wydały opuszczonym przez żony mężczyznom tymczasowe zezwolenia na pobyt i pracę w Irlandii.
Co mówi dyrektywa
Jeżeli obywatel Unii opuszcza terytorium innego państwa członkowskiego niż państwo, z którego pochodzi (przyjmujące państwo członkowskie), członkowie jego rodziny będący obywatelami państwa trzeciego tracą prawo pobytu w tym państwa.
W razie rozwodu członkowie rodziny będący obywatelami państwa trzeciego zachowują, po spełnieniu określonych warunków, prawo pobytu w przyjmującym państwie członkowskim, jeżeli przed wszczęciem postępowania rozwodowego małżeństwo trwało co najmniej trzy lata, w tym przynajmniej jeden rok w przyjmującym państwie członkowskim.
Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2014 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich
