Trybunał Konstytucyjny zajmował się wczoraj skargą    mężczyzny   na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia lub jego umorzenia  na etapie postępowania przygotowawczego bez konieczności sporządzania uzasadnienia.

Witold P.  skarżył się na zachowanie policji. Ta  umorzyła dochodzenie w sprawie gróźb karalnych kierowanych pod jego adresem. Funkcjonariusze uznali, że nie noszą one znamion czynu zabronionego. W żaden sposób jednak swojej decyzji nie uzasadnili. Najpierw umorzenie zatwierdził prokurator, a potem, po  zażaleniu mężczyzny, w mocy utrzymał je sąd. Mężczyzna złożył więc skargę do Trybunału. Przekonywał, że przepis, który pozwala policji umorzyć sprawę lub odmówić jej wszczęcia bez uzasadnienia, jest niezgodny z konstytucją. Chodzi o art. 325 e § 1  kodeksu  postępowania karnego.

Zdaniem skarżącego  problem  sprowadza   się do ustalenia, czy możliwe jest skuteczne wniesienie odwołania od orzeczenia, które nie zawiera uzasadnienia, oraz czy ta możliwość nie jest tylko iluzorycznym wypełnieniem konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności i prawa do sprawiedliwego postępowania.

– Trybunał  powinien zbadać też, czy zwolnienie z obowiązku sporządzania uzasadnienia nie  ogranicza korzystania z konstytucyjnych wolności i praw –  podnosił Witold P.

W skardze podkreślił także, że organy prowadzące postępowanie przygotowawcze są zwolnione z obowiązku sporządzenia uzasadnienia, natomiast pokrzywdzony, odwołując się, powinien podać swoje argumenty.

Trybunał był innego zdania. Uznał wczoraj, że brak uzasadnienia postanowienia o umorzeniu dochodzenia i wynikające z tego ewentualne trudności ze sporządzeniem zażalenia nie   przeszkadza poddaniu go efektywnej kontroli sądowej.

– Zażalenie sporządza się zgodnie z ogólnymi wymaganiami stawianymi  pismu procesowemu  – uzasadniał Marek Kotlinowski, sędzia sprawozdawca. I wymienił: wskazanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, podanie żądania, ewentualnie wskazanie nowych faktów lub dowodów. Sprostanie im nie wymaga znajomości uzasadnienia – podkreślał. Ponadto zauważył, że podmioty uprawnione do wniesienia zażalenia mają  prawo przejrzeć akta, co daje im możliwość   zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, co może pomóc w  sformułowaniu zarzutów pod adresem kwestionowanego postanowienia i ich uzasadnieniu.

—Agata Łukaszewicz

sygnatura akt: SK 25/13