Do tragicznego zdarzenia doszło 7 czerwca 2017 r. w Areszcie Śledczym Warszawa-Grochów. 38-letnia Agnieszka Pysz trafiła tam cztery dni wcześniej. Jej stan zdrowia miał pogarszać się gwałtownie już od momentu przyjęcia do placówki. Z przytoczonych w publikacjach prasowych relacji współosadzonych wynika, że o złym stanie kobiety miał być wielokrotnie zawiadamiany personel aresztu, jednak – zdaniem lekarza pracującego w jednostce – symulowała ona chorobę. W konsekwencji karetka pogotowia miała zostać wezwana do osadzonej dopiero 7 czerwca 2017 r., czyli tego samego dnia, w którym kobieta zmarła.
Władze muszą to wyjaśnić
HFPC wystąpiła z interwencją do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Warszawie oraz do Prokuratury Rejonowej Warszawa Praga-Południe. HFPC odwołała się w niej do art. 2 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, który gwarantuje prawo do życia – podstawowe i fundamentalne prawo człowieka.
W piśmie podkreślono, że pozbawienie wolności przez funkcjonariuszy państwowych zawsze oznacza przejęcie przez nich odpowiedzialności za życie i integralność fizyczną danej osoby. Odpowiedzialność ta rozciąga się również na zaniedbania prowadzące do zgonu spowodowanego chorobą. Wskazano ponadto, że w przypadku nagłej utraty życia – kiedy może pojawić się przypuszczenie złego traktowania ze strony funkcjonariuszy – to na władzach spoczywa ciężar przedstawienia przekonującego i satysfakcjonującego wyjaśnienia sytuacji.
Szczególnie wyróżniony został obowiązek władz, polegający na udzieleniu natychmiastowej pomocy lekarskiej osobie pozbawionej wolności, która znalazła się w stanie zagrożenia życia. Z zaprezentowanego w piśmie orzecznictwa ETPC wynika również, że brak leczenia bądź niewłaściwe leczenie osadzonego, który w rezultacie zmarł, stanowi naruszenie art. 2 Konwencji.
Więźniowi trzeba pomóc
HFPC wskazała jednocześnie w wystąpieniu na aspekt proceduralny art. 2, czyli spoczywający na państwie obowiązek wyjaśnienia każdego przypadku utraty życia, który w sposób oczywisty nie wynika z przyczyn naturalnych. Wymaga on wszczęcia z urzędu śledztwa i – ewentualnie, w dalszej kolejności – procesu, w którym zostanie wyjaśniony całokształt okoliczności sprawy, a osoby odpowiedzialne – ustalone i ukarane. Postępowanie karne, co podkreślono w piśmie, musi być efektywne.
