Trybunał Konstytucyjny: wyrok o przechowywaniu zdjęć z fotoradarów

Trybunał Konstytucyjny dał ustawodawcy dziewięć miesięcy na to, by poprawić przepisy o gromadzeniu i usuwaniu zdjęć i danych kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Chodzi o przekraczających prędkość i przejeżdżających na czerwonym świetle. Po tym czasie r przestaną obowiązywać.

Sprawa trafiła do Trybunału na wniosek rzecznika praw obywatelskich. Wpływają do niego skargi kierowców na Inspekcję Transportu Drogowego, że ta, prowadząc postępowania o zbyt szybką jazdę, nie udostępnia im zdjęć wykonanych przy pomocy fotoradarów. Podczas badania takich skarg na jaw wyszedł jeszcze inny problem: dane zbierane przez ITD (m.in. numer rejestracyjny auta, rodzaj naruszenia, dane właściciela, prędkość, z jaką kierowca się poruszał i dopuszczalna w konkretnym miejscu) są przetwarzane i usuwane na podstawie przepisów rozporządzenia, a nie ustawy.

Rzecznik twierdzi, że choć prawo o ruchu drogowym reguluje materię gromadzenia oraz przetwarzania obrazów i danych, to nie ma w nim ani słowa o zasadach ich udostępniania i usuwania.

– Sprawy te reguluje rozporządzenie zamiast ustawy, a to narusza konstytucję – uważa prof. Irena Lipowicz. Tak samo twierdził na rozprawie prokurator Wojciech Sadrakuła reprezentujący prokuratora generalnego.

– Przekazanie przez ustawodawcę do uregulowania w rozporządzeniu sposobu, trybu i warunków technicznych udostępniania i usuwania przez głównego inspektora transportu drogowego obrazów i danych, mimo że samo ich udostępnianie i usuwanie przez Inspekcję nie zostało objęte treścią ustawy, jest niezgodne z konstytucją – stwierdził Trybunał Konstytucyjny.

Przypomniał, że rola rozporządzenia polega na konkretyzacji ustawy, a nie na jej dowolnym uzupełnianiu czy poprawianiu poprzez uregulowanie spraw pominiętych przez ustawodawcę.

Odnosząc się do zarzutów rzecznika, Trybunał przypomniał także, że w systemie prawa powszechnie obowiązującego nie może pojawić się żadna regulacja podustawowa, która nie służy wykonaniu ustaw.

– Przepisy wykonawcze muszą pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym z rozwiązaniami ustawowymi. Tylko w ten sposób mogą być wyznaczone granice, w jakich powinna mieścić się regulacja zawarta w przepisach wykonawczych – uzasadniał Trybunał.

Trybunał zwrócił także uwagę na szczególny związek przetwarzania danych osobowych z godnością człowieka. Nie ogranicza się on do stwierdzenia, iż godność jest podstawą wolności i praw zagwarantowanych w ustawie zasadniczej, ale wiąże się ze zobowiązaniem państwa do ochrony danych obywateli.