Mniej wkuwania. Są nowe podstawy programowe w podstawówce, liceum, technikum

Rządowe Centrum Legislacji opublikowało dwa projekty rozporządzeń – zmieniające podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej i w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia. Oba projekty zostały skierowane do uzgodnień i konsultacji społecznych, które mają potrwać trzy tygodnie.

Publikacja: 23.04.2024 12:30

Mniej wkuwania. Są nowe podstawy programowe w podstawówce, liceum, technikum

Foto: Adobe Stock

W podstawie programowej dla szkół podstawowych i szkoły branżowej I stopnia Minister Edukacji proponuje by cele kształcenia ogólnego w szkole podstawowej uzupełniono o wymóg dbania o środowisko przyrodnicze, w tym klimat, w skali lokalnej i globalnej oraz dodaje wymóg dotyczący stosowania w pracy z uczniami założeń uniwersalnego projektowania, a w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami, w tym uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, którym nauczanie dostosowuje się do ich możliwości psychofizycznych oraz tempa uczenia się – wprowadzono odwołanie do racjonalnych usprawnień, o których mowa w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

Odchudzony program

Zmiany podstawy programowej kształcenia ogólnego dla II etapu edukacyjnego, czyli dla klas IV-VIII szkoły podstawowej obejmują przedmioty: język polski, język obcy nowożytny, język łaciński, język mniejszości narodowej lub etnicznej, język regionalny – kaszubski, historię, wiedzę o społeczeństwie, matematykę, biologię, geografię, chemię, fizykę, informatykę. Zaproponowane zmiany mają na celu zmniejszenie podstawy programowej kształcenia ogólnego o około 20% - między innymi usunięto z treści nauczania wymagania szczegółowe, które są niemożliwe lub bardzo trudne do zrealizowania w praktyce szkolnej oraz ograniczono wymagania związane z wiedzą teoretyczną lub encyklopedyczną na korzyść rozwijania umiejętności. Zmniejszono ilość materiału przeznaczoną do opanowania przez ucznia, co powinno przełożyć się na większą motywację do uczenia się, rozwijanie zdolności i zainteresowań oraz kształtowanie właściwych przekonań i postaw. Natomiast bez zmian pozostaje podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotów: przyroda, technika, muzyka, plastyka, edukacja dla bezpieczeństwa, wychowanie fizyczne, wychowanie do życia w rodzinie, etyka, a także kształcenie zintegrowane klas I-III.

Czytaj więcej

Podstawa programowa w szkołach. Barbara Nowacka zapowiada odchudzenie o 20 proc.

Resort edukacji wskazuje w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla II etapu edukacyjnego (tj. klas IV–VIII) w zakresie języka polskiego, że na egzaminie ósmoklasisty nie obowiązuje znajomość treści i problematyki krótkich utworów literackich poznawanych w całości, utworów literackich poznawanych we fragmentach i utworów poetyckich dla klas IV–VI. Egzamin ósmoklasisty jest przeprowadzany na podstawie wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej. Konieczne jest wskazanie, że na tym egzaminie wymagana jest znajomość części lektur obowiązkowych tj. pozycji książkowych poznawanych w całości, natomiast nie jest wymagana znajomość krótkich utworów literackich poznawanych w całości, utworów literackich poznawanych we fragmentach i utworów poetyckich dla klas IV–VI. Oczekiwanie od uczniów przystępujących do egzaminu ósmoklasisty znajomości problematyki krótkich tekstów, które były omawiane w klasach IV–VI przez jedną, dwie godziny lekcyjne jest wymaganiem nadmiarowym i nie jest konieczne do rzetelnego sprawdzenia umiejętności polonistycznych na egzaminie przeprowadzanym w klasie VIII. Należy dodać, że w latach 2019–2024 na egzaminie ósmoklasisty obowiązywały tylko lektury z klas VII i VIII.

Dla szkoły branżowej I stopnia także zaproponowano zmniejszenie podstawy programowej o około 20%. Natomiast bez zmian pozostaje podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotów: biznes i zarządzanie, edukacja dla bezpieczeństwa, wychowanie fizyczne, wychowanie do życia w rodzinie i etyka.

Projektowana podstawa programowa kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia nie obejmuje podstawy programowej w zakresie przedmiotu historia i teraźniejszość. Ma to związek z procedowanym równolegle projektem rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół w zakresie rezygnacji, od roku szkolnego 2024/2025.

Szczegóły, zmiany, listy lektur opisano w projekcie rozporządzenia: https://legislacja.gov.pl/projekt/12384450

HiT do końca roku

W podstawie programowej dla liceów, techników i szkoły branżowej II stopnia Minister Edukacji zaproponował zmianę podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotów: język polski, język obcy nowożytny, język łaciński, język mniejszości narodowej lub etnicznej, język regionalny – kaszubski, historia, wiedza o społeczeństwie, historia i teraźniejszość, matematyka, biologia, geografia, chemia, fizyka, informatyka, filozofia, język łaciński i kultura antyczna, historia muzyki i historia sztuki. Także tutaj zaproponowane zmiany mają na celu zmniejszenie podstawy programowej kształcenia ogólnego o około 20%. Natomiast bez zmian pozostaje podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotów: muzyka, plastyka, biznes i zarządzanie, edukacja dla bezpieczeństwa, wychowanie fizyczne, wychowanie do życia w rodzinie i etyka.

Ponadto, projekt rozporządzenia przewiduje dodanie nowego załącznika nr 4 do rozporządzenia (załącznik nr 3 do projektu rozporządzenia), który określa podstawę programową kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotów: historia i wiedza o społeczeństwie, dla uczniów czteroletniego liceum ogólnokształcącego i pięcioletniego technikum oraz słuchaczy liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, którzy rozpoczęli kształcenie przed dniem 1 września 2022 r.

Przedmiot historia i teraźniejszość będzie jeszcze realizowany w roku szkolnym 2024/2025 – w klasie II liceum ogólnokształcącego, klasie II i III technikum oraz klasie I liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, do której uczęszczają słuchacze, którzy rozpoczęli kształcenie z dniem 1 lutego 2024 r. i w roku szkolnym 2025/2026 – w klasie II liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, będącej kontynuacją klasy oraz w klasie III technikum.

Jesienią 2024 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje przekazać do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania projekt podstawy programowej kształcenia ogólnego dla nowego przedmiotu, który ma zastąpić dotychczasowy przedmiot historia i teraźniejszość. Nowy przedmiot będzie dedykowany edukacji obywatelskiej, którego realizacja jest przewidziana w klasie II szkół ponadpodstawowych (liceum ogólnokształcącym i technikum).

Proponowane zmiany w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego i technikum oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły II stopnia zostały przygotowane przy założeniu, że nie będą skutkowały koniecznością wydania nowych podręczników. Uczniowie tych szkół będą mogli korzystać z dotychczas dopuszczonych do użytku szkolnego podręczników.

Szczegóły zapisów projektu rozporządzenia są dostępne na stronie RCL: https://legislacja.gov.pl/projekt/12384451

Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA

W podstawie programowej dla szkół podstawowych i szkoły branżowej I stopnia Minister Edukacji proponuje by cele kształcenia ogólnego w szkole podstawowej uzupełniono o wymóg dbania o środowisko przyrodnicze, w tym klimat, w skali lokalnej i globalnej oraz dodaje wymóg dotyczący stosowania w pracy z uczniami założeń uniwersalnego projektowania, a w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami, w tym uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, którym nauczanie dostosowuje się do ich możliwości psychofizycznych oraz tempa uczenia się – wprowadzono odwołanie do racjonalnych usprawnień, o których mowa w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

Pozostało 90% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Samorząd
Krzyże znikną z warszawskich urzędów. Trzaskowski podpisał zarządzenie
Prawo pracy
Od piątku zmiana przepisów. Pracujesz na komputerze? Oto, co powinieneś dostać
Praca, Emerytury i renty
Babciowe przyjęte przez Sejm. Komu przysługuje?
Spadki i darowizny
Ten testament wywołuje najwięcej sporów. Sąd Najwyższy wydał ważny wyrok
Sądy i trybunały
Sędzia WSA ujawnia, jaki tak naprawdę dostęp do tajnych danych miał Szmydt