Na właściciela szkółki roślin ozdobnych została nałożona kara 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego ciężarówką bez wymaganej licencji. Podczas kontroli drogowej ujawniono, że towar ze szkółki przewoził kierowca wynajęty na umowę-zlecenie.

Właściciel odwoływał się bezskutecznie. WSA rozpatrujący skargę stwierdził, że kursu nie można traktować jako przewozu na potrzeby własne, bo samochodu nie prowadził pracownik szkółki. Należy go traktować – zdaniem WSA – jak transport drogowy, dla którego niezbędne jest stosowne zaświadczenie.

Właściciel złożył skargę kasacyjną do NSA. Jego zdaniem sąd błędnie uznał, iż przewóz wykonywany przez podmiot niebędący przedsiębiorcą, w tym także rolnika, musi spełniać wszystkie ustawowe wymagania stawiane przewozowi na potrzeby własne.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym do przewozów wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.

Z art. 4 pkt 4 ustawy wynika, że niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego przewozu osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Przepis określa także, że auta mają być prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.

NSA uchylił wyrok WSA. Zdaniem NSA stosowanie ustawy powinno uwzględniać społeczno-gospodarcze uwarunkowania, w jakich funkcjonują potencjalni adresaci niebędący przedsiębiorcami.

Sąd stwierdził, że „polskie gospodarstwa rolnicze, ogrodnicze czy szkółkarskie mają z reguły charakter gospodarstw niskotowarowych, opartych na pracy własnej ich właścicieli i członków najbliższej rodziny. Co do zasady nie praktykuje się zawierania umów o pracę, nawet w okresie spiętrzenia się prac polowych" – wskazał sąd.

NSA orzekł, że niezarobkowego przewozu na potrzeby własne jako podmiot nieprowadzący działalności gospodarczej może dokonywać także osoba upoważniona na podstawie umowy-zlecenia.

WSA w Białymstoku, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił decyzję o ukaraniu właściciela szkółki ogrodniczej (sygnatura akt: II SA/Bk 831/11).