Od tego roku rusza wypłata emerytur obliczanych według zmienionych zasad, co dotyczy urodzonych po 31 grudnia 1948 r. Część osób (w tym kobiety, które osiągną wiek emerytalny wynoszący 60 lat, i mężczyźni, którzy otrzymają emeryturę na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej) dostanie tzw. emerytury mieszane, czyli zawierające część liczoną po staremu (z uwzględnieniem okresów składkowych i nieskładkowych oraz podstawy wymiaru ustalonej od zarobków z dziesięciu kolejnych lub 20 najlepszych lat) i część liczoną po nowemu (z uwzględnieniem zwaloryzowanego kapitału początkowego i składek).

Warunkiem otrzymania emerytury mieszanej jest nieprzystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego.

Na szczęście ustawodawca wprowadził możliwość przekazania zgromadzonych w OFE środków na dochody budżetu państwa. Wystarczy złożyć taki wniosek do ZUS z wnioskiem o emeryturę (część II ust. 3 wniosku o emeryturę, druk ZUS RP-1E). Wtedy zainteresowany dostanie emeryturę mieszaną.

Ubezpieczeni, którzy nie zgłoszą takiej rezygnacji, będą mieli liczone świadczenia na jeszcze innych zasadach. Dostaną emeryturę liczoną po nowemu z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (I filar) obliczaną od zwaloryzowanego kapitału początkowego i składek, a do tego okresową emeryturę kapitałową ze środków zgromadzonych w OFE (II filar).

Może się okazać, że ci, którzy zdecydowali się na OFE, dostaną niższe emerytury.

[srodtytul]Jak to przeliczyć[/srodtytul]

Prześledźmy to na przykładzie emerytury wyliczonej po staremu i po nowemu.

Przyjmijmy, że chodzi o kobietę urodzoną 30 stycznia 1949 r. Ma 30 lat okresów składkowych i dwa lata nieskładkowych. Zamierza zgłosić wniosek o emeryturę w lutym 2009 r. Do ustalenia podstawy wymiaru wskazała wynagrodzenie z dziesięciu kolejnych lat wybranych z ostatnich 20 lat (czyli od 1989 r. do 2008 r.). W stosunku do przeciętnego wynagrodzenia wynosi ono 110 proc. Kwota bazowa do końca lutego to 2275,37 zł.

[b]Podstawa wymiaru emerytury wynosi w takim wypadku:[/b]

2275,37 zł x 110 proc. = 2502,91 zł

[b]Emerytura według starych zasad:[/b]

24 proc. kwoty bazowej = 546,09 zł

30 lat x 1,3 proc. x 2502,91 zł = 976,13 zł

2 lata x 0,7 proc. x 2502,91 zł = 35,04 zł

Razem: 1557,26 zł

Podstawa obliczenia nowej emerytury stanowi zwaloryzowany kapitał początkowy oraz zwaloryzowane składki zewidencjonowane na koncie tej osoby w ZUS. Przyjmijmy, że w sumie w wypadku tej osoby wynosi ona 180 tys. zł.

Według tabeli przeciętnego dalszego trwania życia (zawartej w komunikacie prezesa GUS z 25 marca 2008 r., MP nr 26, poz. 259) dla osoby mającej 60 lat i 1 miesiąc wynosi ono 244,6 miesiąca.

[b]W takim razie nowa emerytura wynosi: [/b]

180 tys. zł / 244,6 = 735,90 zł

Tej kobiecie przysługuje emerytura mieszana obliczana na podstawie art. 183 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W jej wypadku emerytura stanowi 80 proc. tej liczonej po staremu i 20 proc. – po nowemu, czyli:

80 proc. x 1557,26 zł = 1245,81 zł

20 proc. x 735,90 zł = 147,18 zł

Razem: 1392,99 zł.

– Gdyby osoba ta zgłosiła wniosek o przyznanie emerytury np. w styczniu 2009 r., ale przed ukończeniem 60 lat, to spełniając jednocześnie warunki do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 46 w zw. z art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dotyczące wymaganego stażu pracy do 31 grudnia 2008 r., otrzymałaby emeryturę w całości obliczoną po staremu – czyli o ponad 160 zł wyższą niż teraz – wyjaśnia Alina Kobierska, naczelnik w departamencie świadczeń emerytalno-rentowych Centrali ZUS.

[srodtytul]Gdyby był wyższy kapitał[/srodtytul]

A co by było, gdyby zgromadziła ona wyższy kapitał początkowy i składki (po waloryzacjach), np. 300 tys. zł? Jak przełoży się to na wysokość jej świadczenia?

300 tys. zł / 244,6 = 1226,49 zł

20 proc. x 1226,49 = 245,30 zł

Jej emerytura mieszana wyniosłaby 1245,81 zł + 245,30 zł = 1491,11 zł, czyli ciągle mniej niż liczona wyłącznie po staremu.

Wyższe o kilkadziesiąt złotych świadczenie dostałaby, gdyby zgromadziła kapitał i składki na poziomie 450 tys. zł:

450 tys. zł / 244,6 = 1839,74 zł

1839,74 x 20 proc. = 367,95 zł.

Jej emerytura mieszana wyniosłaby 1245,81 zł + 367,95 zł = 1613,76 zł.

Zaznaczmy, że nawet sytuacje osób mających zarobki na podobnym poziomie mogą być różne. Do wyliczenia emerytury po staremu podaje się wynagrodzenia z innych lat niż do kapitału początkowego, do którego trzeba było wybrać dziesięć kolejnych lat z okresu 1980 – 1998. Dla wniosku o przyznanie emerytury zgłoszonego w 2009 r. ostatnie 20 lat, z których można wybrać dziesięć kolejnych lat kalendarzowych, to lata 1989 – 2008.

Ponadto niektóre osoby miały przerwy w okresie, za który liczony jest kapitał początkowy (czyli do 31 grudnia 1998 r.), a inne po tej dacie.

[ramka][b]Jakie świadczenie z otwartego funduszu[/b]

Osoba urodzona w latach 1949 – 1968 mogła wybrać też uczestnictwo w otwartym funduszu emerytalnym. Przyjmijmy, że zgromadziła tam – według informacji z funduszu – 14 tys. zł.Otrzyma całą emeryturę liczoną po nowemu, a do tego okresową emeryturę kapitałową wyliczoną na podstawie środków w OFE.Przy założonym kapitale początkowym i składkach 180 tys. zł dostanie zatem:180 tys. zł /244,6 = 735,90 zł14 tys. zł /244,6 = 57,24 złrazem 793,14 złTo prawie 600 zł mniej niż emerytura mieszana obliczona w przykładzie podanym w tekście.Ta osoba powinna skorzystać z możliwości przekazania środków z OFE na dochody budżetu państwa. W ten sposób dostanie emeryturę mieszaną, która nawet bez doliczenia środków w OFE jest znacznie wyższa.Natomiast przy zgromadzonym kapitale i składkach na poziomie 450 tys. zł oraz zgromadzonych środkach w OFE na poziomie 70 tys. zł (łącznie 520 tys. zł) emerytura wyniosłaby 2125,92 zł.W praktyce taki dylemat przez najbliższe pięć lat będą mieć kobiety urodzone w latach 1949 – 1953, które przystąpiły do OFE.[/ramka]