Podstawę prawną wyliczania emerytury przez ZUS stanowi ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Jak ZUS wylicza emeryturę? Podstawa obliczenia emerytury
ZUS wylicza emeryturę, dzieląc podstawę obliczenia emerytury przez średnią długość dalszego trwania życia, wyrażoną w miesiącach.
Aby ustalić podstawę obliczenia emerytury, ZUS bierze pod uwagę, jak wynika z informacji zamieszczonych na jego stronie internetowej, następujące czynniki:
- zwaloryzowany kapitał początkowy (w przypadku osób objętych ubezpieczeniem społecznym przed 1 stycznia 1999 roku);
- zwaloryzowane składki na ubezpieczenie emerytalne, które zostały zapisane na koncie danej osoby w ZUS po 1998 roku (do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego zacznie być tej osobie wypłacana emerytura);
- zwaloryzowane środki zapisane na subkoncie w ZUS, w tym także te przeniesione z otwartego funduszu emerytalnego – OFE (w przypadku osób będących członkami OFE).
Czytaj więcej
Główny Urząd Statystyczny opublikował nowe tablice dotyczące średniego dalszego trwania życia Polaków. Posłużą one do wyliczenia wysokości emerytur...
Jeżeli dana osoba była przed 1999 rokiem objęta ubezpieczeniem społecznym, natomiast nie była po 1998 roku objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wówczas do ustalenia podstawy emerytury tej osoby ZUS weźmie jedynie kapitał początkowy.
Środki zapisane na subkoncie w ZUS nie będą natomiast uwzględniane do ustalenia wysokości emerytury w przypadku ubiegania się o:
- wcześniejszą emeryturę,
- emeryturę obliczaną w tzw. mieszanej wysokości,
- emeryturę i spełniania warunków do przyznania okresowej emerytury kapitałowej.
Z kolei przy obliczaniu wysokości emerytury osoby, która osiągnęła wiek emerytalny i pobiera już wcześniejszą emeryturę, podstawa obliczenia emerytury pomniejszona zostanie o łączną kwotę otrzymanych już świadczeń.
Jak ZUS wylicza emeryturę? Ważna jest tablica średniego dalszego trwania życia
Średnie dalsze trwanie życia, jak wynika z informacji podanych na stronie internetowej ZUS, to przewidywana liczba miesięcy, przez którą dana osoba będzie pobierać emeryturę.
Czytaj więcej
14. emerytura, czyli dodatkowe świadczenie roczne, to ważny zastrzyk finansowy dla domowych budżetów seniorów. Jest ono wypłacane jednorazowo, z ur...
Tablica średniego dalszego trwania życia jest do 31 marca każdego roku ogłaszana przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Stanowi ona podstawę do obliczenia emerytur, o które wnioski zostaną złożone od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku. GUS w swoich tablicach uwzględnia prognozowaną długość życia dla osób w wieku od 30 do 90 lat.
Im wyższa jest prognozowana średnia długość dalszego trwania życia dla osób ubiegających się o emeryturę, a więc im dłużej mają one ją pobierać, tym niższa będzie wysokość świadczenia. Zgromadzony przez nie kapitał dzielony będzie bowiem przez większą liczbę miesięcy. Jeśli natomiast dana osoba osiągnęła wiek emerytalny przed złożeniem wniosku i obowiązywała wówczas inna tablica średniego dalszego trwania życia, ZUS weźmie pod uwagę tę tablicę, która będzie dla tej osoby korzystniejsza.
Tablica średniego dalszego trwania życia 2025
Ostatnia tablica średniego dalszego trwania życia opublikowana została przez GUS 25 marca 2025 roku. Prognozowana w niej długość życia uległa zwiększeniu w porównaniu do tablicy z 2024 roku. Zmiany widać m.in. w przypadku osób, które w tym roku osiągnęły wiek emerytalny. Prognozowana średnia długość życia dla kobiet, które w tym roku ukończyły 60 lat, wynosi 266,4 miesiące. Wartość ta w tablicach GUS z 2024 roku wynosiła 264,2 miesiące. W przypadku mężczyzn, którzy w tym roku ukończyli 65 lat, prognozowana średnia długość życia wynosi 220,8 miesięcy, a w 2024 roku było to 218,9 miesięcy.
Nowe tablice średniego dalszego trwania życia nie dotyczą osób, które już pobierają emeryturę i nie odprowadzały nowych składek emerytalnych. Emeryci, którzy pracowali i odprowadzali składki emerytalne, mogą wnioskować o przeliczenie świadczenia. Wówczas jednak aktualnie obowiązująca tablica GUS zastosowana zostanie jedynie do dodatkowych składek, a nie do całego świadczenia.
Czytaj więcej
W kwietniu ZUS trzy razy zmieni termin wypłaty emerytur. Wynika to z faktu, że w „standardowym” dniu wypada sobota, niedziela lub inny dzień ustawo...
Kalkulator emerytalny ZUS
Wysokość prognozowanej emerytury można samodzielnie wyliczyć za pomocą kalkulatora emerytalnego dostępnego na stronie internetowej ZUS. Przy czym, jak można na niej przeczytać, „Obliczenia w kalkulatorze emerytalnym to prognoza, a nie faktyczna emerytura […]. Prognozowana kwota emerytury, którą obliczysz przy pomocy kalkulatora, nie może być podstawą do jakichkolwiek roszczeń”.
Wyliczenia za pomocą kalkulatora emerytalnego ZUS można przeprowadzić w wersji:
- uproszczonej – podaje się w niej mniejszą liczbę parametrów potrzebnych do wyliczenia prognozowanej emerytury, ale jest tu również mniejsza swoboda wyboru;
- zaawansowanej – podaje się w niej większą liczbę parametrów potrzebnych do wyliczenia prognozowanej emerytury i tym samym jest większa swoboda wyboru.
Kalkulator emerytalny ZUS przy wyliczeniach bierze pod uwagę m.in. podane przez ubezpieczonego parametry oraz przyjęte założenia makroekonomiczne. Uwzględniane są m.in. prognozy dotyczące inflacji, realnego wzrostu wynagrodzeń, wskaźników waloryzacji składek i kapitału początkowego.
