Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak Polacy oceniają sposób korzystania z prawa weta przez Prezydenta Karola Nawrockiego.
- Jakie konstytucyjne zapisy regulują prezydenckie prawo weta oraz procedury jego stosowania.
- W jaki sposób przebiega proces wetowania ustawy i jej ewentualnego obalenia przez Sejm.
- Jak aktywność Prezydenta Nawrockiego w zakresie wetowania ustaw wypada na tle poprzednich prezydentów III RP.
Prawo prezydenta do weta opisane jest w artykule 122 ustępie 5 konstytucji RP. Artykuł 122 opisuje procedurę po przyjęciu ustawy przez parlament – jest ona wówczas kierowana do prezydenta. Głowa państwa, w przypadku przyjęcia ustawy przez parlament ma 21 dni na podjęcie decyzji. W tym czasie może podpisać ustawę, skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego, by ten stwierdził, czy jest zgodna z konstytucją albo przekazać ją Sejmowi do ponownego rozpatrzenia.
Art. 122 Konstytucji RP
1. Po przedstawieniu ustawy Marszałek Sejmu przekazuje ją Prezydentowi Rzeczypospolitej do podpisu.
2. Prezydent Rzeczypospolitej podpisuje ustawę w ciągu 21 dni od dnia przedstawienia i zarządza jej ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
3. Przed podpisaniem ustawy Prezydent Rzeczypospolitej może wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawie zgodności ustawy z Konstytucją.
4. Prezydent Rzeczypospolitej odmawia podpisania ustawy, którą Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodną z Konstytucją. Jeżeli jednak niezgodność dotyczy tylko poszczególnych przepisów ustawy, a Trybunał Konstytucyjny nie orzeknie, że są one nierozerwalnie związane z całą ustawą, Prezydent Rzeczypospolitej, po zasięgnięciu opinii Marszałka Sejmu, podpisuje ustawę z pominięciem przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją albo zwraca ustawę Sejmowi w celu usunięcia niezgodności.
5. Jeżeli Prezydent Rzeczypospolitej nie wystąpił z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego w trybie ust. 3, może z umotywowanym wnioskiem przekazać ustawę Sejmowi do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym uchwaleniu ustawy przez Sejm większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów Prezydent Rzeczypospolitej w ciągu 7 dni podpisuje ustawę i zarządza jej ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W takim przypadku Prezydentowi Rzeczypospolitej nie przysługuje prawo wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego w trybie ust. 3.
6. W przypadku wystąpienia Prezydenta Rzeczypospolitej do Trybunału Konstytucyjnego w trybie ust. 3 termin do podpisania ustawy ulega zawieszeniu do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny.
Czy Karol Nawrocki zawetuje do końca kadencji ponad 200 ustaw?
Ta ostatnia możliwość to właśnie prezydenckie weto. Oznacza ona de facto odmowę podpisania ustawy przez prezydenta (bez podpisu głowy państwa ustawa nie może wejść w życie). Sejm – o czym stanowi ustęp 5 artykułu 122 konstytucji RP – może obalić weto większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. W przypadku gdy w głosowaniu biorą udział wszyscy posłowie, większość 3/5 to 276 posłów.
W przypadku obalenia weta przez Sejm prezydent musi w ciągu 7 dni podpisać ustawę. Jeśli parlament nie zdoła obalić weta lub nie podejmie takiej próby – ustawa nie może wejść w życie.
