Z tego artykułu dowiesz się:
Kim jest laureatka Nagrody im. prof. Aleksandra Gieysztora 2026?
Kto przyznaje tę prestiżową nagrodę?
Kim są wcześniejsi laureaci?
Prof. Jacek Purchla, przewodniczący Kapituły Nagrody im. prof. Aleksandra Gieysztora podczas laudacji na Zamku Królewskim przypominał, że prof. Ewa Chojecka jest autorką monumentalnej książki „Sztuka Górnego Śląska” obejmującej okres od średniowiecza do końca XX wieku, dającej całościowy obraz dziejów sztuki i kultury artystycznej Górnego Śląska, ukazany w kontekście zjawisk środkowo-europejskich.
Z kolei książkę „Silesia incognito” poświęciła powojennej architekturze ewangelickiej, pokazując ją jako ważny element kształtowania współczesnej wielowyznaniowej i wieloetnicznej tożsamości Śląska.
Czytaj więcej
Popularny aktor, który miał grać w najnowszym filmie Krzysztofa Zanussiego „Całopalenie”, według naszego źródła nie przyjął roli po lekturze scenar...
Ewa Chojecka, wybitna historyczka sztuki
W sumie jest autorką ponad 150 opracowań naukowych i popularnonaukowych, dotyczących dziedzictwa kulturowego Górnego Śląska.
W 1977 r. przeniosła się z Uniwersytetu Jagiellońskiego (na którym doktoryzowała się u prof. Karola Estreichera) na Uniwersytet Śląski w Katowicach, gdzie stworzyła Zakład Historii Sztuki, którym kierowała ponad ćwierć wieku. Oprócz działalności naukowej od lat angażuje się w śląskie muzealnictwo i upamiętnienie dziedzictwa kulturowego.
Dziedzictwo nie jest jedynie tym, co zostało odziedziczone, lecz także tym, co kolejne pokolenia uznają za warte zachowania i przekazania dalej.
Sama laureatka mówiła: - Patrząc na temat ochrony dziedzictwa kulturowego z perspektywy XXI wieku oraz własnego wieloletniego doświadczenia zawodowego, można odnieść wrażenie, że znajdujemy się raczej w procesie dochodzenia do rozumienia dziedzictwa, niż w stanie jego ostatecznego zdefiniowania. Każde pokolenie ma swój obraz świata, który się zmienia wraz z kolejnym nowym pokoleniem. To, co my traktujemy dzisiaj jako nasze dziedzictwo nie zawsze było nim w oczach poprzednich pokoleń. Jednocześnie pojawiają się nowe obiekty i nowe obszary refleksji, które dopiero z czasem zaczynają być postrzegane jako wartościowe kulturowo. Mam poczucie, że jesteśmy w drodze, dziedzictwo nie jest jedynie tym, co zostało odziedziczone, lecz także tym, co kolejne pokolenia uznają za warte zachowania i przekazania dalej.
W 2025 r. profesor Chojecka została wyróżniona Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, który nadawany jest osobom szczególnie wyróżniającym się w dziedzinie twórczości artystycznej, kulturalnej lub ochrony kultury i dziedzictwa narodowego.
Fundacja im. Leopolda Kronenberga
Prestiżowa Nagroda im. Gieysztora przyznawana jest od 2000 r. przez Fundację Citi Handlowy im. Leopolda Kronenberga osobom i instytucjom zasłużonym w ochronie dziedzictwa kulturowego. Patron tego wyróżnienia, prof. Aleksander Gieysztor, był prezesem Polskiej Akademii Nauk, członkiem Rady Fundacji im. Leopolda Kronenberga, wybitnym polskim humanistą o międzynarodowej sławie, mediewistą i człowiekiem zasłużonym dla kultury polskiej. Nagroda promuje i wspiera osobowości, których działalność może inspirować przyszłe pokolenia.
Czytaj więcej
Nagrodę za Najlepszy Pawilon Malta Biennale 2026 zdobył polski pawilon tematyczny „Redefining. Polish-Ghanaian Textile Narratives”, zorganizowany p...
Jej ubiegłorocznymi laureatami byli Teresa i Andrzej Starmachowie. Wśród laureatów Nagrody im. Gieysztora są m.in.: Teresa i Andrzej Starmachowie, nagrodzeni za prywatny mecenat nad dziedzictwem krakowskiego środowiska artystycznego i darowiznę prywatnej kolekcji dzieł sztuki o muzealnej wartości, która trafiła do Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK w Krakowie oraz Muzeum Fotografii.
Wcześniej uhonorowano nią m.in. prof. Andrzeja Rottermunda za zachowanie i rewitalizację zabytków Warszawy, prof. Jerzego Limona za stworzenie Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego, prof. Jerzego Hausnera, Andę Rottenberg, Normana Daviesa, Krystynę Zachwatowicz i Andrzeja Wajdę, prof. Jacka Purchlę, Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą, Elżbietę Penderecką i Krzysztofa Pendereckiego.
