Z tego artykułu dowiesz się:

  • Gdzie i jaki polski projekt artystyczny zostanie zaprezentowany na nadchodzącym 61. Biennale Sztuki w Wenecji?
  • Jakie kluczowe zagadnienia dotyczące komunikacji międzyludzkiej i międzygatunkowej porusza wystawa „Języki z wody”?
  • Z jakich źródeł czerpie inspiracje projekt, badając granice języka mówionego?
  • W jaki sposób instalacja wpisuje się w myśl przewodnią tegorocznego Biennale „In Minor Keys - W tonacjach molowych”?
  • Kto tworzy interdyscyplinarny zespół autorski odpowiedzialny za realizację tej koncepcji?
  • Jaka forma artystyczna zostanie wykorzystana do prezentacji „Języków z wody” w Pawilonie Polskim?

Na towarzyszącej przedpremierowemu pokazowi konferencji prasowej Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego mówiła:

– Pawilon Polski od lat reprezentuje bardzo wysoki poziom artystyczny i podejmuje ważne tematy. I w tym roku jest tak samo. „Języki z wody” to projekt absolutnie unikatowy, który mówi, że wspólnotę można tworzyć wyłącznie w oparciu o silną tożsamość i odważnie stając w obronie wartości. Pokazuje, jak znacząca w komunikacji jest uważność. Jak wiele nam umyka, gdy używamy bardzo mocnych, agresywnych słów i gestów. Pokazuje też, że komunikacja międzyludzka może być inna, a komunikacja między gatunkami może być wspólna. Projekty kulturalne uczą nas wrażliwości, mogą nas łączyć, a nie dzielić. I to jest piękne i wzruszające, że polska sztuka uczy nas komunikacji niepolaryzującej, lecz włączającej.

To jest piękne i wzruszające, że polska sztuka uczy nas komunikacji niepolaryzującej, lecz włączającej.

Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego

Wystawa w Pawilonie Polskim w Wenecji

Projekt „Języki z wody”, który wygrał konkurs na kuratorski projekt wystawy w Pawilonie Polskim, bada komunikację wykraczającą poza język mówiony, inspirowaną językiem migowym i „pieśniami” wielorybów. Mówi o komunikacji między słyszącymi a niesłyszącymi ; między ludźmi i wielorybami.

Inspiracje czerpie m.in. z legendarnych nagrań Rogera Payne’a „Songs of the Humpback Whale” (1970), które doprowadziły do zakazu polowań na wieloryby i uratowały je od zagłady.

Pawilon Polski od lat reprezentuje bardzo wysoki poziom artystyczny i podejmuje ważne tematy. I w tym roku jest tak samo. „Języki z wody” to projekt absolutnie unikatowy, który mówi, że wspólnotę można tworzyć wyłącznie w oparciu o silną tożsamość i odważnie stając w obronie wartości. 

Marta Cienkowska

Zwraca też uwagę, że język migowy jest pełnoprawnym językiem, na który warto spojrzeć przez pryzmat zysku, a nie straty. W przestrzeni między powietrzem i wodą, w której film jest usytuowany łatwiej odnaleźć wspólny potencjał różnych odmian komunikacji.

Twórcy projektu "Języki z wody" w Zachęcie

Twórcy projektu "Języki z wody" w Zachęcie

Foto: Monika Kuc

Autorski zespół projektu tworzą: kuratorki Ewa Chomicka, antropolożka kultury, pracująca, pracująca w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie, i Jolanta Woszczenko, związana z Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia w Gdańsku; Bogna Burska – artystka wizualna i profesorka ASP w Warszawie i Daniel Kotowski – artysta i performer; społeczna grupa performerów z Chóru w Ruchu, do której należą zarówno osoby słyszące jak i Głuche. A także Aleksandra Gryka – kompozytorka muzyki, Alicja Czyczel – choreografka i Magda Mosiewicz – reżyserka i autorka zdjęć podwodnych.

Czytaj więcej

„Caravaggio. Arcydzieła niepokornego geniusza”. Nowy dokument o wielkim malarzu wchodzi do kin

Hasło 61. Biennale Sztuki w Wenecji

Ewa Chomicka, współkuratorka projektu podczas spotkania z mediami w Zachęcie wyjaśniała:

– Tegoroczne Biennale w Wenecji ma myśl przewodnią – „In Minor Keys – W tonacjach molowych”, zaproponowaną przez przedwcześnie zmarłą kuratorkę Biennale, Koyo Kouoh. To ona zaprosiła nas wszystkich do spotkania wokół pytania o możliwość stworzenia podmiotowych wspólnot w dzisiejszym świecie, wyciszenia i być może uważnego posłuchania się, ale też do budowania subtelnych form oporu wobec dominujących narracji. Do wzajemnego wzmocnienia tych, które być może operują słabszymi, a być może po prostu mniej słyszalnymi głosami, zdominowanymi przez głosy silniejsze. Ta myśl bardzo głęboko spotyka się z naszym projektem „Języki z wody” – to instalacja audiowizualna, w której spotykają się różne języki: foniczny, którym operują osoby słyszące i migowy, którym operują osoby głuche. Sięgamy też do sposobów komunikacji zwierząt, przypominając, że ukazanie przez Rogera Payne’a złożonej kultury komunikacyjnej wielorybów sprawiło, że zostały usłyszane i ocalone, gdy znajdowały się na krawędzi wyginięcia.

Przedpremierowy pokaz "Języków z wody" w Zachęcie

Przedpremierowy pokaz "Języków z wody" w Zachęcie

Foto: Monika Kuc

W Pawilonie Polskim w Wenecji filmowa instalacja będzie pokazywana na dwóch wielkoformatowych ekranach. Elementem spajającym je będzie warstwa muzyczna, operująca dźwiękiem przestrzennym, łącząca głosy ludzkie i głosy natury.

Pawilon Polski na 61. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji będzie czynny dla publiczności od 9 maja do 22 listopada 2026 r..

Czytaj więcej

Słowacki Trenczyn Europejską Stolicą Kultury 2026