Sondaż: tak ewentualne weto ws. SAFE wpłynie na notowania Karola Nawrockiego

Ustawa dotycząca SAFE, unijnego instrumentu finansowego, w ramach którego Polska ma otrzymać 43,7 mld euro (ok. 180 mld zł) niskooprocentowanej (na ok. 3 proc.) pożyczki na wzmocnienie swojego potencjału obronnego, trafiła na biurko prezydenta Karola Nawrockiego 27 lutego. Prezydent ma czas do 20 marca na jej podpisanie, zawetowanie lub skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego. 

Rząd zachwala program SAFE, prawicowa opozycja jest przeciw

Rząd przekonuje, że warunki pożyczki (oprocentowanie niższe niż oprocentowanie pożyczek, które jest w stanie uzyskać Polska), długi okres spłaty (45 lat) i 10-letnia karencja, która oznacza, że pożyczkę Polska zacznie spłacać dopiero za dekadę, podczas gdy środki na wzmocnienie obronności otrzyma obecnie, sprawiają że jest to najkorzystniejszy z dostępnych sposobów na pozyskanie dodatkowych środków na obronność. Pieniądze z SAFE mają trafić w 80 proc. do polskich firm, dzięki nim Polska ma zwiększyć m.in. potencjał w zakresie obrony powietrznej (w tym obrony przeciwdronowej).  Chodzi o realizację potrzeb wojska, wsparcie Policji i Straży Granicznej oraz ochronę cyberprzestrzeni.

Program SAFE

Foto: Infografika PAP

Podczas niedzielnej konferencji prasowej w siedzibie MSZ wicepremier i szef resortu spraw zagranicznych Radosław Sikorski mówił o „międzynarodowych zabiegach lobbystycznych, mających na celu sprzeciw wobec przyjęcia programu”. Sikorski odniósł się do wypowiedzi prezesa zarządu Ordo Iuris Jerzego Kwaśniewskiego, który - jak zacytował minister Sikorski - argumentował, ze przyjęcie programu SAFE wiąże się z oddaniem decydującego głosu w kreowaniu polskiej strategii obronnej urzędnikom Unii Europejskiej. Zdaniem szefa Ordo Iuris polski budżet zbrojeniowy przestanie być polskim instrumentem rozwoju i dyplomacji, i zostanie oddany w ręce niemieckich wpływów Brukseli. - To są, proszę państwa, wszystko kłamstwa. To jest po prostu nieprawda. Nie ma żadnego oddania polskiego budżetu obronnego. Te projekty, które mają być sfinansowane z pożyczki SAFE zostały wszystkie co do jednego wykreowane przez Wojsko Polskie i w polskim Ministerstwie Obrony Narodowej - przekonywał Sikorski.

Prawicowa opozycja stoi na stanowisku, że SAFE jest instrumentem większego uzależnienia Polski od Brukseli. Wskazuje się na towarzyszącą programowi zasadę warunkowości, zgodnie z którą wypłata środków może być w określonych warunkach wstrzymana (chodzi m.in. o sytuacje, w których środki te byłyby wydawane niezgodnie z prawem lub gdyby ich wydatkowaniu nie towarzyszyły odpowiednie mechanizmy kontroli). PiS przekonuje też, że na unijnym programie najbardziej skorzystają Niemcy – politycznie (poprzez większe podporządkowanie krajów UE Brukseli, za pośrednictwem której Niemcy – jak przekonuje PiS – de facto sprawują władzę) i gospodarczo poprzez zamówienia dla ich przemysłu zbrojeniowego.

Czytaj więcej

Komentarze

Marek Kutarba: Dlaczego PiS i Karol Nawrocki tak bardzo boją się SAFE

W desperackiej próbie szukania przez prezydenta Karola Nawrockiego alternatywnego źródła finansowania dla unijnego programu SAFE musi być coś więce...

Karol Nawrocki i Adam Glapiński proponują „Polskie SAFE 0 procent”

W mijającym tygodniu prezydent Karol Nawrocki, który nie zdecydował jeszcze, czy podpisze ustawę SAFE, przedstawił wraz z prezesem NBP prof. Adamem Glapińskim projekt tzw. polskiego SAFE 0 procent Projekt przewiduje, że środki na wzmocnienie obronności mogłyby pochodzić z nadwyżki wypracowanej przez NBP. Szczegóły programu nie są znane (spekuluje się, że może chodzić o wygenerowanie nadwyżki poprzez przeszacowanie wartości rezerw złota posiadanego przez bank centralny). 10 marca na temat tego programu z prezydentem mają rozmawiać premier Donald Tusk i wicepremier oraz minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Rząd nie odrzuca możliwości skorzystania z pomysłu prezydenta, ale podkreśla, że powinien on być uzupełnieniem, a nie alternatywą dla unijnego programu SAFE. 

Spekuluje się, że przedstawienie przez prezydenta projektu „Polski SAFE 0 proc.” to przygotowanie uzasadnienia do zawetowania unijnego SAFE. 

Czytaj więcej

Finanse

Polski SAFE 0 proc. Prezydent i prezes NBP mają alternatywę dla unijnego SAFE

Prezydent Karol Nawrocki oraz prezes NBP Adam Glapiński przedstawili ideę polskiego SAFE 0 proc., jako alternatywy dla unijnego programu SAFE. W je...

Sondaż: 42 proc. ankietowanych z wyższym wykształceniem będzie oceniać prezydenta gorzej, jeśli zawetuje ustawę o SAFE

Uczestników sondażu SW Research dla rp.pl spytaliśmy, jak zawetowanie ustawy o implementacji SAFE wpłynie na ich ocenę prezydentury Karola Nawrockiego. 

19,5 proc. badanych zadeklarowało, że ich ocena prezydentury Nawrockiego poprawi się. 

36,1 proc. respondentów podało, że ich ocena prezydentury Nawrockiego w takiej sytuacji się pogorszy. 

26,6 proc. ankietowanych odpowiedziało, że to nie będzie miało wpływu na ich ocenę prezydentury.

17,7 proc. respondentów nie ma zdania w tej sprawie. 

Wśród których grup weto najbardziej pogorszy notowania Karola Nawrockiego?

– Weto pogorszy ocenę prezydentury częściej wśród mężczyzn (41 proc.) niż kobiet (32 proc.). Ze względu na wiek zdanie takie najczęściej wyrażają osoby, które skończyły 50 lat (43 proc.), niemal równie często odpowiedź tę wskazywali respondenci posiadający wyższe wykształcenie (42 proc.). Zawetowanie ustawy będzie wiązało się z gorszą opinią na temat prezydentury w przypadku prawie co drugiego badanego, którego dochody przekraczają 7000 zł netto (46 proc.) i takiego samego odsetka mieszkańców miast o wielkości od 100 tys. do 199 tys. osób –  komentuje wyniki badania Justyna Sobczak, senior project manager w SW Research.