Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego, który nie chciał przeprowadzać dodatkowych wyjaśnień w sprawie zaległego PIT za 2008 r.

Kredyt z problemami

Sprawa dotyczyła podatnika, który nie wykazał w zeznaniu podatkowym kwot z umorzenia odsetek od kredytu.

Organy podatkowe ustaliły, że zaciągnął dwa zobowiązania. Jedno to 400 tys. zł inwestycyjnego kredytu długoterminowego. Otrzymał go jako przedsiębiorca. Drugi to 200 tys. zł kredytu obrotowego. Ten zaciągnął z dwiema innymi osobami. Z jednym ze współkredytobiorców przedsiębiorca zawarł umowę spółki cywilnej, w której jego udział wyniósł 35 proc.

Wspólnicy zaczęli mieć problemy ze spłatą zobowiązań. Bank wypowiedział obie umowy kredytu i wystawił bankowe tytuły egzekucyjne wobec dłużników (udziałowców spółki i poręczycieli wekslowych), wystąpił też do sądu rejonowego o nadanie im klauzuli wykonalności.

Jeśli bank umorzy odsetki, kredytobiorca ma przychód, który podlega podatkowi

Ostatecznie jeden z dłużników uznał dług w całości i zobowiązał się do spłaty kredytów wraz z poniesionymi przez bank kosztami egzekucji komorniczej. Warunki ugody zawartej z wierzycielem zostały całkowicie spełnione, a bank postanowił umorzyć  narosłe odsetki w wysokości prawie 500 tys. zł.

Zdaniem banku kwota umorzonych odsetek stanowiła przychód wspólników spółki jawnej, wystawił więc informację PIT-8C. Przychód ustalił proporcjonalnie do udziałów w spółce zgodnie z danymi z Krajowego Rejestru Sądowego. Na podatnika przypadło nieco ponad 165 tys. zł – iloczyn udziałów i kwoty umorzonych odsetek.

Fiskus ocenił, że umorzone odsetki były dla podatnika przychodami z nieodpłatnych świadczeń.

Podatnik nie chciał płacić. Tłumaczył, że informacja PIT-8C nie została skierowana do właściwej osoby. Podkreślał, że zbył swoje udziały, a potem sprzedał spółce jawnej nieruchomość zabezpieczoną hipoteką na rzecz banku.

Organy podatkowe były nieugięte. Twierdziły, że ważne jest to, co bank zawarł w wystawionym formularzu PIT-8C.

Innego zdania był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Uznał, że w spornej sprawie fiskus powinien precyzyjne określić, kto poza kredytobiorcami był zobowiązany do spłaty zadłużenia w dniu, w którym bank podjął decyzję o umorzeniu odsetek.

Kto jest dłużnikiem

Stanowisko to w pełni podzielił NSA (sygnatura akt: II FSK 2220/11). Co prawda, jak wyjaśnił sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, nie ma wątpliwości, że umorzenie odsetek z samodzielnego zobowiązania podlega opodatkowaniu PIT jako nieodpłatne świadczenie, jednak w tej sprawie nie jest jasne, kto był zobowiązany do spłaty kredytu.

W ocenie NSA fiskus nie powinien zwłaszcza kurczowo trzymać się treści PIT-8C. Jest to tylko informacja i jeśli są wątpliwości co do danych w niej zawartych, to organy podatkowe powinny wyjaśnić je przy pomocy tego, kto ją wystawił.

Wyrok jest prawomocny.