Po to, żeby dostać zasiłek rodzinny, trzeba móc wykazać, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł, a gdy w rodzinie jest dziecko niepełnosprawne – 583,00 zł.

Chodzi tu o przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Szczegółowo o tym, co wliczamy do dochodu, mówi art. 3 pkt 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=A04AE6D955638CE315F03B6AAF3D5A58?id=182545]ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (DzU z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.)[/link].

Zasadniczo, zakładając, że rodzice mają tylko przychód opodatkowany na zasadach ogólnych (według skali podatkowej: 18 i 32 proc.), dochód dla celów zasiłku rodzinnego obliczamy w ten sposób, że od przychodu odejmujemy koszty uzyskania przychodu, należny [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=80474]podatek dochodowy od osób fizycznych[/link], składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (należne w wysokości 9 proc. podstawy wymiaru).

Jeśli jednak od kwoty należnego podatku odejmiemy ulgę na dzieci, to tym samym zmniejszymy podatek, a zwiększymy dochód. Na skutek tego możemy nie spełnić kryterium pozwalającego na otrzymanie zasiłku rodzinnego. Policzmy to na przykładzie.

[ramka][b]Przykład[/b]

Pani Joanna i pan Roman mają dwoje dzieci (na jedno z nich przysługuje ulga za cały rok, na drugie – za dziewięć miesięcy). Pan Roman był w 2009 r. jedynym żywicielem rodziny.

Zarabiał 2800 zł brutto miesięcznie. Oboje z żoną zastanawiają się, czy odliczenie ulgi na dzieci od podatku pana Romana nie spowoduje utraty prawa do zasiłku rodzinnego.

Zarobki pana Romana w 2009 r.:

- przychód: 2800 zł x 12 miesięcy = 33 600 zł

- składki na ubezpieczenia społeczne: 4606,56 zł

- składka zdrowotna odliczana od podatku (7,75 proc.): 2247 zł

- należna składka zdrowotna (9 proc.): 2609,40 zł

- koszty uzyskania przychodów: 1335 zł

- kwota zmniejszająca podatek: 556,02 zł

- podatek: 2172 zł

- dochód (wypłacony): 24 212,04

Pamiętajmy jednak, że dla celów zasiłku rodzinnego dochód liczymy inaczej: przychód – koszty uzyskania przychodu – należny podatek dochodowy od osób fizycznych – składki na ubezpieczenia społeczne – składki na ubezpieczenie zdrowotne (należne w wysokości 9 proc. podstawy wymiaru).

Zatem w naszym przykładzie dochód w rodzinie pani Joanny i pana Romana dla celów zasiłku rodzinnego wyniósł:

33 600 zł – 1335 zł – 2172 zł – 4 606,56 zł – 2609,40 zł = 22 877,04 zł

W przeliczeniu na jedną osobę miesięczny dochód wyniósł zatem 476,61 zł.

Ulga za pierwsze dziecko za 2009 r. wynosi 1112,04 zł, za drugie – 834,03 zł.

Po odliczeniu ulgi podatek należny pana Romana za 2009 r. wyniósłby więc 225,93 zł. To oznaczałoby, że dochód na jednego członka rodziny wyniósłby:

33 600 zł – 1335 zł – 225,93 zł – 4606,56 zł – 2609,40 zł = 24 823,11 zł.

W przeliczeniu na jedną osobę miesięczny dochód wyniósłby zatem 517,15 zł.

To pozbawiłoby rodzinę pani Joanny i pana Romana prawa do zasiłku rodzinnego.[/ramka]

Niekoniecznie jednak zasiłek rodzinny jest bardziej opłacalny niż ulga. Przypomnijmy, że ulga na jedno dziecko za 2009 r. wynosi 92,67 zł za każdy miesiąc kalendarzowy.

Z kolei zasiłek rodzinny wynosi obecnie miesięcznie:

- 68,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5. roku życia;

- 91,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 18. roku życia;

- 98,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18. roku życia do ukończenia 24. roku życia.

O tym, czy lepiej skorzystać z ulgi kosztem utraty prawa do zasiłku, czy odwrotnie, decyduje fakt, kiedy dziecko się urodziło. Dla celów zasiłku rodzinnego liczy się rok urodzenia, dla ulgi na dziecko – miesiąc urodzenia (przysposobienia) w roku podatkowym.

Jeśli dziecko urodziło się w trakcie roku, ulga będzie relatywnie niższa (bo zależy od liczby miesięcy, w których rodzice sprawowali opiekę nad potomkiem).