„Niebo. Rok w piekle” z Tomaszem Kotem. Teatr marionetek religijnego szaleńca

Twórcą Zboru Leczenia Duchem Świętym „Niebo” był Bogdan Kacmajor, osierocony przez ojca, gdy miał niespełna trzy lata, który rzucił szkołę w czwartej klasie. Miał ambicje artystyczne, próbował kariery w teatrze lalek, jednak bez większych sukcesów. W wojsku buntował się przeciwko służbie, przez co trafił do więzienia.

„Niebo” i historia Bogdana Kacmajora w serialu HBO

Uważał, że posiada moc uzdrawiania chorób poprzez „nakładanie rąk”, o czym miał dowiedzieć się od Boga w proroczym śnie. Bioenergoterapeuta i uzdrowiciel chorych przyjmował od 1982 r. w rodzinnym Elblągu, a od 1984 w gospodarstwie koło Morąga. Po rozwodzie z pierwszą żoną i sprzedaży domu osiedlił się w 1990 r. we wsi Majdan Kozłowiecki, gdzie mieścił się dom dla członków Zboru. Mieszkało tam nawet 60 członków sekty.

W 1991 r. Kacmajor zarejestrował spółkę cywilną Leczenie Ludzi przez Nakładanie Rąk, zaś 1992 r. spółkę Leczenie Duchem Bożym w Imieniu Jezusa Chrystusa przez Nakładanie Rąk. Głośny wywiad z guru opublikował „Brulion”.

Wyznawcy byli zobligowani do całkowitego podporządkowania się Bogdanowi Kacmajorowi, który decydował nie tylko o ich wyborach życiowych, ale i małżeństwach. Wyznawcy sami sobie udzielali ślubów. Kacmajor błogosławił m.in. związek 14-letniego chłopca z 25-letnią kobietą.

Członkowie sekty nie szczepili się oraz nie wykonywali badań profilaktycznych. Kacmajor nie zgadzał się też na porody w szpitalach i na leczenie metodami konwencjonalnymi. Nie można było odbywać służby wojskowej. Aby się utrzymać – wyznawcy guru często kradli, za co kilku z nich zostało skazanych na kary pozbawienia wolności. Dzieci członków sekty nie chodziły do szkoły. Nieposłusznych Kacmajor skazywał na wielodniowe głodówki. Nieproszonych gości straszono zesłaniem choroby. W sekcie przechowywał się czterokrotny zabójca. Jej członkowie atakowali katolickie procesje.

Wobec Bogdana Kacmajora i członków sekty przedstawiono szereg zarzutów. Ruch oskarżono między innymi o uśmiercenie noworodków, a także nakłanianie do samobójstw osób związanych z sektą. W grudniu 1997 r. Sąd Rejonowy w Lubartowie skazał Bogdana Kacmajora za bezprawne przetrzymywanie jego czternastoletniego syna.

Gdy egzystencja sekty na Lubelszczyźnie nie miała już szans – Kacmajor, opuszczony przez wielu wyznawców, przeniósł się na Podhale. Tam policja zainteresowała się głodującymi dziećmi, punkt zwrotny stanowiła ucieczka żony guru z synem. Potem Kacmajor próbował jeszcze leczyć w Nysie i na Ukrainie, lecz unikając rozgłosu. Po cichu wyjechał do Wielkiej Brytanii. W Northampton malował i wystawiał w lokalnych galeriach. Zmarł w 2022 r.

„Niebo. Pięć lat w sekcie”. Serial i książka

W 2011 r. ukazała się książka Sebastiana Kellera „Niebo. Pięć lat w sekcie”, opisująca jego pięcioletnie uczestnictwo w sekcie.

Motto książki było następujące: szukając ulgi w cierpieniu, trafił do piekła. Keller wierzył, że znajdzie w sekcie uzdrowienie, spokój i sens życia. Stopniowo tracił własną tożsamość.

Kacmajor nadawał mu kolejne imiona: Zawsze, Zawsze Pana, Wulkanizacja Przestrzeni Kosmicznej, Windą Do Nieba, Ekstra Mocne. Jednocześnie odizolował go od rodziny i przyjaciół. Obiecywał ulgę w cierpieniu, a nawet… wskrzeszanie zmarłych. Groteskowe rytuały tego typu złożyły się na historię sekty.

Relacja Kellera stanowiła inspirację dla serialu telewizyjnego „Niebo. Rok w piekle” wyprodukowanego dla HBO Max, który pokazał już dwa odcinki.

Wcześniej Sebastian Keller na nowo opisał swoje wspomnienia w książce zatytułowanej tak jak serial. Uzupełnił je o nowe refleksje i fakty, przedmowę napisała doktor Agnieszka Bukowska, socjolożka i badaczka sekt.

Brutalnie szczera opowieść Sebastiana Kellera nie kończy się w chwili jego ucieczki z sekty. Autor opisuje traumę, która odcisnęła piętno na całym jego życiu, i trwającą latami walkę o siebie. Książkę opublikowało Wydawnictwo Otwarte.

– Historia ta nie jest ani przyjemna, ani łatwo przyswajalna, ale zgłębianie jej może dać – w jakimś dziwnym sensie – szansę dowiedzenia się czegoś więcej o człowieku, o jego mrocznych stronach i potrzebach – powiedział Tomasz Kot, który gra w serialu guru. – Niesamowite jest to, że wchodząc do Nieba, przekracza się próg piekła. Praca nad serialem „Niebo. Rok w piekle” inspirowanym książką Sebastiana Kellera była niezwykłym wyzwaniem. Zbliżyłem się do świata, który był mi kompletnie obcy.

Czytaj więcej

Teatr

„Europa” Krzysztofa Warlikowskiego. Cielecka, Chyra, Ostaszewska o krwawych tajemnicach Europy

„Europa”, to pierwsza w Polsce od 2005 r. premiera Krzysztofa Warlikowskiego oparta na jednym tek...

Stanisław Linowski, grający Kellera, powiedział:

– Ta opowieść „wierci się” w czytelniku. Odbiera mu racjonalną interpretację zdarzeń. I dobrze, bo istotą odczuwania tej historii nie może być racjonalizm, tylko odwaga, by przyznać się do tego, że się boimy. Wyblakłe już słowo „wolność” – do której wszyscy żyjący w strachu dążymy – nabiera dzięki tej książce rumieńców.

– „Niebo. Pięć lat w sekcie” to opowieść o tym, jak łatwo można zatrzeć granice między dobrem a złem – mówi Zofia Jastrzębska, grająca Anetę, żonę Kellera, córkę producentów pieczarek, która uciekła z domu. – Odsłania to, co w człowieku najprawdziwsze – potrzebę wiary, bliskości, sensu. Pokazuje, jak łatwo ktoś może wykorzystać te pragnienia przeciwko nam. Ta książka to nie tylko historia sekty. To opowieść o każdym, kto choć raz szukał światła, a trafił w ciemność. Pracując nad serialem na jej podstawie, dotknęłam miejsca, w którym miłość mieszała się ze strachem, a wiara z bólem.

Tomasz Kot. Kiedyś Religa, teraz Kacmajor

W serialu postać grana przez Tomasza Kota (wcześniej m.in. charyzmatyczny Religa w „Bogach”) to Piotr Wójcik. Chodzi boso, leczy, jednak łowi też w nowej sytuacji chaosu transformacji po 1989 r. ludzi o złamanych życiorysach, z piętnem rodzinnej manipulacji, ale też poszukujących nowych wartości w życiu, gdy komunizm się wypalił, a krajem chce rządzić Kościół i kapitalizm (guru mówi o „trzech k….ch”). Bohater Kota potrafi powiedzieć opornym członkom sekty oraz sąsiadom, że leczy, ale też zagrozić, że potrafi „dać chorobę”. Cytuje Jezusa, lecz niszczy ludzi. Nie stroni od alkoholu i przekleństw, co nazywa „świętym gniewem”. Doprowadza do zagrożenia życia, powoduje śmierć.

Żonę guru zagrała Magdalena Różczka, tym razem demonicznie uśmiechnięta, za maską milczenia skrywająca zwykłe konsumpcyjne odruchy: jest łasa na kasę, lubi pomieszkać w luksusowym hotelu z dobrym śniadaniem – z dala od przaśnej siedziby sekty.

Stanisław Linowski zagrał półsierotę, chłopaka, którego opuścił ojciec, gdy miał osiem lat. Jest całkowicie podporządkowany matce (Anna Radwan z Narodowego Starego Teatru), teoretycznie pragnącej dla syna dobra, ale kosztem marzeń – zaborcza matka wybija mu z głowy marzenie o karierze artystycznej i pcha na studia prawnicze. Właśnie z grona ofiar manipulacji rodzinnej i toksycznych rodziców guru czerpał narybek sekty.

Aneta Zofii Jastrzębskiej wnosi do serialu motyw wypalenia w rodzinie, jak się kiedyś mówiło, badylarzy, czy wznioślej – prywatnej inicjatywy, która po 1989 r. odkryła swoją drugą szansę w zmianach gospodarczych. W domu Anety nie ma miłości, jest „kultura zap…dolu” i alkoholizm rodziców kreujących się na koneserów wina i whisky. Symboliczną rolę gra pieczarkarnia rodziców: wielka kasa rodzi się z łajna. Pieczarkarza, ojca Anety zagrał Przemysław Bluszcz, zaś jej pogubioną matkę Anita Sokołowska.

„Niebo. Rok w piekle”. Świetni aktorzy

W sekcie jeden z ważniejszych wątków należy do Maćka, granego przez Mateusza Górskiego z TR Warszawa. Jego bohater zmaga się z chorobą nerek, wymaga dializy, jednak guru zabrania kontaktu z lekarzami. Poleca leczenie Duchem Świętym, którego siłę na chore ciało Maćka transmitować uzdrowicielsko ma Sebastian. Czy da radę?