Reklama

„Europa” Krzysztofa Warlikowskiego. Cielecka, Chyra, Ostaszewska o krwawych tajemnicach Europy

„Europa”, to pierwsza w Polsce od 2005 r. premiera Krzysztofa Warlikowskiego oparta na jednym tekście - Wajdi Mouawada „Przysięga Europy”. Grają m. in. Magda Cielecka, Maja Ostaszewska i Andrzej Chyra. Premiera 7 stycznia w Nowym Teatrze.

Publikacja: 05.01.2026 11:44

Obsada nowego spektaklu Krzysztofa Warlikowskiego (bez Andrzeja Chyry)

Obsada nowego spektaklu Krzysztofa Warlikowskiego (bez Andrzeja Chyry)

Foto: Bartek Warzecha/Nowy Teatr

80-letnia Europa zaprasza do siebie trzy młodsze kobiety, które żyły do tej pory nieświadome, że są siostrami.

Reklama
Reklama

Europa, ich matka pod koniec życia chce spełnić nareszcie obietnicę daną bratu, że da świadectwo masakry, której była świadkiem w dzieciństwie. Spotkanie zmienia się w całonocny seans prawdy, ale też opowieści o przenoszeniu win na kolejne pokolenia bądź też o ich ukrywaniu.

W spektaklu ważną rolę gra przedstawicielka ONZ, która ma pomóc w procesie dochodzenia do prawdy i jej ujawniania. Kontakt z sobą mają dzieci katów i ofiar.

Można powiedzieć, że Warlikowski nawiązuje też do tematyki szekspirowskiej „Burzy”, którą zapowiadał, mówiąc o Jedwabnem.

Reklama
Reklama

Krzysztof Warlikowski i Wajdi Mouawad w Nowym Teatrze

– Co ciekawe, a podkreśla to sam Warlikowski, od czasów „Kruma” w 2005 r. nie oparł w Polsce żadnego przedstawienia na jednym tekście dramatycznym. Po „Krumie” były kolaże – mówi Michał Merczyński, dyrektor naczelny Nowego Teatru. – Uważam, że dramat Mouawada jest napisany dla Krzysztofa. Jest tam antyczny idiom Medei zanurzony we współczesnej kulturze, poczucie winy, oskarżenie o przenoszenie win na następne pokolenia i wojna. Zresztą panowie świetnie się znają, współpracowali ze sobą. A co również ciekawe, Wajdi wyreżyserował swój tekst „Przysięga Europy” i pokazał go 1 sierpnia na festiwalu w Epidauros z Juliette Binoche i zespołem paryskiego La Colline – do niedawna mu dyrektorował, co było ogromnym wydarzeniem. A mimo to zgodził się, żeby Warlikowski dokonał własnej inscenizacji.

Czytaj więcej

„Elisabeth Costello” w Nowym Teatrze. Andrzej Chyra gra diabła i małpę

Wajdi Mouawad (1968) jest wyjątkową postacią. To autor urodzony w Libanie, skąd uciekł w wyniku wojny domowej do Francji, jedna z najważniejszych postaci europejskiego teatru. Został nagrodzony Europejską Nagrodą Dramaturgiczną.

– Jest nie tylko artystą, performerem, dramaturgiem i reżyserem – kontynuuje Michał Merczyński. – Prezydent Emmanuel Macron zaprosił go do delegacji Francji na sesję ONZ we wrześniu w Nowym Jorku, gdy Francja uznawała państwowość Palestyny. To świadczy o tym, jak różnych możemy mieć polityków, jak mogą patrzeć na świat poprzez okulary intelektualistów i czym jest Realpolitik. To nie znaczy, że spektakl Krzysztofa będzie doraźny. Raczej dotknie węzła problemów, który w naszej kulturze, świadomości i liberalnym społeczeństwie funkcjonuje; pokaże, jak się z tymi wyzwaniami zderzamy.

Krzysztof Warlikowski i „Europa” w Nowym Teatrze

Wajdi Mouawad i Krzysztof Warlikowski rozpoczęli współpracę w 2010 r. przy okazji „Tramwaju” Williamsa w paryskim Odeonie z Andrzejem Chyrą i Isabelle Huppert. Współpracowali też przy „Opowieściach afrykańskich wg Szekspira”, „Fedrze” i „Wyjeżdżamy”.

Na stronie Nowego Teatru czytamy: „Teraz wyobraź sobie starą Europę czasami zalaną krwią, a czasami z dystansu przyglądającą się krwawym jatkom, które dzieją się bez przerwy na całym świecie. I pomyśl, czy naprawdę możesz czuć się niewinny? I pamiętaj, że odpowiadasz za to, co czujesz”.

Reklama
Reklama

Wprowadzenie do spektaklu jest następujące:

„Cisza. Przemilczane zbrodnie. Dziedzictwo traum, które wraca po latach.

Wojny, ludobójstwo, masakry cywilów zdarzają się bez przerwy. Świat staje oniemiały na widok kolejnych, coraz bardziej zuchwałych zbrodni i zapomina. Życie toczy się dalej, a bezkarność triumfuje, zachęcając kolejnych morderców do działania.

I nawet jeśli nie braliśmy bezpośrednio udziału w dramatycznych zdarzeniach, wina spada na nas jak klątwa, jest jak znamię.

Zapowiedź spektaklu

Krzysztof Warlikowski w swoim teatrze bada problem odpowiedzialności i winy, zakorzeniając nowożytne konflikty w tragedii greckiej. (…) poszerza swoje pole badań o terytoria związane z dziedziczeniem traumy. I tu mrok zagarnia nas wszystkich, jesteśmy bowiem wszyscy, bez wyjątku, uwikłani w traumatyczne wydarzenia, niezależnie od tego, czy znaleźliśmy się po stronie ofiar czy oprawców. I nawet jeśli nie braliśmy bezpośrednio udziału w dramatycznych zdarzeniach, wina spada na nas jak klątwa, jest jak znamię. Każda ze współczesnych masakr wpisuje się w pierwotny porządek mordowania, sięgający głęboko, aż do mitologicznych dziejów i boskich gwałtów związanych z pożądaniem ludzkiego ciała.

Czytaj więcej

Oczekiwanie na koniec świata
Reklama
Reklama

„Europa” – twórcy i obsada

Adaptację na podstawie „Przysięgi Europy” Wajdiego Mouawada w przekładzie Jacka Poniedziałka

przygotowali Krzysztof Warlikowski i Piotr Gruszczyński

Reżyseria: Krzysztof Warlikowski

Scenografia i kostiumy: Małgorzata Szczęśniak

Reżyseria światła: Felice Ross

Reklama
Reklama

Dramaturgia: Piotr Gruszczyński, Anna Lewandowska, Carolin Losch

Muzyka: Paweł Mykietyn

Choreografia: Claude Bardouil

Wideo: Kamil Polak

Charakteryzacja: Monika Kaleta

Reklama
Reklama

Obsada: Claude Bardouil, Andrzej Chyra, Magdalena Cielecka, Bartosz Gelner, Małgorzata Hajewska-Krzysztofik, Maja Ostaszewska, Magdalena Popławska

Produkcja: Nowy Teatr

Koprodukcja: Théâtre de Liège

Premiera: 7 stycznia 2026

Teatr
Brak ustawy o teatrze to absurd
Teatr
Teatr Umer i Lupy ocalony od zapomnienia. Już do obejrzenia w TVP VOD
Teatr
„Gaśnica Brauna" w rekonstrukcji procesu mordercy prezydenta Narutowicza
Teatr
„Tkocze” Mai Kleczewskiej z Grand Prix Boskiej Komedii
Teatr
Nie żyje Piotr Cieplak, reżyser m. in. „Nart Ojca Świętego" Jerzego Pilcha
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama