Trybunał ulżył doli redaktorów naczelnych

[b]Trybunał (K 41/07) stwierdził 1 grudnia 2010 r.[/b] niekonstytucyjność karnych rygorów przewidzianych dla redaktora naczelnego za uchylanie się od sprostowania (odpowiedzi) albo opublikowanie go niezgodnie z wymaganiami prawa prasowego.

Trybunał uznał, że uchylone przepisy nie pozwalają na rozróżnienie sprostowania od odpowiedzi i nie precyzują przesłanek obowiązkowej odmowy publikacji sprostowania. Redaktorzy naczelni nie mają pewności, czy stosując przepisy dotyczące sprostowań, działają w granicach prawa oraz jakie zachowania są dozwolone.

[srodtytul]Prasowa replika[/srodtytul]

Chociaż Trybunał odroczył na 18 miesięcy pozbawienie ich mocy obowiązującej, prokurator Wojciech Sadrakuła nie ma wątpliwości: prokuratorzy nie będą się zabierali do takich spraw, a sądy będą mogły nie brać pod uwagę zakwestionowanych przepisów, formalnie nadal obowiązujących.

Tym akurat nikt pewnie się nie martwi. Zarówno rzecznik praw obywatelskich (który zaskarżył te regulacje), jak i przedstawiciel Sejmu oraz prokurator zgodnie mówili, że karne rygory dla redaktora naczelnego powinny być zniesione. Był to zresztą od lat postulat środowisk dziennikarskich.

Samą interwencję rzecznika wywołała sprawa Jarosława Sroki, który jako redaktor naczelny „Pulsu Biznesu” odmówił publikacji sprostowania do tekstu opisującego prywatyzację jednej z hut. Został za to ukarany grzywną, choć wyjaśniał, że nadesłane pismo nie spełniało wymogów sprostowania.

Sądy karne dwóch instancji były innego zdania. Stwierdziły, że prawo prasowe umożliwia zainteresowanemu przedstawienie własnej, subiektywnej wersji wydarzeń.

Dotychczasowe zasady sprostowania są jednak skomplikowane. Karne rygory zawarte w art. 46 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=B353043500B7A0BE11308BF857EFE1DE?id=71966]prawa prasowego[/link] odwołują się do ogólnych zasad publikacji sprostowania. Zgodnie natomiast z jego art. 31 redaktor naczelny jest obowiązany opublikować „rzeczowe i odnoszące się do faktów sprostowanie wiadomości nieprawdziwej lub nieścisłej bądź odpowiedzi na stwierdzenie zagrażające dobrom osobistym”.

Art. 33 ust. 1 określa, kiedy odmawia publikacji: jeżeli pismo nie odpowiada ww. wymaganiom, zawiera treść karalną lub naruszającą dobra osób trzecich, jego treść lub forma nie jest zgodna z zasadami współżycia społecznego.

[srodtytul]Poprawki w Sejmie[/srodtytul]

Na rozprawie przed Trybunałem okazało się, że sprawa jest bardziej skomplikowana. Jak usunąć wadliwą normę karną, nie likwidując przepisów o sprostowaniu, które stosowane są także w procesach cywilnych? Trybunał poszedł bowiem w swym wyroku dalej: usunął nie tylko rygory karne (art. 46), ale zasadniczą część „cywilnych” przepisów o sprostowaniu.