Nowe przepisy mają zmienić sytuację panującą obecnie na polskim rynku i stworzyć ofertę dla seniorów z niskimi emeryturami. W zamian za przeniesienie własności swojego mieszkania lub domu będą mogli liczyć na świadczenie pieniężne.

Teraz w polskim prawie nie ma odpowiedniej instytucji, choć firmy świadczące takie usługi już są.

Do tej pory prace nad nowymi przepisami się ślimaczyły. Jest jednak szansa, że się to w końcu zmieni. Są już gotowe założenia projektu opracowane przez Ministerstwa Finansów i Gospodarki. Trafiły one właśnie do Rady Ministrów.

– W najbliższym czasie zadecyduje ona o ich dalszym losie – tłumaczy Mariusz Haładyj, wiceminister gospodarki.

Dwa rozwiązania

Założenia przewidują dwa rodzaje tzw. odwróconej hipoteki: rentę dożwotnią i odwrócony kredyt hipoteczny. W pierwszymwypadku chodzi o ucywilizowanie istniejącego już rynku. Od lat bowiem w Polsce działają firmy, które oferują usługi w postaci dożywocia lub renty dożywotniej z kodeksu cywilnego. Uregulowania k.c. nie zapewniają jednak pełnej ochrony odbiorcom ich usług. Stworzone je przede wszystkim na użytek wsi. Chodziło o przekazywanie gospodarstw rolnych.

Projekt zakłada więc, że usługi w zakresie renty dożywotniej będą mogły świadczyć tylko spółki akcyjne posiadające minimum 2 mln euro kapitału zakładowego oraz stosowne zezwolenie Komisji Nadzoru Finansowego. Dzięki temu zostaną wyeliminowane z rynku firmy krzaki, które nie mają kapitału. W zamian za przeniesienie na siebie własności lokalu firma będzie oferowały emerytom rentę dożywotnią, której zasady przyznawania zostaną zawarte w nowych przepisach.Przed podpisaniem umowy senior ma otrzymać projekt umowy i poznać szacunkową kwotę świadczenia. Jeżeli będzie zainteresowany ofertą, złoży na piśmie oświadczenie w tej sprawie.

Ministerstwo Gospodarki zakłada, że z transakcji będzie się można wycofać bez dodatkowych kosztów, jeżeli informacje przedstawione w ofercie nie zostaną potwierdzone w projekcie umowy.

Kredyt od banku

Założenia przewidują także nowy rodzaj kredytu zabezpieczonego hipoteką. Będą mogły go udzielać m.in. banki w formie comiesięcznych wypłat lub jednorazowo. W przeciwieństwie do renty własność mieszkania będzie przechodzić na bank dopiero po śmierci emeryta. Spadkobiercy będą jednak mogli zdecydować się na spłatę kredytu po zmarłym w ciągu 12 miesięcy. Wtedy odzyskają nieruchomość.

– Odwrócony kredyt jest znany na świecie, funkcjonuje w Wielkiej Brytanii czy USA – mówi Jerzy Bańka, wiceprezes Związku Banków Polskich. Dodaje, że gdyby w przyszłości udało się stworzyć podstawę prawą do wprowadzenia tego kredytu w Polsce, znalazłyby się banki, które byłyby zainteresowane stworzenim tego typu oferty.

Zapisy założeń dotyczące renty dożywotniej podobają się spółkom już działającym na rynku.

– Oceniam je bardzo pozytywnie. Gwarantują one pełne ??uregulowanie rynku renty dożywotniej – uważa Katarzyna Brzeska-Miksa, prezes Funduszu Hipotecznego Familia.

Pozytywnie ocenia ona również odwrócony kredyt hipoteczny. – To oferta dla osób, których dochody na emeryturze są wystarczające, ale chcą je zwiększyć przez określony czas, np. potrzebują pieniędzy na podróże. Renta dożywotnia byłaby zaś skierowana do osób z dochodami niezaspokajającymi ich bieżących potrzeb – podsumowuje Brzeska-Miksa.

Etap legislacyjny: skierowany do Rady Ministrów