Takie stanowisko w ważnej dla wspólnot mieszkaniowych kwestii podatkowej potwierdził właśnie Naczelny Sąd Administracyjny (NSA).
Czy wspólnota mieszkaniowa jest podatnikiem VAT?
Konkretnie chodziło o opodatkowanie VAT w zakresie rozliczania kosztów zarządu nieruchomością wspólną. A zaczęło się od wniosku o interpretację. Wspólnota mieszkaniowa wyjaśniła w nim, że prowadzi działalność w zakresie zarządu nieruchomością wspólną. W związku z tym pobiera m.in. zaliczki na fundusz eksploatacyjny i remontowy od właścicieli lokali niemieszkalnych i wystawia rachunki netto bez VAT. Zaznaczyła, że wszyscy prowadzą w swoich lokalach własną działalność albo wynajmują je innym firmom. Wspólnota tłumaczyła, że na potrzeby funduszu eksploatacyjnego i remontowego nabywa różne towary, jak środki czystości, paliwo do kosiarki/odśnieżarki, piasek, zamki, klamki itd. oraz usługi np. remontowe czy media. Zaznaczyła, że nie jest czynnym podatnikiem VAT. Korzysta ze zwolnienia podmiotowego z art. 113 ustawy o VAT ze względu na niski obrót. Faktury ze stawką zwolnioną wstawia tylko za wynajem elewacji na reklamy, komina do instalacji urządzeń na radiolinii. Wspólnota uważała jednak, że administrowanie częściami wspólnymi lokali niemieszkalnych jest czynnością opodatkowaną i powinna wystawiać faktury, gdy nabywcami są firmy. I chciała potwierdzenia, że w tym zakresie przysługuje jej prawo do odliczenia.
Czytaj więcej:
Zdaniem fiskusa dostawy mediów na rzecz właścicieli poszczególnych lokali wlicza się do wartości sprzedaży decydującej o zwolnieniu z podatku, gdy...
Pro
Fiskus na taką wykładnię ustawy o VAT nie przystał. Stwierdził, że uiszczane należności tytułem kosztów zarządu nieruchomością wspólną nie są objęte przepisami VAT. Stanowią one jedynie partycypację w kosztach jednostki organizacyjnej – tj. wspólnoty lokali niemieszkalnych – przez jej członków. W konsekwencji, skoro wspólnota nie wykonuje z tego tytułu czynności opodatkowanych VAT, to nie ma też podstaw do wystawienia faktur VAT. Pytanie zaś o odliczenie staje się w tej sytuacji bezprzedmiotowe. Wspólnota upierała się przy swoim. Zaskarżyła interpretację, ale przegrała.
Czy wspólnota mieszkaniowa może refakturować wydatki na właścicieli-przedsiębiorców?
Najpierw stanowisko fiskusa potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie. Odwołując się do utrwalonego orzecznictwa przypomniał, że wspólnota mieszkaniowa, nabywając usługi w ramach zarządu nieruchomością wspólną, działa we własnym imieniu i na swoją rzecz – jako "osoba ustawowa", odrębna od właścicieli. W konsekwencji nie świadczy w tym zakresie usług na ich rzecz w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i nie ma podstaw do refakturowania ponoszonych przez wspólnotę wydatków na rzecz właścicieli lokali. Przy czym WSA nie zgodził się ze skarżącą jakoby okolicznością ważną dla sprawy był fakt, że właściciele lokali użytkowych zrzeszonych we wspólnocie sami prowadzą działalność gospodarczą. Nie przekonało go również to, że stanowisko fiskusa prowadzi do naruszenia zasady neutralności. Dla statusu prawnego wspólnoty nie ma bowiem znaczenia, że lokale służą celom użytkowym. Sąd zgodził się, że wspólnota mieszkaniowa w zakresie nieruchomości wspólnej może stać się podatnikiem VAT, jeżeli będzie dokonywać czynności opodatkowanych np. w przypadku udostępnienia osobom trzecim fasad, ścian czy na reklamy. Nie jest jednak podatnikiem VAT w zakresie zarządu nieruchomością wspólną i zaliczek wnoszonych przez właścicieli lokali użytkowych.
Czytaj więcej
Odsprzedaż mediów nie może być traktowana jako transakcja związana z nieruchomością, a w konsekwencji jej wartość nie może być uwzględniona w warto...
Ostatecznie przegraną skarżącej przypieczętował NSA. Zauważył, że spór koncentruje się wokół prawa do odliczenia. Przyznał, że argumentacja prezentowana przez wspólnotę może być interesująca, a ustawa o własności lokali nie różnicuje w żaden sposób statusu lokali. Zdarzają się też sytuacje, w których wspólnota występuje jako podatnik VAT. Niemniej obecnie nie znalazł podstaw do podjęcia polemiki z dotychczasowym stanowiskiem NSA, że w spornym przypadku nie ma świadczenia usług między wspólnotą a współwłaścicielami w zakresie części wspólnych. Stąd wpłaty z tego tytułu nie mogą być refakturowane, bo nie ma zidentyfikowanej żadnej usługi. Wyrok jest prawomocny.
Sygnatura akt: I FSK 1587/23
