Czworo współwłaścicieli (w tym małżonkowie) ponad trzech hektarów ziemi rolnej składających się z szeregu niedużych działek, dokonało umownego zniesienie tej współwłasności, dzieląc się tymi działkami i wystąpiło do sądu o wpis w księdze wieczystej tych zmian i założenia nowych ksiąg dla tych działek.
Czytaj więcej
Zniesienie wspólności praw do nieruchomości ma na celu wyjście z mogącego rodzić spory stanu wspólności z zapewnieniem każdemu z współuprawnionych...
Umowa w sprawie zniesienia współwłasności gruntów rolnych była nieważna
Referendarz, a następnie sąd wieczystoksięgowy wniosek oddalili, wskazując, że umowa nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej narusza rygory ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, co skutkuje jej nieważnością. W myśl bowiem art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy Krajowemu Ośrodkowi Wsparcie Rolnictwa przysługuje prawo nabycia tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa po cenie (wartości) rynkowej. Wspólnicy tego gruntu powinni KOWR o swym zamiarze poinformować, czego nie zrobili.
Art. 2 ust. 7 tej ustawy szeroko rozumie jednak „nabycie nieruchomości rolnej”, a więc przeniesienie własności nieruchomości rolnej lub nabycie jej własności w wyniku czynności prawnej lub orzeczenia sądu albo organu administracji publicznej, ale także innego zdarzenia prawnego. Przyjmuje się, że chodzi o każde zdarzenie prawne wywołujące zmianę po stronie właściciela nieruchomości.
Czytaj więcej
Jeśli w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości, np. po rozwodzie, małżonek otrzymuje tylko równowartość udziału darowanego mu wcześniej prz...
W apelacji wnioskodawcy argumentowali, że to zniesienie współwłasności nie spowodowało nabycia nieruchomości rolnej (zmiany właściciela) w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, więc ta umowa nie była objęta tymi rygorami.
Przy podziale działek rolnych nie można zapominać o uprawnieniach Skarbu Państwa
Rozpatrując apelację, Sąd Okręgowy w Bydgoszczy w osobie sędziego Tomasza Adamskiego powziął co do tej kwestii wątpliwości, z którymi zwrócił się w pytaniu prawnym do SN. W konkluzji uzasadnieniu pytania wskazał, że w takich przypadkach nie dochodzi w jego ocenie do „nabycia” nieruchomości rolnej. Prawo własności pozostaje bowiem w rękach dotychczasowych współwłaścicieli, poza tym celem ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego jest ograniczenie transakcji gruntami rolnymi w celu uzyskania zysku przez osoby niedające pewności wykorzystania nabytej ziemi na cele rolnicze.
Trójka sędziów Izby Cywilnej SN: Dariusz Dończyk, Monika Koba i Roman Trzaskowski, podjęła uchwałę, że w przypadku umownego zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej polegającego na przyznaniu własności nieruchomości rolnej jednemu ze współwłaścicieli lub przez jej podział w naturze między dotychczasowych współwłaścicieli dochodzi do jej nabycia w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, które skutkuje powstaniem po stronie uprawnionego podmiotu (KOWR) prawa nabycia tej nieruchomości w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Sygnatura akt: III CZP 26/24
Czytaj więcej
Czy przy zniesieniu współwłasności nieruchomości Skarbowi Państwa przysługuje prawo pierwokupu? Zdecyduje Sąd Najwyższy.
