Zgodnie z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. poprzez przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. W razie niedopełnienia takiego obowiązku wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje nakaz jego wykonania.

Decyzję nakazującą Stefanowi R. (dane zmienione) podłączenie posesji do sieci kanalizacyjnej w miejscowości Strzebiń wydał wójt gminy Koszęcin w woj. śląskim. Powołując się na wynik oględzin, uznał, że istnieje taka techniczna możliwość, gdyż na działce znajduje się studzienka przyłączeniowa do tej sieci.

Stefan R. nie wyraził na to zgody. Domagał się skierowania decyzji do właścicielki posesji przebywającej za granicą. Zaznaczył, że nie jest właścicielem nieruchomości ani jej posiadaczem, lecz lokatorem – najemcą parteru budynku. Nie ma żadnych uprawnień do przebudowy czy remontu domu. Skrytykował też przebieg budowy kanalizacji w gminie Koszęcin, współfinansowanej ze środków unijnych.

Ponieważ nie znalazł zrozumienia w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Częstochowie, poskarżył się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wyjaśnił, że już wcześniej, umową darowizny z dożywociem, przekazał gospodarstwo córce za emeryturę rolniczą. Córka wyjechała jednak na stałe do Niemiec. Gospodarstwem się nie interesuje, bo zamierza je sprzedać. Nie zna jej obecnego adresu, gdyż nie utrzymują kontaktów. W pozostawionym budynku mieszka z żoną. Ma prawo do nieodpłatnego zamieszkiwania i swobodnego poruszania się po nieruchomości. Ze względu na niski dochód i zły stan zdrowia nie może wykonać obowiązku nałożonego decyzją wójta.

WSA uznał, że decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury administracyjnej. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie przez właściciela nieruchomości rozumie się m.in. podmioty nią władające.

Zdaniem sądu Stefan R. jest takim podmiotem. Zamieszkiwanie budynku, a nawet jego części, musi się łączyć z posiadaniem. Nie jest bowiem możliwe bez korzystania z mediów, z szamba i z pojemnika na odpady. Z racji zamieszkania skarżący włada nieruchomością jak jej właściciel. Wójt miał więc podstawy do skierowania do niego nakazu. Podmiot faktycznie władający nieruchomością może – i powinien – wykonać ustawowy obowiązek przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej – podkreślił sąd, oddalając skargę. Nie ma znaczenia, że nieruchomością władają oboje małżonkowie.

sygnatura akt: II SA/Gl 969/15