Wystawę przygotowano z okazji 60. rocznicy założenia serii wydawniczej Biblioteka „Kultury", w której pomiędzy 1953 a 2000 rokiem opublikowano 512 książek. Otwarta w poniedziałek ekspozycja „Jerzy Giedroyc i jego dzieło. Dorobek biblioteki »Kultury«" ma przede wszystkim charakter edukacyjny. Jej twórcy chcą przypomnieć i utrwalić znaczenie bezprecedensowej serii oraz środowiska skupionego wokół Redaktora w podparyskim Maisons-Laffitte.
W Gmachu Głównym Biblioteki Narodowej w Warszawie 26 plansz prezentuje chronologicznie i tematycznie najważniejsze momenty z działalności Instytutu Literackiego. Tę historię poznajemy niejako poprzez samego Jerzego Giedroycia – jego cytaty tworzą narrację ekspozycji.
Można prześledzić ważne momenty z historii Instytutu od 1946 roku aż do śmierci Giedroycia w 2000 roku. Wystawa prezentuje ewoluującą myśl i politykę Redaktora, a także to, jakie skutki niosła działalność jego zespołu. Zdjęcia pochodzą z archiwum Instytutu Literackiego i w dużej mierze są po raz pierwszy prezentowane szerokiej widowni. Kuratorem i autorem wystawy jest dr Małgorzata Ptasińska, a projekt graficzny opracował Marek Zalejski.
Wśród książek w serii Biblioteka „Kultury" znajdują się najważniejsze dzieła polskich pisarzy emigracyjnych, choćby „Inny świat" Herlinga-Grudzińskiego, „Trans-Atlantyk" Gombrowicza czy „Zniewolony umysł" Miłosza, ale także tych, którzy zostali w Polsce, lecz ich książki nigdy nie przeszłyby przez krajową cenzurę. Wydawano także dzieła historyczno-naukowę, eseistykę, polskie przekłady zagranicznych dzieł, zwłaszcza pisarzy z krajów zza żelaznej kurtyny, jak choćby Aleksandra Sołżenicyna.
Miejsce wystawy, która będzie czynna do końca grudnia, nie jest przypadkowe. – Nasza współpraca z Instytutem ma dłuższe dzieje, niż się wydaje. Jerzy Giedroyc w latach 50. zorganizował wśród emigracji zbiórkę na zakup dla Biblioteki Narodowej kamery do mikrofilmowania – mówi „Rzeczpospolitej" jej dyrektor Tomasz Makowski.
Dodaje też: – Biblioteka Narodowa i archiwa państwowe podpisały porozumienie o współpracy jeszcze z Henrykiem Giedroyciem, bratem Redaktora, przy katalogowaniu archiwum Instytutu. Był to przyjemny dla nas wyraz zaufania, że zbiory paryskiej „Kultury" zostaną odpowiednio skatalogowane i poddane konserwacji.
Proces archiwizacji zakończy się oficjalnie w 2015 roku, ale już teraz można wejść na stronę www.kulturaparyska.com, na której można znaleźć mnóstwo archiwalnych zdjęć, tekstów i aktualnych komentarzy. A z myślą o zagranicznych odbiorcach obecną wystawę przygotowano w trzech wersjach językowych: po angielsku, francusku i ukraińsku. Będą prezentowane za granicą.
4 grudnia „Rzeczpospolita" ogłosi tegorocznego laureata Nagrody im. Jerzego Giedroycia wręczanej osobie lub instytucji, która w działalności kieruje się zasadami wyznaczonymi przez Redaktora. Nagrodę ufundowano w 2001 roku, w pierwszą rocznicę śmierci Giedroycia, ze wspólnej inicjatywy „Rzeczpospolitej" i Instytutu Literackiego w Paryżu, a wśród jej laureatów są się m.in. Jerzy Pomianowski, Zbigniew Gluza i Timothy Snyder.