„Ze smutkiem informujemy, że zmarła Dubravka Ugresić. Zmarła dzisiaj, 17 marca 2023 r. w Amsterdamie, blisko swoich przyjaciół i rodziny” – poinformował Zagreb Multimedia Institute.

Urodzona w 1949 roku w Kutinie  Dubravka Ugresić studiowała literaturę porównawczą i język rosyjski na Wydziale Filozoficznym w Zagrzebiu , po czym przez prawie 20 lat pracowała na tym samym wydziale w Instytucie Teorii Literatury.

Była silnie antynacjonalistyczna i albo identyfikowała się jako Jugosłowianka, albo opierała się jakiejkolwiek etykiecie. Przed opuszczeniem kraju była szeroko krytykowana przez nacjonalistyczne media i niektóre osoby publiczne, które opisywały ją jako „antypatriotkę”, „zdrajczynię”.

„Gdyby Jugosławia nie rozpadła się w szwach, gdyby banda brutalnych zbirów, wybrana przez demokratyczną większość, nie przejęła władzy, nie wylądowałabym w Amsterdamie” – napisała kiedyś.

Ugresić, uznawana za jedną z najwybitniejszych europejskich eseistek,  opuściła Chorwację w 1993 roku z powodów politycznych, po skandalu wywołanym publikacją tekstu „Czarownice z Rio” w tygodniku Globus – „czarownice”, o których mowa, odnosiły się do niej i innych feministek potępionych w Chorwacji za ich poglądy antywojenne.

Po wyjeździe z Chorwacji mieszkała w Stanach Zjednoczonych i w Holandii. Na emigracji powstała duża część jej twórczości, która została przetłumaczona na dwadzieścia języków. Pisarka była laureatką wielu prestiżowych międzynarodowych nagród m.in. Neustadt w USA, Austriackiej Nagrody Literatury Europejskiej, Nagrody im. Heinricha Manna w Niemczech. Była także finalistką prestiżowej Man Booker International Prize w 2009 roku.

Po otrzymaniu nagrody za najlepszą powieść w Chorwacji w 2018 roku – pierwszej od wyjazdu w 1993 roku – w jednym z wywiadów nawoływała do większej wielokulturowości.

Polski czytelnik zna jej twórczość z "Forsowania powieści rzeki", tomu felietonów "Czytanie wzbronione", powieści „Muzeum bezwarunkowej kapitulacji”, „Stefcia Ćwiek w szponach życia (patchwork story)"  czy „Ministerstwo bólu”, z esejów, w których opisywała najważniejsze wydarzenia w Europie drugiej połowy XX wieku, jak upadek muru berlińskiego czy krwawą wojnę i rozpad Jugosławii.

Od 2021 roku wymieniana była jako kandydatka do literackiego Nobla.