Reklama

Cogito za reportaż o Śląsku

Pierwszą laureatką Nagrody Mediów Publicznych Cogito została Małgorzata Szejnert. Wyróżniono ją za reporterską książkę „Czarny ogród”
Małgorzata Szejnert pracuje nad historią polskich emigrantów

Małgorzata Szejnert pracuje nad historią polskich emigrantów

Foto: Agencja Gazeta

Statuetkę i czek o wartości 200 tys. zł wręczyli autorce prezesi zarządów: Telewizji Polskiej – Andrzej Urbański, i Polskiego Radia – Krzysztof Czabański. Uroczysta gala odbyła się w Teatrze Narodowym w Warszawie.

– Zbieranie materiału i pisanie książki zajęło mi dwa i pół roku – powiedziała Małgorzata Szejnert „Rz”. – W stanie wojennym byłam w tamtych stronach przez jeden dzień, to wystarczyło, by zorientować się w nastroju miejsca. Poznałam ludzi, którzy powiedzieli mi o swojej historii i pokazali ważne dla nich miejsca. Zapamiętałam tę chwilę i wróciłam do tego wspomnienia, gdy nadszedł czas. To prosta historia, ale uważam, że książki powstają w prosty sposób.

Odbierając nagrodę, Szejnert mówiła wczoraj: – Giszowiec i Nikiszowiec (miejscowości opisane w nagrodzonej książce – red.) leżą 280 kilometrów od Warszawy. Prowadzi tam dobra droga, jedzie się przez piękne okolice. Bardzo będę wdzięczna, jeśli ktoś z was wybierze się tam przy okazji, a może i bez okazji.

„Czarny ogród” to dzieło epickie, które wywodzi się ze wspaniałej tradycji polskiego reportażu

„Czarny ogród” jest historią spółki węglowej Giesche, a przy tym Niemiec, Śląska i Polski. To opowieść o wybranych rodach, których losy ukazane są na tle burzliwego XX wieku. W uzasadnieniu jury, któremu przewodniczyła Julia Hartwig, podkreśliło, że „Czarny ogród” to znakomite dzieło wyrastające z wielkiej tradycji polskiego reportażu.

Reklama
Reklama

– To też rzadki w naszej literaturze przypadek prozy epickiej – powiedział „Rz” Adam Pomorski, członek jury. – Prawzorów tego pisarstwa szukałbym w „Sachalinie” Antoniego Czechowa. W ciągu minionych lat jednym z tematów najbardziej poruszających polskich czytelników była utrata wieloetnicznych Kresów. Małgorzata Szejnert także podejmuje się narracji o sąsiadach, ale tych z Górnego Śląska. Po raz pierwszy polska literatura składa podobny hołd tej ziemi i jej mieszkańcom. „Czarny ogród” łączy wiele relacji o poszczególnych losach, ale jest też opowieścią o historii.

– Książka została znakomicie udokumentowana – dodaje Julia Hartwig. – Wątek epicki poprowadzono dwutorowo – śledzimy losy spółki Giesche, jej rozkwitu i upadku, a przy tym ludzi tam zatrudnionych. Autorka ma do nich stosunek niezwykle emocjonalny.

Małgorzata Szejnert – absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego – była reporterką tygodnika „Literatura”. W sierpniu 1980 r. pojechała do Stoczni Szczecińskiej, gdzie pomagała w redagowaniu biuletynu strajkowego. Po 13 grudnia 1981 r. przyłączyła się do bojkotu oficjalnych gazet. Wyjechała do Stanów Zjednoczonych, pracowała w „Nowym Dzienniku”. Po powrocie współtworzyła „Gazetę Wyborczą”, gdzie prawie 15 lat prowadziła dział reportażu. Pracuje nad historią o polskich emigrantach w Ameryce.

Jury miało niełatwy wybór, w finale znalazły się takie tytuły, jak „Sprzedana muzyka” Andrzeja Bieńkowskiego, „Poemat odjazdu” Andrzeja Mandaliana, „Twarz Tuwima” Piotra Matywieckiego, „Cała radość życia. Wspomnienia” Franceski Michalskiej, „Bieguni” Olgi Tokarczuk i „Poeta rozmawia z filozofem” Adama Zagajewskiego.

Nagrody Mediów Publicznych w dziedzinie literatury pięknej i współczesnej muzyki poważnej zostały ustanowione w kwietniu 2008 r. przez Telewizję Polską i Polskie Radio. Celem nagród Cogito i Opus jest wspieranie i popularyzowanie polskiej twórczości i uczestnictwa w kulturze.

Małgorzata Szejnert; Czarny ogród; SIW Znak, Kraków 2007

Literatura
Laureat Pulitzera'25: rozliczenie z Ameryką z Trumpem w tle
Materiał Promocyjny
Nowy luksus zaczyna się od rozmowy. Byliśmy w showroomie EXLANTIX
Literatura
Gustaw Herling-Grudziński krytycznie o Mrożku, Wajdzie i Wałęsie
Literatura
Czego nie chciał opowiedzieć Milan Kundera
Materiał Promocyjny
Arabia Saudyjska. W krainie gościnności
Literatura
Platon, Hemingway i Szekspir wyrzucani z listy lektur w USA
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama