W pierwszej części odcinka rozmawiamy o tym, czy Europa wciąż może być uznawana za mocarstwo, o jej sile kulturowej, politycznej i gospodarczej, a także o tym, dlaczego potrzebuje dziś więcej asertywności i „hard power”. W drugiej części przyglądamy się wewnętrznym wyzwaniom Chin: starzejącemu się społeczeństwu, nierównościom, presji edukacyjnej i logice bezpieczeństwa, która coraz mocniej determinuje chińską politykę wewnętrzną i zagraniczną.
Europa. Między soft power a potrzebą siły
Prof. Kamil Zajączkowski podkreśla, że współczesne pojęcie „europejskości” wiąże się dziś z niepewnością i znakiem zapytania. „Stoimy przed wielkim wyzwaniem, jak funkcjonować w coraz bardziej niepewnych czasach. Ostatnie 35 lat to był złoty okres dla Polski i Europy, ale dziś czeka nas redefinicja tego, co znaczy europejskie” – mówił Zajączkowski. Wskazuje, że Europa przez lata budowała swoją potęgę na kulturze, demokracji i prawach człowieka, jednak dziś potrzebuje także „hard power”.
Czytaj więcej
Premier Viktor Orbán odbył rozmowę telefoniczną z Władimirem Putinem. Szef węgierskiego rządu przekazał, że przygotowania do szczytu między Putinem...
Profesor zauważa, że Unia Europejska pozostaje mocarstwem cywilnym i normatywnym, ale traci konkurencyjność wobec USA i Chin. „Na 50 największych firm technologicznych tylko cztery są europejskie” – przypomina. Jego zdaniem Unia musi wzmacniać współpracę z NATO i USA, rozwijać europejski filar bezpieczeństwa, ale też odzyskać zdolność produkcyjną i gospodarczą. „Europa potrzebuje więcej asertywności i odporności. Musimy umieć reagować na wstrząsy energetyczne, na działania Chin i Rosji” – podkreśla. Według Zajączkowskiego Chiny, Rosja, Iran i Korea Północna tworzą dziś „kwartet chaosu”, który korzysta na słabości Zachodu. „Bezpieczeństwo kosztuje – jeśli chcemy być bardziej bezpieczni, musimy być gotowi za to zapłacić”.
Chiny: wielkie wyzwania społeczne
Dr. Alicja Bachulska podkreśla, że mimo dynamicznego rozwoju gospodarczego i technologicznego, Chiny stoją dziś w obliczu poważnych wyzwań wewnętrznych. Starzejące się społeczeństwo, nierówności regionalne i system HU-KO ograniczający prawa migrantów miejskich, presja edukacyjna i zawodowa młodych ludzi oraz rosnąca automatyzacja rynku pracy tworzą złożony obraz kraju.
Czytaj więcej
Dwóch czołowych chińskich generałów zostało usuniętych z szeregów rządzącej Chinami Komunistycznej Partii Chin i z armii za „poważne naruszenia dys...
Władze starają się przeciwdziałać tym problemom poprzez narracje prorodzinne, wspieranie konsumpcji krajowej i inwestycje w technologie, jednak głównym paradygmatem chińskiej polityki pozostaje logika bezpieczeństwa, która kształtuje zarówno politykę gospodarczą, jak i międzynarodową.
„Pokolenie wchodzące teraz na rynek pracy prawdopodobnie nie osiągnie lepszego standardu życia niż ich rodzice” – zauważa Bachulska. Ograniczony dostęp badaczy do realiów wewnętrznych Chin i brak szerokiej wiedzy w Europie sprawiają, że wiele decyzji politycznych może opierać się na niepełnym obrazie sytuacji, co w dłuższej perspektywie rodzi ryzyka dla relacji międzynarodowych i konkurencyjności gospodarczej.
