"Cicha noc": Najczęściej śpiewana kolęda na świecie

„Cicha noc” ma już 200 lat. Po raz pierwszy została zaśpiewana w wieczór wigilijny 1818 roku. Dziś to jedna z najpopularniejszych kolęd na świecie. Jaka jest jej historia?

Okoliczności powstania „Cichej nocy”, czy w zasadzie „Stille Nacht”, są bardzo bliskie betlejemskiej stajence, bo jej prawykonanie miało miejsce w małej austriackiej wsi. Autorem słów, które są nieco starsze od samej melodii, bo prawdopodobnie pochodzą z 1816 roku, był skromny wikariusz Josef Mohr. Gdy został przeniesiony do nowo powstałej parafii Oberndorf niedaleko Salzburga, polecił miejscowemu organiście Franzowi Gruberowi dopisanie muzyki do swojego wiersza.

Jednak przy pierwszym wykonaniu kolędy wcale nie zabrzmiały organy.

Akurat na pasterkę 1818 roku instrument się popsuł. Dlatego pierwotna wersja podobno została napisana na dwa głosy z towarzyszeniem chóru i gitary.

Dlaczego tak niepozorna, prosta kolęda zrobiła międzynarodową karierę i dziś śpiewana jest w ponad 300 językach i dialektach świata?

Na początku „Cicha noc” rozprzestrzeniała się na terenach niemieckojęzycznych, głównie w Austrii i południowych Niemczech. Natomiast drogę do światowej sławy otworzyła jej polityka. Otóż kiedy angielska spadkobierczyni tronu królowa Wiktoria w 1839 roku wyszła za mąż za niemieckiego księcia Alberta, ten wraz z przeprowadzką na Wyspy Brytyjskie wprowadził tam wiele tradycji bożonarodzeniowych kultywowanych w Niemczech.

I niemieckie kolędy?

Wśród tradycji przeniesionych do Anglii przez księcia Alberta – obok choinki i obdarowywania się prezentami – znalazło się również śpiewanie kolęd, wśród anglikanów niezbyt popularne. I prawdopodobnie wtedy Brytyjczycy poznali kolędę „Stille Nacht”, którą przetłumaczono na „Silent Night”.

Warto zwrócić uwagę również na proces kolonizacji.

W XIX i XX wieku brytyjskie posiadłości kolonialne były ogromne i obejmowały w zasadzie wszystkie kontynenty świata. A w związku z tym, że kolęda zyskiwała na popularności w samej Anglii, za sprawą kultury przedostawała się także w inne regiony świata. Tam oczywiście była tłumaczona na języki lokalne.

W trakcie I wojny światowej była podobno śpiewana po obu stronach frontu przez walczących ze sobą brytyjskich i niemieckich żołnierzy.