Abp Gądecki: Ludobójstwo Polaków na Wołyniu trzeba nazwać po imieniu

Bez odniesienia do prawdy i bez nazwania ludobójstwa polskiej ludności na Wołyniu po imieniu, bez uciekania się do półprawd i eufemizmów typu "tragedia wołyńska", nie da się dojść do jedności - podkreślił przewodniczący KEP abp Stanisław Gądecki podczas polsko-ukraińskiego nabożeństwa z okazji 80. rocznicy rzezi wołyńskiej.

Publikacja: 07.07.2023 13:43

Przewodniczący KEP abp Stanisław Gądecki i zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego abp

Przewodniczący KEP abp Stanisław Gądecki i zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego abp Światosław Szewczuk w archikatedrze warszawskiej

Foto: PAP/Andrzej Lange

W piątek 7 lipca w archikatedrze św. Jana Chrzciciela w Warszawie rozpoczęły się kościelne obchody upamiętnienia 80. rocznicy rzezi wołyńskiej. Sprawowano liturgię słowa "Ojcze Nasz", w której uczestniczyli przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Stanisław Gądecki, zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego abp Światosław Szewczuk i przewodniczący Konferencji Biskupów Rzymskokatolickich Ukrainy bp Witalij Skomarowski.

Orędzie w 80. rocznicę rzezi wołyńskiej

W czasie nabożeństwa ogłoszono i podpisane wspólne orędzie abp. Gądeckiego i Szewczuka. W tekście tym napisano, że "historia relacji między narodem polskim i ukraińskim jest pełna pięknych, dobrych i heroicznych czynów, ale, niestety, także trudnych i dramatycznych wydarzeń".

Czytaj więcej

Łukasz Warzecha: Rocznica rzezi wołyńskiej. Został tylko tydzień

"Rosyjska agresja przeciwko Ukrainie rozpoczęta w 2014 r., która przybrała obecnie formę pełnoskalowej wojny, uświadamia nam na nowo, że pojednanie między naszymi narodami i współpraca wolnej Polski z wolną Ukrainą stanowią niezbędne warunki pokoju w naszej części Europy" - czytamy.

W orędziu biskupi podkreślili, że pojednanie nie jest łatwym procesem. "Wymaga wzniesienia się ponad zwykłą miarę sprawiedliwości, zwłaszcza ze strony tego, który w większym stopniu – często w sposób uzasadniony – czuje się ofiarą" - dodali.

Ponowny apel o godne upamiętnienie ofiar

Sygnatariusze zaznaczyli, że w pojednaniu "konieczne jest zaangażowanie wszystkich stron uwikłanych w konflikt" i że "pojednanie może być budowane tylko na prawdzie i sprawiedliwości". Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski i Zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego przypomnieli też deklarację Kościołów rzymsko- i greckokatolickiego w Polsce i na Ukrainie o pojednaniu z 28 czerwca 2013 r., w której apelowano do polskich i ukraińskich naukowców o dalsze badania oparte na źródłach i o "współdziałanie w wyjaśnianiu okoliczności tych przerażających zbrodni, jak również sporządzenie listy imion wszystkich, którzy ucierpieli". Dziesięć lat temu wskazywano na potrzebę "godnego upamiętnienia ofiar w miejscach ich śmierci i największego cierpienia".

Czytaj więcej

Jan Maciejewski: Gorsza śmierć

Abp Gądecki: Nazwać ludobójstwo na Wołyniu bez eufemizmów

Podczas nabożeństwa liturgii Słowa przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Stanisław Gądecki powiedział: - Przychodzimy z trudnym tematem przebaczenia za zbrodnie popełnione przed 80 laty na Wołyniu oraz z wielkim pragnieniem pojednania naszych narodów.

Dodał, że tylko prowadzeni przez Boga mogą dojść do prawdziwej jedności. - Tego jednak nie da się dokonać bez odniesienia do prawdy i bez nazwania zgodnie z życzeniem rodzin kresowych ludobójstwa polskiej ludności na Wołyniu po imieniu, bez uciekania się do półprawd i eufemizmów, typu "tragedia wołyńska", "zbrodnia wołyńska", "czystki etniczne" czy "akcja antypolska" - podkreślił abp Gądecki.

Czytaj więcej

Mateusz Morawiecki o rzezi wołyńskiej: Mamy obowiązek znaleźć wszystkie ofiary

Przewodniczący KEP mówił, że prawda domaga się również pamięci o osobach innych narodowości będących ofiarami, "gdyż z rąk członków OUN i UPA oraz ukraińskiej policji pomocniczej i ukraińskich pułków policyjnych SS ginęli nie tylko Polacy, ale także Żydzi, Czesi, Ormianie, Romowie i sprawiedliwi Ukraińcy, którzy ratowali Polaków". - Poza tym, ludobójstwo miało miejsce nie tylko na Wołyniu, ale też na Polesiu, Lubelszczyźnie oraz w Małopolsce Wschodniej, czyli w dawnych województwach: lwowskim, stanisławowskim i tarnopolskim. Z kolei czas jego trwania nie przypada tylko na rok 1943, ale na lata 1939-1947 - zaznaczył duchowny.

- Dla skutecznego i trwałego procesu pojednania prawda o tym ludobójstwie powinna znaleźć miejsce w programach edukacyjnych Polski i Ukrainy - powiedział abp Gądecki.

Rzeź wołyńska. Apel ws. ekshumacji i pochówków ofiar

- Zwracamy się ze stanowczym apelem przede wszystkim do prezydentów i premierów oraz władz parlamentarnych Ukrainy i Polski w sprawie godnych pochówków wszystkich ofiar ludobójstwa, poprzedzonych ekshumacjami ciał zamordowanych. Pochówki te powinny mieć charakter religijny, zgodny z wyznaniem i obrządkiem ofiar - oświadczył.

- Wyrażamy sprzeciw wobec gloryfikacji ukraińskich nacjonalistów członków OUN i UPA - dodał przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski.

Rzeź wołyńska i brak ekshumacji

11 lipca obchodzona będzie 80. rocznica tzw. krwawej niedzieli, czyli kulminacji rzezi wołyńskiej, masowego ludobójstwa dokonanego na Polakach przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów Stepana Bandery (OUN-B), Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) oraz ukraińską ludność cywilną.

W wyniku zbrodniczych działań ukraińskich nacjonalistów na Wołyniu i w Galicji Wschodniej zginęło ok. 100 tys. Polaków. Działacze polskich organizacji kresowych w większości przypadków bez powodzenia starali się o ekshumacje ofiar rzezi. Niedawno strona ukraińska wydała zgodę na podjęcie przez polską fundację prac poszukiwawczych w jednym miejscu - w miejscowości Puźniki na Podolu, w dawnym województwie tarnopolskim.

Czytaj więcej

Rzeź wołyńska i słowa Jasiny. Ambasador Ukrainy skasował swój wpis. Teraz mówi o dialogu

Pięć lat temu, w lipcu 2018., prezydent Andrzej Duda złożył wieniec na polu zboża, oddając w ten sposób symboliczny hołd ofiarom ludobójstwa w miejscu nieistniejącej już polskiej wsi Pokuta na Wołyniu. Na cmentarzu w Ołyce prezydent apelował wówczas do władz Ukrainy, by przywróciły możliwość ekshumacji ofiar rzezi wołyńskiej.

Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej został w 2016 r. przez Sejm ustanowiony 11 lipca.

W piątek 7 lipca w archikatedrze św. Jana Chrzciciela w Warszawie rozpoczęły się kościelne obchody upamiętnienia 80. rocznicy rzezi wołyńskiej. Sprawowano liturgię słowa "Ojcze Nasz", w której uczestniczyli przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Stanisław Gądecki, zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego abp Światosław Szewczuk i przewodniczący Konferencji Biskupów Rzymskokatolickich Ukrainy bp Witalij Skomarowski.

Orędzie w 80. rocznicę rzezi wołyńskiej

Pozostało 93% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Kościół
Ofiary pedofilii w Kościele mówią „dość”. Żądają zawieszenia szefa polskiego Episkopatu
Kościół
Konferencja naukowa „Prawo i Kościół”
Kościół
Spanie z księdzem, stworzenie sekty. Analiza decyzji kard. Kazimierza Nycza w głośnej sprawie
Kościół
Nie żyje ks. Roman Kneblewski. Słynący z kontrowersji duchowny miał 72 lata
Materiał Promocyjny
CERT Orange Polska: internauci korzystają z naszej wiedzy
Kościół
Spanie z księdzem, stworzenie sekty. Watykan zajmie się katolicką wspólnotą spod Warszawy
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie. Jak zbudować efektywny HR i skutecznie zarządzać kapitałem ludzkim?