Centrum Lemkina przypomina zbrodnie Rosjan na ukraińskich dzieciach

Pracownicy Instytutu Pileckiego opublikowali dotychczas trzy raporty dokumentujące rosyjskie zbrodnie wojenne na ludności cywilnej Ukrainy. Każdy skupia się na innym zagadnieniu: zbrodniach przeciwko dzieciom, przemocy seksualnej oraz kwestii ustanowionego przez rosyjskie wojsko „zielonego korytarza”, który stał się śmiertelną pułapką dla cywilów usiłujących ewakuować się z okupowanego terytorium.

Raporty wydane w formie książkowej, a także dostępne na stronie internetowej Instytutu Pileckiego w czterech językach: polskim, ukraińskim, angielskim i niemieckim są oparte na źródłach: relacjach świadków zebranych przez pracowników Centrum Lemkina, działającego w ramach Instytutu.

Czytaj więcej

Komentarze

Michał Szułdrzyński: Cztery lata wojny. Codzienny egzamin dla Zachodu

Jeśli ktoś mówi: to nie nasza wojna, powinien się przyjrzeć, jak te cztery lata przeorały Zachód....

Jakich zbrodnie wobec dzieci dopuścili się Rosjanie

Jeden z raportów dotyczy zbrodni popełnionych wobec dzieci „Skradzione dzieciństwo”. Zawiera on fragmenty świadectw 100 osób, w tym 12 dzieci, które były świadkami wojny.

Czytaj więcej

Konflikty zbrojne

Rosjanie nie atakują cywilów? Raport obnaża zbrodnie wojenne

W trzecią rocznicę pełnoskalowej wojny w Ukrainie Centrum Lemkina, które działa przy Instytucie P...

„Przedstawiają one opis naruszeń prawa humanitarnego, międzynarodowego karnego oraz przestępstw o charakterze kryminalnym przez wojska rosyjskie” – opisują autorzy. Z wielogodzinnych zapisów rozmów ze świadkami wybrane zostały fragmenty odnoszące się do przeżyć dzieci.  Świadectwa i zdjęcia są zanonimizowane. Oprócz tych dotyczących zamordowanego Stepana Czubenki. Jego śmierć urosła bowiem do rangi symbolu ukraińskich dzieci zamordowanych przez Rosjan.

Matka jednego z ukraińskich dzieci, pochodząca z Chersonia Iryna Iwannikowa, opowiadała w czasie konferencji w Warszawie o rusyfikacji ukraińskich dzieci na terenach okupowanych oraz o uprowadzeniu ich pod pozorem wysłania na wypoczynek na Krym. Z informacji Ksenii Kołotiuk z misji ratunkowej Save Ukraine z Kijowa, która zajmuje się poszukiwaniem uprowadzonych dzieci ukraińskich, wynika, że na terenach okupowanych znalazło się 700 tys. dzieci, z których niewiele wróciło do Ukrainy. Wskazała, że dzieci są wcielane do rosyjskich organizacji paramilitarnych, rusyfikowane, stają się ofiarami przestępstw seksualnych.

Czytaj więcej

Konflikty zbrojne

24 lutego 2022 – cztery lata, które zmieniły Europę. Kalendarium wojny na Ukrainie

24 lutego 2022 r. Rosja rozpoczęła pełnoskalową inwazję na Ukraina, otwierając najpoważniejszy ko...

Zapisy świadectw zostały dokonane przez współpracowników Centrum Lemkina na terenie Ukrainy. Zbierane były od kwietnia 2022 do lutego 2024 r.

Publikacja przedstawia szerokie spektrum naruszeń prawa (humanitarnego, międzynarodowego karnego czy również przestępstw o charakterze kryminalnym) przez siły okupacyjne. Obejmuje także zagadnienia społeczne i psychologiczne związane ze skrajnymi sytuacjami, w których znalazły się dzieci. Zbrodnie opisane przez świadków mogą być kwalifikowane jako ludobójstwo.

Foto: Tomasz Sitarski

Przedstawiciele Instytutu Pileckiego przypominają, że trwająca od 2014 r. rosyjska agresja na Ukrainę sprawiła, iż obecni dziesięciolatkowie i ich młodsi koledzy i koleżanki z Ukrainy nie znają świata bez wojny, przymusowych migracji, wysiedleń, zagrożenia życia swojego lub członków swojej rodziny. Z tym brzemieniem będą musieli dorastać i wychowywać kolejne pokolenia.

Świadectwa zbrodni zbierają współpracownicy Centrum Lemkina

Przypomnijmy, że Instytut Pileckiego na początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie w 2022 r. powołał Centrum Lemkina – wyspecjalizowany dział, który zebrał 1600 naocznych świadectw o zbrodniach popełnionych przez wojska rosyjskie na terytorium Ukrainy. Ankiety, notacje, zdjęcia i filmy dokumentujące zbrodnie rosyjskie popełnione na ukraińskich cywilach są opracowywane, anonimizowane, digitalizowane i tłumaczone z języka ukraińskiego i rosyjskiego.

W pierwszej połowie 2025 r. istniało zagrożenie, że ta komórka przestanie działań. Szerzej pisaliśmy o tym w „Rzeczpospolitej”. Po odwołaniu z pełnionej funkcji dyrektora IP prof. Krzysztofa Ruchniewicza nowe kierownictwo tej instytucji zdecydowało o utrzymaniu Centrum Lemkina przy życiu.  

Czytaj więcej

Konflikty zbrojne

Ukraińcy: Nie wiemy dokładnie, kto jest w rosyjskiej niewoli

Rosja więzi tysiące Ukraińców, ale też Tatarów krymskich. Organizacje praw człowieka udokumentowa...

W grudniu 2025 r. Instytut Pileckiego i Centrum Mieroszewskiego podpisały porozumienie o współpracy w ramach inicjatywy Laboratorium Lemkina – w celu „prowadzenia badań nad zagadnieniami związanymi z naruszeniami prawa międzynarodowego w Europie Środkowej i Wschodniej oraz ich konsekwencjami, w tym zwłaszcza nad zbrodniami wojennymi, zbrodniami przeciwko ludzkości i zbrodniami ludobójstwa popełnianymi przez państwo rosyjskie w przeszłości i obecnie, a także upowszechniania wiedzy na ten temat w Polsce i poza jej granicami”. Porozumienie umożliwia nie tylko kontynuację obecnie prowadzonych prac nad opracowaniem świadectw zebranych przez Centrum Lemkina, ale również poszerza zakres prowadzonych działań badawczych.

Czytaj więcej

Konflikty zbrojne

Wojna w Ukrainie – kto kogo przetrzyma w kolejnym roku

Czwarty rok wojny nie rzucił Ukrainy na kolana, choć jej sytuacja jest ciężka. Ale Rosja – mając...