Co przyniesie nam COP28?

Przed nami kolejny globalny szczyt klimatyczny – tym razem w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Od 30 listopada do 12 grudnia teren centrum EXPO w Dubaju wypełnią negocjatorzy z całego świata. Co chcą osiągnąć?

Publikacja: 04.12.2023 09:00

Dariusz Kryczka Senior Manager, lider Centrum Kompetencyjnego Europejskiego Zielonego Ładu EY

Dariusz Kryczka Senior Manager, lider Centrum Kompetencyjnego Europejskiego Zielonego Ładu EY

Foto: mat. pras.

Materiał partnera: EY

Międzynarodowa odpowiedź na zmiany klimatu formułowana jest na forum ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych ws. zmian klimatu, której strony w tym roku spotkają się na 28. konferencji (28th Conference of the Parties to the UNFCCC, COP28). Jednak ramowa konwencja klimatyczna, jak sama nazwa wskazuje, ma charakter ogólny. Oznacza to, że jej cel – tj. stabilizacja poziomu GHG (gazów cieplarnianych, od ang. greenhouse gas) w atmosferze na poziomie, który zapobiegnie niebezpiecznemu wpływowi człowieka na system klimatyczny – wymaga przyjęcia szczegółowych rozwiązań prawnych. Doprecyzowanie takie zapewniło porozumienie paryskie, które w 2015 r. określiło bieżący cel globalnej polityki klimatycznej: spowolnienie wzrostu temperatury do mniej niż 2 st. Celsjusza w porównaniu z erą przedprzemysłową, a najlepiej o dalsze 0,5 st. C.

Zgodnie z porozumieniem mobilizacja globalnych wysiłków na rzecz ochrony klimatu odbywa się na podstawie określonych przez państwa ambicji. Te z kolei, zgłaszane w ramach porozumienia paryskiego jako „krajowe wkłady redukcyjne” (ang. Nationally Determined Contributions, NDCs), wciąż nie sięgają ustalonego w Paryżu celu spowolnienia wzrostu temperatury do znacznie mniej niż 2 st. C względem ery przedprzemysłowej, a aspiracyjnie o dalsze 0,5 st. C. Tymczasem ostatnie dane Międzynarodowej Agencji Energii wykazują, że emisje CO2 związane z energią osiągnęły w 2022 r. najwyższy poziom w historii – wynik niepozostawiający złudzeń, że od osiągnięcia celu temperaturowego z Paryża jesteśmy bardzo daleko.

Dlaczego ten szczyt jest tak ważny?

COP28 skupia w sobie jak w soczewce dwa ważne wymiary współczesnej polityki klimatycznej. Z jednej strony uwagę zwraca fakt, że w tym roku rotacyjne przewodnictwo w pracach konwencji UNFCCC objęły Zjednoczone Emiraty Arabskie występujące jako reprezentant grupy państw Azji i Pacyfiku. W naturalny sposób zwraca to uwagę na agendę klimatyczną państw, których gospodarka opiera się na paliwach kopalnych.

Zofia Roguska Associate, Centrum Kompetencyjne Europejskiego Zielonego Ładu EY

Zofia Roguska Associate, Centrum Kompetencyjne Europejskiego Zielonego Ładu EY

mat. pras.

Z drugiej strony tegoroczny szczyt klimatyczny przynosi pytania o stan dotychczasowych wysiłków. Głównym punktem programu COP28 będzie pierwszy globalny przegląd postępów w osiąganiu celów porozumienia paryskiego (ang. global stocktake). Odbywa się on co pięć lat i obejmuje trzy kluczowe wymiary globalnej polityki klimatycznej, tj. łagodzenie (mitygację) zmian klimatu, dostosowanie (adaptację) do niej oraz dostęp do finansowania działań związanych z klimatem. Jego wyniki stanowić będą podstawę kolejnej rundy określonych na szczeblu krajowym NDCs, która ma nastąpić w pierwszym kwartale 2025 r. Techniczna faza przeglądu trwała od czerwca 2022 r. do czerwca 2023 r., a jej wyniki pozwoliły na sformułowanie podstaw dla dalszych politycznych deklaracji na temat następnych kierunków działań, w które obfitować będzie tegoroczna konferencja klimatyczna.

Jak COP28 wpłynie na naszą codzienność?

Z technicznej fazy przeglądu ambicji płynie prosty wniosek: klimatycznego spowolnienia nie będzie. Jej podsumowanie zawiera 17 ustaleń, które przyznają, że choć porozumienie paryskie stanowiło motor rozwoju globalnych polityk klimatycznych, to wciąż potrzebny jest wzrost ambicji i dalsza transformacja systemów, aby zlikwidować lukę między potrzebnym a spodziewanym poziomem redukcji emisji gazów cieplarnianych. Dokument zwraca także uwagę na lukę w adaptacji do zmian klimatu, podkreślając znaczenie rozwoju finansowania, sprawiedliwej transformacji do zielonej gospodarki oraz włączenia społecznego i równości. Dokument podkreśla także potrzebę większego uwzględnienia w głównym nurcie debaty klimatycznej kwestii odporności na zmiany klimatu i dywersyfikacji gospodarczej.

Jak powyższe przekłada się na konkretne działania istotne z perspektywy Polski? W ramach globalnych negocjacji polskie stanowisko negocjacyjne reprezentowane jest z poziomu UE. Konkluzje ws. COP28 przyjęte przez Radę w październiku 2023 r. wyraźnie podkreślają możliwości płynące z ambitnej polityki klimatycznej i znaczenie sprawiedliwej transformacji. Ministrowie państw UE poparli także postulat prezydencji COP28, aby do 2030 r. osiągnąć potrojenie globalnych mocy OZE i podwojenie rocznego globalnego wskaźnika poprawy efektywności energetycznej – w ślad za postulatami Międzynarodowej Agencji Energii i grupy G20.

Wysoka aktywność UE w kształtowaniu kierunku globalnych dyskusji nie jest niczym nowym. Jednak w tym roku kierunek jej działań jest tym bardziej istotny, że określa horyzont działań nie tylko dla kolejnego cyklu ambicji w ramach porozumienia paryskiego, lecz także wewnątrz samej UE. Nie zapominajmy bowiem, że kolejny szczyt klimatyczny w 2025 r. odbywać się będzie już pod nowym mandatem politycznym KE. COP28 staje się zatem idealnym miejscem dla wczesnego rozpoznania nowych priorytetów. Zespół centrum kompetencyjnego Europejskiego Zielonego Ładu EY będzie z bliska śledzić dynamikę tych zmian.

Materiał partnera: EY

Materiał partnera: EY

Międzynarodowa odpowiedź na zmiany klimatu formułowana jest na forum ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych ws. zmian klimatu, której strony w tym roku spotkają się na 28. konferencji (28th Conference of the Parties to the UNFCCC, COP28). Jednak ramowa konwencja klimatyczna, jak sama nazwa wskazuje, ma charakter ogólny. Oznacza to, że jej cel – tj. stabilizacja poziomu GHG (gazów cieplarnianych, od ang. greenhouse gas) w atmosferze na poziomie, który zapobiegnie niebezpiecznemu wpływowi człowieka na system klimatyczny – wymaga przyjęcia szczegółowych rozwiązań prawnych. Doprecyzowanie takie zapewniło porozumienie paryskie, które w 2015 r. określiło bieżący cel globalnej polityki klimatycznej: spowolnienie wzrostu temperatury do mniej niż 2 st. Celsjusza w porównaniu z erą przedprzemysłową, a najlepiej o dalsze 0,5 st. C.

Pozostało 83% artykułu
Materiał partnera
2023 – rok ESG do potęgi trzeciej
Forum ESG
Biznes coraz bardziej zielony
Forum ESG
W trosce o przyszłość planety
Materiał partnera
ESG to nie tylko nowy obowiązek, ale i szansa
Materiał Promocyjny
PR&Media Days 2024 - trendy i wyzwania
Materiał partnera
ESG sprowadza due diligence na nowe tory
Forum ESG
Inwestor nie pyta już tylko o finanse