W osią­gnię­tych w ubiegłym ro­ku wy­ni­kach fi­nan­so­wych firm ofe­ru­ją­cych ubez­pie­cze­nia na ży­cie nie wi­dać jesz­cze spo­wol­nie­nia go­spo­dar­cze­go. Ze­bra­na przez nie skład­ka wzro­sła o 15 proc., do 36,3 mld zł. To za­słu­ga przede wszyst­kim pro­duk­tów in­we­sty­cyj­nych i oszczęd­no­ścio­wych.

­Spo­rym za­in­te­re­so­wa­niem cie­szy­ły się też po­li­sy krót­ko­ter­mi­no­we, tzw. po­li­so­lo­ka­ty. Przy­cho­dy z ta­kich pro­duk­tów się­gnę­ły 7,5 mld zł. Trze­ba jed­nak pa­mię­tać, że to wpła­ty jed­no­ra­zo­we, a po za­koń­cze­niu in­we­sty­cji klien­ci mo­gą prze­nieść środ­ki gdzie in­dziej, np. do TFI. Dwie fir­my, któ­re wła­śnie przede wszyst­kim dzię­ki wzro­sto­wi sprze­da­ży produk­tów ze skład­ką jed­no­ra­zo­wą znacz­nie zwięk­szy­ły udział w ryn­ku, to na­le­żą­ca do gru­py Vien­na In­su­ran­ce Be­ne­fia oraz Open Li­fe. Obie zwięk­szy­ły udział o 7 pkt proc. (Ben­efia do 10 proc., Open Li­fe do 9 proc.). Ich wzrost sprze­da­ży wy­niósł – od­po­wied­nio – 312 proc. (do 3,6 mld zł) i 430 proc. (do 3,3 mld zł).

Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeń na życie w 2012 roku - PDF 1MB

Naj­więk­szy spa­dek ryn­ko­we­go udzia­łu od­no­to­wa­ło z ko­lei PZU Ży­cie – z 31 proc. na koniec 2011 r. do 26 proc. Spo­śród naj­więk­szych ryn­ko­wych gra­czy znacz­ną po­pra­wę sprze­da­ży od­no­to­wa­ły: Com­pen­sa, o 22 proc., do 643 mln zł, Al­lianz Ży­cie, o 13 proc., do 1,7 mld zł, a tak­że War­ta i Ge­ne­ra­li, któ­re zwięk­szy­ły przy­pis o bli­sko 8 proc., do od­po­wied­nio 2,7 mld zł i 958 mln zł.

W 2012 r. bran­ża osią­gnę­ła 2,8 mld zł zy­sku, co ozna­cza wzrost o 8 proc. To efekt przede wszyst­kim bar­dzo du­żej po­pra­wy przy­cho­dów z lo­kat, któ­re zwięk­szy­ły się o 117 proc., do 4,7 mld zł. Wy­nik tech­nicz­ny (na dzia­łal­no­ści pod­sta­wo­wej) po­gor­szył się jed­nak o 7 proc., do 2,9 mld zł.

Eks­per­ci nie są opty­mi­stycz­nie na­sta­wie­ni do per­spek­tyw ryn­ku w tym ro­ku. Spo­dzie­wa­ją się, że lu­dzie mo­gą znacz­nie ogra­ni­czyć wy­dat­ki na ochro­nę i in­we­sty­cje. – Spo­wol­nie­nie go­spo­dar­cze dzia­ła na nie­mal wszyst­kie seg­men­ty go­spo­dar­ki i ubez­pie­cze­nia nie są tu wy­jąt­kiem. Prze­ciw­nie, ich roz­wój w du­żej mie­rze za­le­ży od te­go, ile wol­nych środ­ków ma­ją klien­ci i po­ten­cjal­ni klien­ci. W 2013 r. ra­czej na­le­ży się spo­dzie­wać niż­sze­go poziomu sprze­da­ży ubez­pie­czeń ży­cio­wych. W mo­men­cie ko­niecz­no­ści za­spo­ko­je­nia podsta­wo­wych po­trzeb dy­le­ma­ty zwią­za­ne z oszczę­dza­niem czy ochro­ną ży­cia scho­dzą na dal­szy plan. To na­tu­ral­ne za­cho­wa­nie klien­tów – ko­men­tu­je Jan Grze­gorz Prą­dzyń­ski, pre­zes Pol­skiej Izby Ubez­pie­czeń.

Jak przy­zna­ją ryn­ko­wi eks­per­ci, wie­le za­le­żeć bę­dzie w tym ro­ku nie tyl­ko od koniunktury, ale tak­że od de­cy­zji po­li­tycz­nych. Je­że­li doj­dzie do na­ło­że­nia na tzw. po­li­so­lo­ka­ty po­dat­ku od zy­sków ka­pi­ta­ło­wych, w spo­sób na­tu­ral­ny część z nich znik­nie z ryn­ku. Po­zo­sta­je py­ta­nie, do­kąd po­wę­dru­ją pie­nią­dze, któ­re klien­ci lo­ku­ją w ta­kie produk­ty. Część za­pew­ne tra­fi do ban­ków lub TFI, ale część mo­że zo­stać prze­zna­czo­na rów­nież na dłu­go­ter­mi­no­we po­li­sy oszczęd­no­ścio­we.

Wie­le za­le­ży też od te­go, ja­kie de­cy­zje zo­sta­ną pod­ję­te wo­bec III fi­la­ra eme­ry­tal­ne­go. – Je­śli rząd zde­cy­du­je się na od­po­wied­nio sil­ne za­chę­ty, przede wszyst­kim po­dat­ko­we, nie mam wąt­pli­wo­ści, że ten ry­nek za­cznie się roz­wi­jać – do­da­je Jan Grze­gorz Prądzyński. Na ra­zie sprze­daż do­bro­wol­nych pro­gra­mów eme­ry­tal­nych IKE i IK­ZE jest znacz­nie po­ni­żej pier­wot­nych ocze­ki­wań ryn­ku.

Przed fir­ma­mi ubez­pie­cze­nio­wy­mi ofe­ru­ją­cy­mi po­li­sy in­we­sty­cyj­ne stoi też  wy­zwa­nie wi­ze­run­ko­we. Klien­ci co­raz gło­śniej ma­ni­fe­stu­ją nie­za­do­wo­le­nie z wy­jąt­ko­wo wy­so­kich opłat li­kwi­da­cyj­nych (po­bie­ra­nych przy za­koń­cze­nia in­we­sty­cji przed ter­mi­nem umo­wy za­wie­ra­nej naj­czę­ściej na 10 lat).

Wie­le osób zmu­szo­nych do za­wie­sze­nia co­mie­sięcz­nych wpłat na fun­dusz (tzw. po­li­sy z ubez­pie­cze­nio­wym fun­du­szem ka­pi­ta­ło­wym – UFK) w ra­mach ka­ry za nie­do­trzy­ma­nie wa­run­ków umo­wy tra­ci na­wet ca­łość do­tych­czas wpła­co­ne­go ka­pi­ta­łu. Część niezadowolo­nych zde­cy­do­wa­ła się wejść na dro­gę są­do­wą. Przy­go­to­wu­ją­ca po­zew zbioro­wy kan­ce­la­ria LWB za­po­wia­da, że spra­wa ru­szy wkrót­ce.

Ubez­pie­czy­cie­le przy­zna­ją, że w związ­ku z moż­li­wy­mi rosz­cze­nia­mi do­tych­cza­so­wych klien­tów zwięk­szy­li po­ziom re­zerw. Z da­nych za ze­szły rok wy­ni­ka, że zo­sta­ły one zwiększo­ne o 18 proc., do  64,4 mld zł. Odej­mu­jąc od te­go wzrost re­zerw wy­ni­ka­ją­cy z więk­szej sprze­da­ży, moż­na osza­co­wać, że 2 mld zł odło­żo­no na po­trze­by ewen­tu­al­nych rosz­czeń.

Świat pieniądza

W ko­lej­ne śro­dy na ła­mach do­dat­ku „Fi­nan­se i ubez­pie­cze­nia" pu­bli­ku­je­my ze­bra­ne przez „Rz" za­udy­to­wa­ne wy­ni­ki in­sty­tu­cji fi­nan­so­wych za 2012 r. Takie pod­su­mo­wa­nia ro­bi­my już od po­nad 20 lat: przy­po­mnij­my, że pierw­szy ran­king ban­ków „Rz" uka­zał się w 1991 r. Obec­ny cykl otwo­rzy­li­śmy dwa ty­godnie te­mu, pre­zen­tu­jąc da­ne to­wa­rzystw fun­du­szy in­we­sty­cyj­nych, a tydzień temu opublikowaliśmy wyniki to­wa­rzystw ubezpieczeń majątkowych. Za tydzień podamy informacje o ban­kach ko­mer­cyj­nych, następnie bank­ach spół­dziel­czych, spół­dziel­czych kasach oszczęd­no­ścio­wo­-kre­dy­to­wych, firmach  fak­to­rin­go­wych, biurach ma­kler­skich i firmach win­dy­ka­cyj­nych.